Avrupa Parlamentosunun 2025 Yılı Türkiye Raporu'nda yer verilen bazı tespitlere ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim

17 Haziran 2026 tarihinde Avrupa Parlamentosu 2025 Yılı Türkiye Raporu kabul edilmiştir. Raporun Çerçeve başlığında;

AB ve Türkiye, 23 Kasım 20233 tarihli AB-Türkiye ilişkileri hakkında Ortak Bildirim'de yer alan tavsiyeler ve ilgili AB Zirvesi Sonuçları doğrultusunda, karşılıklı çıkar alanlarında yeniden işbirliği sürecini devam ettirmektedir. Söz konusu Zirve Sonuçlarında ortaya konulan koşullara tabi olmak kaydıyla AB, Türkiye ile kademeli, orantılı ve geri çevrilebilir şekilde yapıcı bir işbirliği tesis ederken ortak çıkar alanlarında yüksek düzeyde angajman devam etmiştir. Türkiye ile yürütülen katılım müzakereleri, Aralık 2024 tarihli Konsey Sonuçlarında da tekrar edildiği üzere, 2018'den bu yana durma noktasındadır. AB'nin, demokratik standartlar, hukukun üstünlüğü, yargı bağımsızlığı ve temel haklara saygının giderek kötüleşmesiyle ilgili ciddi endişeleri giderilmemiştir. 2025'in başından bu yana seçilmiş yetkililer, muhalif figürler, siyasi aktivistler, sivil toplum ve iş dünyası temsilcileri, gazeteciler ve diğer kişilere yönelik tutuklamalar ve suçlamalar, Türkiye'nin demokratik geleneğine bağlılığının giderek daha fazla sorgulanmasına yol açmış ve yargı bağımsızlığı konusundaki endişeleri derinleştirmiştir.", ifadelere yer verilmiş ve ilerleme fasılları çerçevesinde ülkemizin durumu değerlendirilmiştir. Ekonomik açıdan ise Türkiye, 2024'te 210 milyar avroya ulaşan rekor ticaret hacmiyle AB'nin beşinci büyük ticaret ortağı olmaya devam etmiştir. Türkiye aynı zamanda giderek daha aktif ve çok katmanlı bir dış politika ortaya koymuştur. Artan jeopolitik sınamalar, özellikle Suriye, Ukrayna, Gazze ve Güney Kafkasya'daki gelişmelerle bağlantılı olarak, Türkiye'nin stratejik bölgesel rolünü daha da belirginleştirmiştir.

Söz konusu Raporda, Fasıl 10: Dijital Dönüşüm ve Medya, Fasıl 14: Taşımacılık Politikası ve Fasıl 21: Trans-Avrupa Ağları başlıklarında tespit edilen bulgular ile söz konusu fasıla ilişkin raporun çeşitli yerlerinde geçen kısımlarla ilgili Komisyonun yerine getirilmeyen önceki raporda yer alan tavsiyelerin hâlâ geçerliliğini koruduğu ve gelecek yıl atılması gereken adımlara yer verilmiştir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Raporda; "Türkiye, taşımacılık politikası alanında orta düzeyde hazırlıklıdır. Raporlama döneminde, özellikle sürdürülebilir taşımacılık stratejileri ve sektörel mevzuat

   düzenlemeleri konusunda sınırlı ilerleme kaydedilmiştir. Türkiye'nin AB taşımacılık müktesebatıyla genel uyumu, özellikle kara yolu güvenliği, demir yolu serbestleştirilmesi, deniz emniyeti ve çok modlu ulaşımın kolaylaştırılması alanlarında hâlâ eksiklikler göstermektedir. Mevcut demiryolu işletmecisine sağlanan sübvansiyonlar, artan bir hızla devam etmiştir. Komisyonun geçen yılki tavsiyelerinin yalnızca bir kısmı yerine getirilmiştir ve bu nedenle söz konusu tavsiyeler hâlâ geçerlidir.", şeklinde bulgulara yer verilmiş ve "Gelecek yıl, Türkiye'nin özellikle: Türkiye'de alternatif yakıtlar için yeni ve yeşil teknolojilerin kullanılmasına yönelik muhtemel fizibilite planlarıyla birlikte etkili izleme tedbirlerini değerlendirmesi; hava ve deniz taşımacılığından başlayarak taşımacılığın karbonsuzlaştırılması için özel sektör ve kamu düzeyinde araçlar oluşturmayı ve kapasite geliştirmeyi düşünmesi ve ara hedefler belirlemesi; politika diyaloğunu geliştirip yerel ve merkezi makamlar arasındaki koordinasyonu artırırken, devam eden sürdürülebilir kentsel hareketlilik planları konusundaki çalışmaların bir parçası olarak afet boyutlarını da içeren sürdürülebilir kentsel hareketlilik planlamasına ilişkin ilk beyaz kitabını tamamlaması ve yayımlaması gerekmektedir.", şeklinde tavsiye kararlarına yer verilmiştir. Söz konusu tavsiyelerin hayata geçirilmesine ilişkin bir çalışmanız var mıdır? Geçen yıl bu hususların dikkate alınmaması ve gerekli çalışmaların yapılmamasının gerekçesi nedir?

2. Raporda; Türkiye, Trans-Avrupa ağlarında çok ileri düzeydedir. Raporlama döneminde sınırlı ilerleme kaydedilmiştir. Taşımacılık ağları konusunda Türkiye, kapsamlı trans-Avrupa taşımacılık ağlarının kendi topraklarına kadar genişletilmesine ve Halkalı-Kapıkule demiryolu inşaatının ilerletilmesine katkıda bulunan projeler geliştirmeye devam etmiştir. Komisyonun geçen yılki tavsiyelerinin yalnızca bir kısmı yerine getirilmiştir ve bu nedenle söz konusu tavsiyeler hâlâ geçerlidir.", şeklinde bulgulara yer verilmiş ve "Gelecek yıl, Türkiye'nin özellikle: AB müktesebatına uygun biçimde şeffaf, maliyet tabanlı ve ayrımcı olmayan bir doğal gaz transit rejimi oluşturması; Marmaray tünelinin demiryolu kapasitesini artırarak yük taşımacılığı operasyonlarını verimli hâle getirirken, Yavuz Sultan Selim Köprüsü demiryolu bağlantıları için yatırımları harekete geçirmek üzere somut adımlar atması; Trans Avrupa ağlarında uyumu kolaylaştırmak amacıyla AB müktesebatının önemli bölümleriyle uyum çalışmalarını hızlandırması gerekmektedir.", şeklinde tavsiye kararlarına yer verilmiştir. Söz konusu tavsiyelerin hayata geçirilmesine ilişkin bir çalışmanız var mıdır? Geçen yıl bu hususların dikkate alınmaması ve gerekli çalışmaların yapılmamasının gerekçesi nedir?

3. Genel taşımacılıkla ilgili AB müktesebatı konusunda Türkiye, Sürdürülebilir Kentsel Hareketlilik Beyaz Kitabı henüz kabul etmemiştir.", şeklindeki bulguyla 'şehirlerde kapsayıcı, çevre dostu ve verimli ulaşım sistemleri oluşturmayı hedefleyen stratejik bir politika belgesi olan Beyaz Kitap'ın kabul edilmemesinin gerekçesi nedir? Bu hususta

4. "Mesleğe ve pazara erişim, lisanslama, erişilebilirlik, mesleki yeterlilik eğitimi sertifikaları, kara yolu güvenliği yönetimi (özellikle yol altyapısı ve tüneller), araçların

   yola elverişlilik muayenesi, dinlenme sürelerinin denetimi, alternatif yakıt altyapısı kurulması ve ağır vasıta araçlar için emisyon hedefleri konusunda hâlâ uyum eksiklikleri bulunmaktadır. Kara yolu güvenliği konusunda, Türkiye İstatistik Kurumuna göre, toplam kaza sayısı %9,9 ölüm veya yaralanma ile sonuçlanan kaza sayısı 013,5 ekipman hasarı ıle sonuçlanan kaza sayısı %,1 ve yaralı sayısı %,% oranında artış göstermiştir.", söz konusu tespitlerin giderilmesi ve oranların azaltılması hususunda bir çalışmanız var mıdır?

5. "Demir Yolu Çerçeve Kanunu henüz kabul edilmemiştir ve Türkiye, AB'nin dördüncü demir yolu paketine hâlâ uyum sağlamamıştır. Demiryolu emniyeti ve demiryolu sisteminin karşılıklı işletilebilirliği hususundaki mevzuat, henüz AB müktesebatıyla uyumlu değildir. Demiryolu emniyetiyle ilgili daha fazla eğitime ihtiyaç duyulmaktadır.", ticaretin artması ve ihracatın büyümesi açısından önemli bir işleve sahip söz konusu uygulamaların hayata geçilmemesinin gerekçesi nedir? Bu hususta bir adım atılması planlanmakta mıdır?

6. "Mevcut demiryolu işletmecisine sağlanan sübvansiyonlar ve taşımacılık operatörünün altyapı yöneticisinden, mali açıdan bağımsızlığı, önemli sorunlar olmaya devam etmektedir. Uyum konusunda hâlâ eksiklikler bulunmaktadır ve düzenleyici bağımsızlık (2012/34/AB sayılı Direktif), güvenlik sertifikasyonu ((AB) 2016/798 sayılı Direktif), tren makinisti sertifikasyonu, maliyet hesaplama yöntemleri, kamu hizmeti sözleşmesi düzenlemesi ve yolcu hakları konularında daha fazla çaba gösterilmesi gerekmektedir." söz konusu bulgu ve tavsiye kararları tarafınızca değerlendirilmiş midir? Bu husustaki düşünceniz nedir?

7. "Avrupa Birliği Liman Hizmetleri Tüzüğü'nün uygulanmasına yönelik ulusal mevzuat henüz hazırlanmamıştır. Türkiye'nin, iç su yolu taşımacılığı alanında ilgili AB mevzuatına hâlâ uyum

   yapılmamasının gerekçesi nedir? Bahse konu düzenleme olması durumunda ticaret hacmimizde bir artış olacak mıdır?

   "Havacılık alanında Türkiye, sürdürülebilir havacılık yakıtına ilişkin ulusal mevzuatı henüz kabul etmemiştir ve bu mevzuatın kabul edilmesi ve uygulanmasına ilişkin zaman çizelgesi belirsizliğini korumaktadır.", bahse konuş 'sürdürülebilir havacılık yakıtına ilişkin ulusal mevzuatı' kabul etmeme gerekçesi nedir? Söz konuş belirsizliği

8. 'Türkiye, Çukurova'da ülkenin 58. uluslararası havalimanını açmıştır. Türkiye'de ve Kıbrıs'ta bulunan hava trafik kontrol merkezleri arasındaki iletişim eksikliği, Lefkoşa Uçuş Malumat Bölgesi'nde hava emniyeti bakımından tehlike oluşturmaya devam etmektedir ve bu durum operasyonel bir çözüm gerektirmektedir.", söz konusu bulguya ilişkin değerlendirmeniz nedir? Bu hususta bir adım atılacak mıdır?

9. "Türkiye, Üye Devletlerle yaptığı havacılık hizmetleri anlaşmalarında, havacılıkta AB iç pazarının temel taşı olan, AB hava taşıyıcısı tayini ilkesini kabul etmemeye devam etmektedir. Çok modlu taşımacılık konusunda, Kombine Taşımacılık Direktifi ve düzenleyici kolaylaştırma tedbirlerine uyum sağlanması için daha fazla mevzuat çalışması yapılması gerekmektedir.", bu çerçevede 'AB hava taşıyıcısı tayini ilkesini' kabul etmeme gerekçesi nedir? Bu husus taşımacılıkta AB ile ticari ilişkilerimizi ne düzeyde etkilemektedir?

10. "Mevzuat açık ve kısıtlı olmayan bir internet ortamını güvence altına almamaktadır.

    Hükümeti eleştiren internet sitelerine, belirli gazete yazılarına ve sosyal medya hesaplarına erişim sıklıkla engellenmiş ve görüşlerini beyan eden kişiler çoğu kez kovuşturmaya maruz kalmıştır. Yetkililer, özellikle protestolar veya krizler sırasında sosyal medya platformlarına çoğu kez geçici kısıtlamalar getirmiş veya hizmetlerini yavaşlatmıştır (bant genişliğini kısıtlamıştır). Hükümet ayrıca, çoğu kez mahkeme kararı olmaksızın, gazetecilere, siyasi figürlere, kadın gruplarına, gençlik gruplarına ve aktivistlere ait yüzlerce X hesabının kapatılmasını talep etmiştir. İnternet yayıncılığına ilişkin lisans gerekliliklerinin, sansürü kolaylaştırmak ve çevrim içi erişimi sınırlamak üzere kullanılması nedeniyle bu gereklilikler konusunda endişeler devam etmiştir. Google'ın algoritmasında yapılan bir değişiklik, Türkiye'deki bazı bağımsız haber sitelerinin görünürlüğünü azaltmış ve gelirlerini olumsuz etkilemiştir. Bu durum bazı uygulamaları basın özgürlüğü, iletişim ağı ve dünya ile entegrasyonu bağlamında nasıl değerlendirmektesiniz? Bu alanı genişletmeye ilişkin bir çalışmanız var mıdır? 12. Raporda; Türkiye, dijital dönüşüm ve medya konusunda belirli düzeyde hazırlıklıdır.

    Raporlama döneminde bazı ilerlemeler kaydedilmiştir. Türkiye, e-ticaret ve e-yönetişim alanlarında ilerleme kaydetmiştir ve 2030 Sanayi ve Teknoloji Stratejisi ile Ulusal Siber Güvenlik Stratejisi ve Eylem Planı'nı kabul etmiştir. Komisyonun geçen yılki tavsiyelerinin özellikle siber güvenlik ve SG bakımından yalnızca bir kısmı yerine getirilmiştir ve bu nedenle söz konusu tavsiyeler hâlâ geçerlidir.", şeklinde bulgulara yer verilmiş ve "Gelecek yıl, Türkiye'nin özellikle: elektronik haberleşme sektöründe; evrensel hizmetleri, yetkilendirmeye ilişkin düzenlemeleri, piyasa erişimine ilişkin kuralları ve geçiş hakkını AB müktesebatıyla uyumlu hâle getirmesi; siber güvenlik çerçevesini, NIS 2 Direktifi ve 5G Siber Güvenlik Araç Kutusu dâhil olmak üzere AB siber güvenlik standartlarıyla uyumlu hâle getirmesi; düzenleyici makamın ve kurul üyelerinin bağımsızlığını güçlendirmesi ve medyada çoğulculuğun sağlanması amacıyla Venedik Komisyonunun tavsiyeleri uyarınca Internet Kanunu'nda değişiklik yapması ve kamu yayıncısının bağımsızlığını güçlendirmek üzere adımlar atması gerekmektedir.", gibi birtakım tavsiyeler yapılmıştır. Söz konusu bulgu ve tavsiye kararlarına ilişkin Bakanlığınız tarafından herhangi bir değerlendirme yapılmış mıdır? Bu hususta ne tür adınlar atılması planlanmaktadır?

11. "Elektronik haberleşme konusunda, Türkiye henüz Avrupa Elektronik Haberleşme Kanunu ile uyumlu değildir ve düzenleyici kurumların mali ve idari bağımsızlığının

    olmaması hâlâ endişe kaynağıdır. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun gelir transferleri ve bunun tüketici dostu bir telekomünikasyon piyasasının oluşturulmasında kullanımı konusunda daha fazla şeffaflığa ihtiyaç duyulmaktadır. Telekomünikasyon alanında rekabetçi ve tüketici dostu bir piyasa oluşturulması için, düzenleyici görevler ile sahiplik veya kontrolle bağlantılı faaliyetler arasında etkili yapısal ayrım, kurulun atama ve işten çıkarma kuralları ve devlet organlarından bağımsızlığı gibi konularda daha fazla düzenleyici ve idari adım atılması gerekmektedir.", söz konusu bulguya ilişkin herhangi bir çalışma var mıdır? bahse konu uyumlaştırma hususundaki düşünceniz nedir?

    Adres: Halkla Ilişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA