Atatürk Barajı'ndan Mardin Ana Kanalı'na aktarılan su miktarının yetersizliğine ilişkin
Kaynak göster
Doğan Bekin (Yeniden Refah Partisi), 29 Temmuz 2026 tarihinde 7/47258 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 54 gün sonra, 21 Eylül 2026).
Doğan Bekin (Yeniden Refah Partisi, İstanbul). “Atatürk Barajı'ndan Mardin Ana Kanalı'na aktarılan su miktarının yetersizliğine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/47258, 29 Temmuz 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-47258-ataturk-baraji-ndan-mardin-ana-kanali-na-aktarilan-su-miktarinin-yetersizligine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/553484df-5558-4c5b-95c5-019fb303e8d9
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 54 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 49 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın T.C. Tarım ve Orman Bakanı Sn. İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi içtüzüğünün 96'ncı maddeleri gereğince saygılarımla talep ederim.
Bilindiği üzere GAP Projesi kapsamında yapılan "Mardin Ana Kanalı" Fırat'ın suyunun Mardin iline ulaştırılmasını amaçlamaktadır. Bu kanal üzerinden bırakılan su, bölgenin tarımsal üretim için hayati bir öneme sahiptir. Ancak bu kanal üzerinden bırakılan suyun bırakılma miktarı ile ilgili olarak geçen yıl yaşanan ve bölge çiftçilerinin yaşadığı benzer bir mağduriyetin bu yıl için de yaşanmaya devam ettiği iddiası kamuoyu gündemine gelmiştir. Kamuoyu gündemine gelen iddialar, Mardin'e verilmesi gereken suyun bir kısmının Harran tarafına yönlendirildiği şeklindedir. Resmi makamların planlamasına göre; Atatürk Barajı'ndan Mardin Ana Kanalı'na 204 m3/sn su gelmesi gerekmektedir. Ancak Harran başta olmak üzere Urfa kanallarına planın üzerinde verilen fazla sulardan dolayı, Mardin Ana Kanalı'na sadece 150 m3/sn su bırakıldığı iddia edilmektedir. Ayrıca bırakılan bu 150 m3/sn suyun yaklaşık 60-65 m3/sn'lik kısmı günışık sulaması, buharlaşma, Harran bölgesine takviye edilmesi gibi sebeplerden dolayı kaybolup gitmektedir. Mardin iline ulaşan su aslında 150 m3/sn'den daha az olduğu çok açık ortadadır. Bu durum projenin sulamayı amaçladığı 29 bin 729 hektarlık tarım alanının yalnızca 15 bin 569 hektarının sulanabileceğini göstermektedir. Bölgede tarımsal faaliyetle uğraşan ve suya ihtiyaç duyan çiftçilerimizin önümüzdeki günlerde ciddi sorunlar ile karşı karşıya
kalacağını çok açık ortaya koymaktadır. Bu noktada Mardin halkının hakkı olan suyun başka bölgelere kaydırılmasına Devlet Su İşleri (DSİ) yetkililerinin sessiz kaldığını görmekte mümkündür. Planlama dışı tahsislerin bir an evvel durulması, ana kanal üzerinden gelmesi gereken suyun Mardin iline dağıtımının ivedilikle sağlanması gerekmektedir. Bu bağlamda;
SORULAR
GAP Projesi kapsamında Atatürk Barajı'ndan Mardin Ana Kanalı'na gelmesi gereken su miktarı (m3/sn) ne kadardır? Bu kanaldan bırakılan ve Mardin'e ulaşan su miktarı (m3/sn) ne kadardır?
Mardin Ana Kanalı'na gelmesi gereken su miktarının (m'/sn) iddia edildiği gibi gelmesi gerekenden daha az ise bu su nerelere aktarılmaktadır? Bu suyun farklı yerlere aktarılma gerekçesi nedir?
Mardin Ana Kanalı'na gelmesi gereken su miktarının (m'/sn) iddia edildiği gibi gelmesi gerekenden daha az ise bölgede tarımsal faaliyet ile uğraşan çiftçilerimizin su ihtiyacı nereden karşılanacaktır?
Mardin Ana Kanalı'na gelmesi gereken su miktarının (m'/sn) yetersizliği ile ilgili Bakanlığınıza şikayetler gelmiş midir? Gelmiş ise bu sorunun çözümü için hangi adımlar atılmıştır? Mardin Ana Kanalı'na gelmesi gereken su miktarının (m'/sn) tam olarak sağlanması hususunda bir çalışmanız var mıdır?
Mardin Ana Kanalı üzerinden bırakılan suyun bırakılma miktarı ile ilgili olarak geçen yılda aynı sorunlar yaşanmış olup Bakanlığınız bu durumun önüne geçmek için bir adım atmış mıdır? Atmış ise bu adımlar nelerdir?
Mardin Ana Kanalı'na gelmesi gereken su miktarının (m'/sn) iddia edildiği gibi gelmesi gerekenden daha az ise bölgede tarımsal faaliyet ile uğraşan çiftçilerimizin olası mağduriyeti karşısında Bakanlığınızın bir planlaması var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Güneydoğu Anadolu Projesi kapsamında yer alan Mardin Ana Kanalı'nın başlangıç proje debisi 200 m/sn olup bu projede Yukarı Harran Sulaması (14.850 hektar) ve Günışık Sulaması (16.291 hektar) yer almakta ve söz konusu sahaların su ihtiyaçları bu kanaldan karşılanmaktadır.
Atatürk Barajı tünel sulamaları kapsamında, Şanlıurfa tünellerinin 540 m baraj kotuna göre planlanan kapasitesi 328,00 m/sn olup bu kapasite Şanlıurfa ve Mardin illerinde toplam 378.531 hektarlık sulama alanına hizmet verecek şekilde projelendirilmiştir. Baraj su kotunun düşmesi durumunda tünel kapasitesi de düşmektedir. Atatürk Barajı su kaynakları herhangi bir ilin kullanımına tahsis edilmemiş ve proje bütünlüğü çerçevesinde teknik işletme kriterlerine göre dağıtılmaktadır.
Mardin Ana Kanalı'na fiilen verilen su miktarı ise Atatürk Barajı'ndaki su seviyesi ve mevsimsel hidrolojik koşullar ile mevcut işletme şartlarına bağlı olarak değişmekte olup sabit bir değer bulunmamaktadır.
Mardin iline verilmesi gereken sulama suyunun başka bölgelere usulsüz veya planlama dışı aktarıldığına ilişkin herhangi bir tespit bulunmamaktadır. Mevcut su açığı; havza genelindeki su bütçesinin yetersizliği, Atatürk Barajı'ndaki su seviyesinin düşmesi, artan içme suyu ihtiyaçları, planlama sonrasında sisteme dâhil edilen sulama alanları ile sulama sezonunda ortaya çıkan ilave su taleplerinden kaynaklanmaktadır. Sulama tesislerine verilen su, Devlet Su İşleri'nin teknik işletme esasları doğrultusunda yönetilmektedir.
Mevcut su bütçesi dikkate alınarak, sulama projeleri kademeli şekilde işletmeye alınmaktadır. Mardin depolama cazibe sulamasında şebekesi tamamlanan, 13.392 hektarlık cazibeli alana kabul eksikliklerinin giderilmesini müteakip sulama suyu verilmesi planlanmaktadır. Pompajlı alanlarda ise pompa tesislerinin tamamlanmasıyla birlikte 2027 yılı sonunda sulama hizmetine başlanması öngörülmektedir. Tarımsal faaliyetle uğraşan çiftçilerin su ihtiyacı, Mardin depolamasından karşılanacak olup depolama, sulama sezonu dışında doldurulacaktır. Mevcut su bütçesinin yetersizliğinin giderilmesine yönelik çeşitli alternatifler üzerinde çalışmalar yürütülmektedir. Bu kapsamda, ilave tünel alternatifleri, ara depolama tesisleri, Dicle Nehri'nden Mardin Depolamasına su aktarılması ve Harran Ovası'nda modern sulama sistemlerine geçilmesi gibi teknik seçenekler değerlendirilmektedir.
Ayrıca, su tasarrufu, uygun bitki deseni uygulanması ve işletme disiplininin geliştirilmesine yönelik çalışmalar da sürdürülmektedir.
Mardin Ana Kanalı'na ilişkin olarak sulama planlamaları revize edilerek, mevcut su kaynaklarının daha verimli kullanılması için teknik çalışmalar yürütülmektedir. Ayrıca Mardin Depolaması inşaatı, devam eden sulama şebekeleri ve alternatif su teminine yönelik projelerin de yapım çalışmaları sürdürülmektedir. Bunun yanında, su tasarrufu sağlayacak uygulamalar ile modern sulama sistemlerine yönelik planlamalara devam edilmektedir. Mardin ilindeki sulama yatırımları etaplar halinde devam etmektedir. Mevcut durumda işletmeye alınan, yapımı devam eden ve proje aşamasında bulunan sulama sahaları bulunmaktadır.
Yapılan planlama revizyonu kapsamında, Atatürk Barajı'ndan 110 m3/sn kapasiteli T3 tünelinin yapılması öngörülmüş olup bu yatırımın tamamlanmasıyla birlikte Viranşehir ve Mardin
Sulamalarında toplam 167.131 hektar alanın yeterli su bütçesiyle sulanması planlanmaktadır. Bu bilgilere ek olarak, Mardin ilinin sulama potansiyelinin geliştirilmesine yönelik teknik çalışmalar ve yatırım faaliyetleri de devam etmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan