Ülkemiz kıyılarının işgali nedeniyle yapılan denetimlere ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Anayasa'nın 43'üncü maddesi uyarınca kıyılar devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Kıyılardan yararlanmada öncelikle kamu yararı gözetilir. 3621 sayılı Kıyı Kanunu da kıyıların herkesin eşit ve serbest kullanımına açık olduğunu hüküm altına almaktadır. Buna karşın son yıllarda kıyılara serbest erişimin engellendiği, kıyıların şezlong ve benzeri uygulamalarla fiilen işgal edildiği, kıyı kenar çizgisine aykırı yapılaşmalar bulunduğu ve kamusal kullanım hakkının sınırlandırıldığı yönündeki iddialar kamuoyunda giderek artmaktadır. Antalya, Aydın, Muğla ve İzmir başta olmak üzere çok sayıda kıyı ili ve tatil beldesinde benzer uygulamalara ilişkin haberler ve yurttaş başvuruları basına yansımaktadır. Bu tablo, sorunun tek bir bölgeyle sınırlı olmadığını, ülke genelinde denetim ve uygulama bakımından yapısal bir sorun bulunduğunu göstermektedir.

Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulu, halk plajında denize girmek isteyen bir yurttaşın kıyıyı ücretsiz kullanmasını engelleyen işletme görevlileri hakkında verilen mahkûmiyet kararını onayarak kıyıların herkesin ortak kullanımına açık olduğu yönündeki hukuki ilkeyi bir kez daha ortaya koymuştur. Buna rağmen benzer uygulamaların farklı kıyılarda devam ettiğine ilişkin haberler kamuoyuna yansımaktadır. Öte yandan Muğla'nın Akyaka Mahallesi ve çevresinde kıyı işgali, kıyı kenar çizgisi ihlalleri, kaçak yapılaşma ve kamusal kullanım hakkının engellendiği iddialarıyla çok sayıda suç duyurusunda bulunulduğu basına yansımıştır. Sayıştay raporlarında da kıyı yönetiminde yetki ve sorumlulukların farklı kurumlar arasında dağılması nedeniyle etkin koordinasyon ve denetim sağlanamadığı yönünde tespitlere yer verilmiştir. Bu bağlamda;

SORULAR

1. Bakanlığınızın kayıtlarına göre turizm işletme belgesine sahip plaj işletmesi sayısı kaçtır? Bu işletmelerin illere göre dağılımı nedir?

2. 2020-2026 yılları arasında turizm işletme belgeli plaj işletmelerinde kaç denetim gerçekleştirilmiştir? Bu denetimlerde kıyılara serbest erişimin engellenmeşi, kıyıların kamusal kullanımını sınırlandıran uygulamalar veya Kıyı Kanunu'na aykırı kullanımlar nedeniyle kaç işletme hakkında idari işlem uygulanmıştır? Uygulanan idari işlemlerin niteliği nedir?

3. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun kıyıların kamusal kullanım hakkına ilişkin emsal niteliğindeki kararının ardından Bakanlığınız tarafından il kültür ve turizm müdürlüklerine veya turizm işletmelerine yönelik herhangi bir genelge, rehber, bilgilendirme ya da uygulama talimatı gönderilmiş midir?

4. Antalya, Muğla, Aydın ve İzmir başta olmak üzere turizm bölgelerinde kıyılara serbest erişimin engellendiği ve kamusal kullanım hakkının sınırlandırıldığı yönündeki iddialar hakkında Bakanlığınız tarafından herhangi bir inceleme veya denetim yürütülmüş müdür? Yürütülmüş ise sonuçları nelerdir?

5. Turizm işletmelerinin faaliyetlerini sürdürürken Anayasa'nın 43'üncü maddesi ile 3621 sayılı Kıyı Kanunu kapsamında güvence altına alınan kıyılardan serbest ve eşit yararlanma hakkına uygun hareket etmelerini sağlamak amacıyla Bakanlığınızın yürüttüğü veya hazırlamakta olduğu yeni bir denetim programı, rehber, düzenleme ya da eylem planı bulunmakta mıdır?