Velayeti yabancı uyruklu annesine verildikten sonra hayatını kaybeden bir çocuğa ilişkin

Anayasa'nın 41'inci maddesi uyarınca aile Türkiye toplumunun temelidir. Aynı maddede her çocuğun korunma ve bakımdan yararlanma hakkına sahip olduğu, çocuğun üstün yararının gözetilmesinin devletin temel yükümlülüklerinden biri olduğu açıkça düzenlenmiştir.

Türkiye'nin taraf olduğu Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'nin 3'üncü maddesi, çocukları ilgilendiren bütün işlemlerde çocuğun üstün yararının temel düşünce olması gerektiğini hükme bağlamaktadır. Aynı Sözleşmenin 6'ncı maddesi çocukların yaşama hakkını güvence altına almakta, 9'uncu maddesi ise çocuğun anne ve babasıyla kişisel ilişki kurma hakkının korunmasını öngörmektedir.

Basına yansıyan bilgiler ve kamuoyuna yapılan açıklamalara göre Türk Cumhuriyeti vatandaşı baba ile Yunanistan vatandaşı annenin müşterek çocuğu olan Aren Eren, velayet ve kişisel ilişki uyuşmazlığı kapsamında yürütülen adli süreç sonucunda Türkiye'den annesine teslim edilerek Yunanistan'a götürülmüştür.

Velayet kararının uygulanmasının ardından çocuğun yaşam koşullanı, sağlık durumu ve gelişimine ilişkin kamuoyuna yansıyan ciddi iddialar ortaya çıkmış, baba tarafından çeşitli mercilere başvurularda bulunulduğu ifade edilmiştir.

17 Aralık 2025 tarihinde Aren Eren'in Yunanistan'da hastaneye kaldırıldığı ve aynı gün yaşamını yitirdiği kamuoyuna yansımıştır. Olay sonrasında Yunanistan adli makamlarınca soruşturma başlatıldığı, çocuğun annesinin gözaltına alınarak daha sonra tutuklandığı, olayın ihmal ve kötü muamele yönünden soruşturulduğu ulusal ve uluslararası basında yer almıştır.

Basına yansıyan adli tip değerlendirmelerinde çocuğun uzun süreli ağır beslenme yetersizliği sonucu yaşamını kaybettiği yönünde tespitlerin bulunduğu belirtilmektedir. Yunanistan'da yürütülen soruşturmada, 4 yaşındaki Aren Eren'in ölüm nedeninin otopsi raporuna göre uzun süreli açlık ve susuzluğa bağlı çoklu organ yetmezliği olduğu ileri sürüldü. Soruşturma dosyasında, çocuğun ölümüne giden süreçte ciddi kilo kaybı yaşadığı, 17 kilodan 9 kiloya kadar düştüğü ifade edilmiştir. Aynı soruşturma kapsamında ailenin diğer çocuklarının durumunun da Yunanistan makamlarınca inceleme konusu yapıldığı ifade edilmektedir.

Yaşanan bu olay yalnızca bireysel bir velayet uyuşmazlığı olmaktan çıkmış, uluslararası çocuk koruma mekanizmalarının işletilmesi, devletlerin diplomatik koruma yükümlülüğü, çocukların üstün yararının gözetilmesi ve sınır aşan aile hukukuna ilişkin uygulamaların etkinliği bakımından kamu vicdanını derinden etkileyen bir mesele hâline gelmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti Devleti, vatandaşlarının ve vatandaşlarının çocuklarının temel haklarının korunmasına yönelik uluslararası hukuk çerçevesinde çeşitli diplomatik ve konsolosluk mekanizmalarına sahiptir. Özellikle çocukların yaşam hakkının, fiziksel bütünlüğünün ve üstün yararının tehlikeye girdiği durumlarda ilgili devlet makamlarının uluslararası iş birliği mekaniz malarını etkin biçimde işletmesi, diplomatik girişimlerde bulunması ve süreci yakından takip etmesi hukuk devleti ilkesinin doğal sonucudur.

Bu kapsamda olay süresince Bakanlığın bilgi sahibi olup olmadığı, herhangi bir diplomatik girişimde bulunup bulunmadığı, ilgili ülke makamlarıyla resmi temas gerçekleştirip gerçekleştirmediği ve soruşturmayı hangi düzeyde takip ettiği hususlarının açıklığa kavuşturulması kamu yararı açısından önem taşımaktadır.

Bu bilgiler ışığında;