Kadına karşı şiddetle ilgili yürütülen yargı süreçlerine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Sayın Akın GÜRLEK tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM Içtüzüğü'nün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz

Kadın cinayetleri, münferit olaylar değil; kadınların yaşam hakkını hedef alan erkek şiddetinin ve bu şiddeti önlemekte yetersiz kalan politikaların en ağır sonucudur. Her gün kadınlar yaşamdan koparılırken, yargı süreçlerinde uygulanan ceza indirimleri ve kararların yarattığı cezasızlık algısı, erkek şiddetini besleyen en önemli unsurlardan biri olmaya devam etmektedir. Şanlıurfa'nın Karaköprü ilçesinde 7 Ekim 2021 tarihinde Hasret Tutal, Bekir Şervan Gülel tarafından katledilmiştir. Yargılama sonucunda sanık hakkında takdiri indirim uygulanarak verilen 25 yıl hapis cezası Yargıtay tarafından onanmıştır. Kadınların yaşam hakkını ilgilendiren böylesi davalarda uygulanan indirimler, kamu vicdanını derinden yaralamakta; kadınların adalete olan güvenini sarsmaktadır.

Türkiye'de kadınlar yalnızca erkek şiddetiyle değil, şiddeti önlemekte yetersiz kalan kamu politikaları ve failler lehine işlediği yönünde güçlü bir toplumsal algı oluşturan yargısal uygulamalarla da mücadele etmek zorunda bırakılmaktadır. Kadın örgütleri yıllardır, iyi hal ve haksız tahrik indirimlerinin erkek failleri cesaretlendirdiğini, kadınların yaşam hakkını koruma yükümlülüğünü zayıflattığını ve cezasızlık kültürünü derinleştirdiğini dile getirmektedir. İstanbul Sözleşmesi'nden çekilme kararının ardından kadın cinayetleri ve kadınlara yönelik şiddet vakalarındaki artışa ilişkin kamuoyunda ciddi kaygılar dile getirilirken, yargı süreçlerinde uygulanan indirimler bu kaygıları daha da büyütmektedir. Kadınların yaşam hakkını güvence altına almak devletin temel yükümlülüklerinden biridir. Bu yükümlülüğün gereği olarak cezasızlık algısını ortadan kaldıracak etkili adımların atılması büyük önem taşımaktadır.

Bu bağlamda:

SORULAR

1. Son beş yıl içerisinde kadınların öldürülmesine ilişkin sonuçlanan davaların kaçında sanıklar hakkında takdiri indirim uygulanmıştır? Bu sayı yıllara göre nedir?

2. Aynı dönemde kaç kadın cinayeti davasında haksız tahrik indirimi uygulanmıştır? Bu dosyaların illere göre dağılımı nedir?

3. Bakanlığınız, kadın cinayetleri davalarında uygulanan ceza indirimlerinin kamuoyunda yarattığı cezasızlık algısına ilişkin herhangi bir değerlendirme yapmış mıdır?

4. Hasret Tutal'ın öldürülmesine ilişkin davada sanık hakkında takdiri indirim uygulanarak verilen cezanın Yargıtay tarafından onanması, kadınların yaşam hakkının korunması ve kadınlara yönelik şiddetle mücadele bakımından Bakanlığınız tarafından nasıl değerlendirilmektedir?

5. Kadın örgütlerinin uzun yıllardır dile getirdiği "iyi hal" ve "haksız tahrik" indirimlerinin erkek şiddetini teşvik ettiği yönündeki eleştiriler hakkında Bakanlığınızın değerlendirmesi nedir?

6. Kadın cinayetleri davalarında takdiri indirim ve haksız tahrik hükümlerinin uygulanmasının sınırlandırılması amacıyla herhangi bir yasal düzenleme hazırlığı bulunmakta mıdır?

7. Kadınların yaşam hakkını korumak ve kadın cinayetlerinde cezasızlık algısını ortadan kaldırmak amacıyla Bakanlığınız tarafından yakın dönemde hangi yasal ve idari adımların atılması planlanmaktadır?

8. Kadın cinayetleri davalarının sonuçlarını izleyen, ceza indirimlerinin uygulanma biçimlerini analiz eden ve bu konuda kamuoyuyla düzenli veri paylaşan bir izleme mekanizması bulunmakta mıdır? Bulunmuyorsa böyle bir mekanizmanın oluşturulması planlanmakta mıdır?