Ücret karşılığında çalışanlar hakkında uygulanan vergi ve yasal kesintilere ilişkin
Kaynak göster
Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti), 2 Temmuz 2026 tarihinde 7/46460 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 60 gün sonra, 31 Ağustos 2026).
Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti, Kocaeli). “Ücret karşılığında çalışanlar hakkında uygulanan vergi ve yasal kesintilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/46460, 2 Temmuz 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-46460-ucret-karsiliginda-calisanlar-hakkinda-uygulanan-vergi-ve-yasal-kesintilere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/29adefe5-2f36-4539-acca-019f22949dfd
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 60 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
DISK-AR'ın Haziran 2026 tarihli raporunda vergi sisteminin ücretliler aleyhine işlediği, işçilerin düşük ücretlerle geçinmeye çalışırken aynı zamanda ağırlaşan vergi yükü altında ezildiği belirtilmiştir. Rapora göre vergi ve kesinti yükü yıl içinde yüzde 21,6'dan yüzde 29,7'ye çıkmakta; 2026'da işçinin brüt ücretinin ortalama dörtte birinden fazlası vergi ve kesintilere gitmektedir. Raporda ayrıca işçilerin yılın yaklaşık üç ayını vergi ve kesintileri ödemek için çalıştığı ifade edilmiştir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Ücretlilerin vergi ve kesinti yükünün yıl içinde yüzde 21,6'dan yüzde 29,7'ye çıkması Bakanlığınızca adil bir vergi sistemi olarak değerlendirilmekte midir?
İşçilerin brüt ücretlerinin dörtte birinden fazlasının vergi ve kesintilere gitmesi karşısında ücretliler lehine bir vergi düzenlemesi yapılacak mıdır?
Gelir vergisi tarife dilimlerinin düşük belirlenmesi nedeniyle işçilerin yıl içinde hızla üst vergi dilimlerine girmesi Bakanlığınızca takip edilmekte midir? 4. 2026 yılında gelir vergisi ilk diliminin 190 bin TL olarak belirlenmesi hangi ekonomik ve sosyal gerekçeye dayanmaktadır?
Raporda, gelir vergisi ilk diliminin 2000 yılından bu yana asgari ücret artışı oranında artırılması halinde 658 bin TL'nin üzerinde olması gerektiği belirtilmektedir. Bakanlığınız bu hesaplamaya ilişkin bir değerlendirme yapmış mıdır?
Gelir vergisi ilk diliminin en az asgari ücret artış oranı ve yeniden değerleme oranı kadar artırılması için bir düzenleme yapılacak mıdır?
Ücretliler için gelir vergisi ilk dilim oranının düşürülmesi Bakanlığınızın gündeminde midir?
Asgari ücret vergi istisnasının çalışanlar aleyhine değil, tüm ücret gelirlerini koruyacak biçimde yeniden düzenlenmesi planlanmakta mıdır?
Dolaylı vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payının artması düşük gelirli yurttaşların vergi yükünü ağırlaştırmaktadır. Temel tüketim ürünleri üzerindeki KDV ve ÖTV yükünü azaltmaya yönelik bir çalışma var mıdır?
Raporda toplanan her 100 TL'lik verginin 64 TL'sinin dolaylı vergilerden geldiği belirtilmektedir. Bu tablo Bakanlığınızca vergi adaleti açısından nasıl değerlendirilmektedir?
Türkiye'de işçilerin ödediği vergilerin şirketlerin ödediği vergilerden daha yüksek hale gelmesi gelir dağılımı ve sosyal adalet açısından kabul edilebilir midir? 12. Büyük servetler, yüksek şirket kârları, rant gelirleri ve finansal kazançların daha etkin vergilendirilmesi için yeni bir düzenleme yapılacak mıdır?
Damga vergisinin ücretliler üzerindeki yükünü kaldırmak amacıyla damga vergisinin tamamen kaldırılması gündeminizde midir?
Vergi sisteminin "az kazanandan az, çok kazanandan çok vergi alınması" ilkesine uygun hale getirilmesi için Bakanlığınızın somut takvimi nedir?
