Denklik başvuruları için YÖK tarafından talep edilen bazı belgelerin temininde yaşanan sorunlara ilişkin
Kaynak göster
Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti), 2 Temmuz 2026 tarihinde 7/46471 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 63 gün sonra, 3 Eylül 2026).
Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti, Bursa). “Denklik başvuruları için YÖK tarafından talep edilen bazı belgelerin temininde yaşanan sorunlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/46471, 2 Temmuz 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-46471-denklik-basvurulari-icin-yok-tarafindan-talep-edilen-bazi-belgelerin-temininde-yasanan-sor (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/81218e66-430e-4a85-bae9-019f5b27936b
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 63 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 48 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin tarafından Anayasanın 98 ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü 'nün 96 ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını için gereğini saygılarımla arz ederim.
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'na (YÖK) yurtdışı yüksek lisans diploması için denklik başvurusu yapan vatandaşımız Levent Özdoğan'dan, öğrenim gördüğü döneme ilişkin ayrıntılı transkript ve ders içerikleri talep edilmiştir. Ancak ilgili kişinin mezun olduğu Almanya'daki Dortmund Teknik Üniversitesi tarafından düzenlenen resmi ve noter onaylı belgelerde; söz konusu eğitimin Bologna Süreci öncesi döneme ait olması nedeniyle, "transkript ve diploma eki belgelerinin artık düzenlenmesinin mümkün olmadığı" açıkça ifade edilmiştir. Buna rağmen YÖK tarafından, başvurunun incelenebilmesi için yeniden kişiye özel ders içerikleri ve transkript niteliğinde belgeler talep edilmektedir. Oysa başvuru sahibinin sunduğu belgelerde: yüksek lisans mezuniyet bilgileri, bölüm bilgisi, alınan ders alanları, not ortalamaları, sınav başarı dereceleri, akademik yeterlilik düzeyi resmi ve mühürlü şekilde yer almaktadır. İdare hukukunun temel ilkelerinden biri olan "objektif imkânsızlık" ilkesi gereği, kişinin kendi kusurundan kaynaklanmayan ve ilgili yükseköğretim kurumu tarafından resmi olarak temin edilemeyeceği bildirilen belgelerin mutlak şart olarak ileri sürülmesi; ölçülülük, hakkaniyet ve hukuk devleti ilkeleri bakımından tartışmalıdır. Bu kapsamda aşağıdaki soruların cevaplandırılması kamu yararı açısından önem taşımaktadır.
Bu bağlamda;
Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
SORU 1- YÖK tarafından denklik başvurularında talep edilen transkript ve kişiye özel ders içerikleri belgeleri, her durumda mutlak zorunlu belge olarak mı değerlendirilmektedir?
SORU 2- Yurtdışındaki üniversitelerin eski mezunlara yönelik arşiv kayıtlarını tutmaması veya transkript düzenleyememesi halinde, YÖK tarafından "objektif imkânsızlık" ilkesi kapsamında alternatif belge değerlendirmesi yapılmakta mıdır?
SORU 3- Üniversite tarafından resmi yazıyla transkript düzenlenmesi artık mümkün değildir" denilmiş olmasına rağmen aynı belgelerin yeniden talep edilmesinin hukuki dayanağı nedir?
SORU 4- YÖK tarafından bugüne kadar transkript ibraz edilemeyen ancak; diploma, sınav başarı belgeleri, resmi mezuniyet yazıları, noter onaylı akademik belgeler üzerinden değerlendirilerek sonuçlandırılmış denklik başvurusu sayısı kaçtır? SORU 5- Bologna Süreci öncesi mezuniyetlerde birçok Avrupa üniversitesinde bugünkü anlamda dijital veya ayrıntılı transkript sistemi bulunmadığı dikkate alındığında, bu kişilerin denklik işlemlerinde özel bir değerlendirme mekanizması bulunmakta mıdır? SORU 6- Başvuru sahibinin sunduğu resmî belgelerde ders alanları, not ortalamaları ve akademik başarı dereceleri açıkça yer almasına rağmen başvurunun ilerletilmemesinin gerekçesi nedir?
SORU 7- YÖK'ün, yurtdışındaki üniversitelerin artık üretmediği veya arşivlerinde bulunmayan belgeleri istemeye devam etmesi nedeniyle mağduriyet yaşayan kişi sayısı kaçtır? SORU 8- Denklik işlemlerinde "ölçülülük", "hukuki güvenlik" ve "eğitim hakkı" ilkeleri doğrultusunda yeni bir düzenleme yapılması düşünülmekte midir?
Adres: Halkla İlişkiler Binası 6-kat No: E-611
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
b) 21.07.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1896017 sayılı yazınız.
c) 03.08.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1907461 sayılı yazınız.
Bakanlığımıza Ilgi (a-b-c)'de kayıtlı yazılarla iletilen Manisa Milletvekili Şenol SUNAT'ın 7/46400, Bursa Milletvekili Yüksel Selçuk TÜRKOGLU'nun 7/46471, İzmir Milletvekili Yüksel TAŞKIN'ın 7/47240 ve 7/47242 ile Burdur Milletvekili Izzet AKBULUT'un 7/47241 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
NUMARALI YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından alınan 56487 sayılı konuya ilişkin yazıları Ek'te yer almaktadır.
VIK T.C.
Sayı : E-57802651-610-56487 Konu : Soru Önergeleri-7/46471
Bursa Milletvekili Yüksel Selçuk TURKOGLU tarafından verilen 7/46471 esas sayılı Soru Önergesi Kurulumuz Başkanlığınca incelenmiş olup ilgili soru önergesine ilişkin cevap ekte sunulmuştur.
Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği'nin "Başvuru usulü ve aranacak belgeler başlıklı 4'üncü maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde; başvuruya esas belgeler arasında yükseköğrenim süresince alınan tüm dersleri, notları ve ders saatlerini gösteren Official Transcript ile Avrupa Birliği üyesi ülkelerden alınan diplomalar için Diploma Eki (Diploma Supplement) veya diploma ekinin ibraz edilememesi hâlinde bu durumu açıklayan ve ilgili yükseköğretim kurumu ya da ilgili ülkenin yetkili makamlarınca düzenlenen resmî belgenin sunulması gerektiği hüküm altına alınmıştır. Bu kapsamda, Official Transcript ve Diploma Eki, diploma denklik başvurularında incelemeye esas temel belgeler arasında yer almaktadır.
Öte yandan, Bologna Süreci öncesinde Almanya'daki yükşeköğretim kurumlarından mezun olan kişiler bakımından, Official Transcript düzenlenmemiş olması hâlinde, ilgili dönemde kullanılan ve öğrenim sürecini belgeleyen resmî akademik belgeler alternatif belge olarak değerlendirilebilmektedir. Bu kapsamda; Scheine/Leistungsnachweise (ders, laboratuvar veya seminer başarı belgeleri), Studienbuch (öğrenim defteri) ile mezun olunan yükseköğretim kurumu tarafından arşiv kayıtlarına dayanılarak sonradan düzenlenen ve alınan tüm dersleri gösteren resmî belgeler kabul edilebilmektedir. Benzer şekilde, Diploma Eki ibraz edilemeyen durumlarda, diploma ekinin düzenlenemediğini açıklayan ve ilgili yükseköğretim kurumu veya yetkili makamlarca düzenlenen resmî alternatif belgeler değerlendirmeye alınmaktadır. Ayrıca, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca savaş, iç karışıklık, ilhak veya doğal afet gibi olağanüstü nedenlerle (örneğin Suriye, Irak, Libya ve Kırım) öğrenim belgelerini hiçbir şekilde temin etmesi mümkün olmayan eski mezunlar için istisnai uygulamalar yürütülmektedir. Levent ÖZDOĞAN'ın başvuru dosyası kapsamında ilgili Official Transcript yerine yalnızca Ön Aşama ve Ana Aşamaya ait Sınav Karneleri ibraz edilmiştir. Söz konusu belgelerde bitirme sınavlarına (Diplomprüfung) ilişkin yazılı ve sözlü sınav notları ile bitirme tezine ilişkin bilgiler yer almakta olup, öğrenim süresince alınan tüm dersleri, ders saatlerini ve akademik kazanımları göstermemektedir.
Bilim Alanı Danışma Komisyonları, denklik başvurularını; başvuru sahibinin eğitim programının ülkemizdeki eşdeğer program kapsamında alınması gereken dersler ve öğrenme kazanımları bakımından yeterliliğini değerlendirmek amacıyla, öğrenim süresince alınan tüm dersleri gösteren Official Transcript veya bunun yerine kabul edilebilecek nitelikteki resmî alternatif akademik belgeler üzerinden incelemektedir. Bu nedenle, başvuru sahibinden yalnızca bitirme sınavı sonuçlarını içeren sınav karneleri yerine, öğrenim süresince aldığı tüm dersleri gösteren Official Transcript veya bunun yerine geçebilecek nitelikte resmî alternatif akademik belgelerin ibraz edilmesi talep edilmiştir.
Yus TEKINMilli Eğitim Bakanı