Ücretlilerin yıl içinde vergi nedeniyle net gelir kaybı yaşamaması için ücretliler lehine ayrı ve daha adil bir gelir vergisi tarifesi oluşturulacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
Igı : 21/07/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1896017 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ekinde alınan Kocaeli Milletvekili Sayın Ömer Faruk GERGERLIOĞLU'na ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
7/46460 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Sayın Ömer Faruk GERGERLİOĞLU, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 103 üncü maddesinde vergiye tabi gelirlere uygulanacak vergi tarifesi düzenlenmiş bulunmaktadır. Mevcut vergi tarifesi artan oranlı bir yapıda olup vergi dilimleri gelir seviyesi yükseldikçe artmakta, daha az gelir elde edenler için ise daha düşük vergi oranları uygulanmaktadır.
Diğer taraftan, geçtiğimiz dönemde vergi adaletini güçlendirmek adına, gelir vergisi tarifesinin en alt dilimindeki vergi oranı yüzde 22' den yüzde 15'e indirilmiş, en üst dilimdeki vergi oranı ise yüzde 35'ten yüzde 40'a çıkarılmıştır. Ayrıca, vergi tarifesinin gelir dilimi tutarları her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranı dikkate alınarak güncellenmektedir.
Ayrıca, 193 sayılı Kanun'un 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (8) numaralı bendinde 7420 sayılı Gelir Vergisi Kanunu Ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 2 nci maddesiyle yapılan düzenlemeyle işverenlerce, hizmet erbabına işyerinde veya müştemilatında yemek verilmeyen durumlarda, yemek bedelinin nakit olarak verilmesi suretiyle sağlanan menfaatler de istisna kapsamına alınmıştır.
7194 sayılı Dijital Hizmet Vergisi Ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 11 inci maddesiyle, 193 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (10) numaralı bendine eklenen parantez içi hükümle, işverenler tarafından hizmet erbabının toplu olarak işyerlerine gidip gelmelerine yönelik taşıma hizmeti verilmediği durumlarda, hizmet erbabına verilen toplu taşıma kartı, bileti veya bu amaçla kullanılan ödeme araçları için yapılan ödemeler nedeniyle sağlanan menfaatler de istisna kapsamına alınmıştır.
Bunun yanı sıra, katma değer vergisi oranı temel gıda maddelerinde yüzde 1, sağlık, eğitim, yeme içme, turizm, giyim sektörleri ile meskenlerde kullanılan elektrikte ise yüzde 10 olarak uygulanmaktadır.
Öte yandan, 7349 sayılı Gelir Vergisi Kanunu Ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla, 193 sayılı Kanun ile 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nda yapılan değişiklerle 1/1/2022 tarihinden itibaren asgari ücret vergi dışı bırakılmış, asgari ücretin üzerinde ücret alanlarda (Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlar dahil) ise asgari ücretin gelir vergisi matrahına isabet eden tutar gelir vergisinden, brüt asgari ücrete isabet eden tutar damga vergisinden istisna edilmiştir.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Ayrıca son dönemde yüksek gelir grupları ve sermaye kesiminden daha çok vergi alınması yönünde de pek çok düzenlemeler yapılmıştır. Bu kapsamda, yurt dışı merkezli çok uluslu şirketlerin vergilendirilmesinde asgari yüzde 15 kurumlar vergisi getirilmiştir. Yurt içi asgari kurumlar vergisi düzenlemesi ile indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazançları üzerinden yüzde 10 oranında asgari bir vergi alınması sağlanmıştır.
Diğer taraftan, vergide adaleti güçlendirmek için yapılan düzenlemeler ve kayıt dışı ekonomi ile mücadele kapsamında alınan tedbirlerle 2024 yılında yüzde 65,8 olan dolaylı vergilerin toplam vergiler içindeki payı 2025'te yüzde 62,4'e gerilemiş olup bu oranın 2026 yılında yüzde 61,8'e indirilmesi hedeflenmektedir.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan