Konya Büyükşehir Belediyesi tarafından kamulaştırma kapsamında yıkımına karar verilen bir eve ilişkin

Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

30 Temmuz 2021 tarihinde Konya'nın Meram ilçesinde Dedeoğulları ailesinden yedi kişi, Kürt kimlikleri nedeniyle hedef alınarak katledilmiştir. Söz konusu katliam, Türkiye'de nefret suçları, ayrımcılık ve yaşam hakkının korunmasına ilişkin tartışmaların en ağır örneklerinden biri olarak toplumsal hafızada yer edinmiştir.

Konya Büyükşehir Belediye Meclisinin 12 Haziran 2026 tarihli ve 2026/509 sayılı kararıyla, değişikliği kabul edilmiştir. Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre bu plan değişikliği kapsamında Dedeoğulları ailesine ait, katliamın yaşandığı evin yıkılması gündeme gelmiştir. Aile ve avukatları, söz konusu kararın yol genişletme gerekçesiyle açıklandığını ancak katliamın yaşandığı evin ortadan kaldırılmasının toplumsal hafızaya zarar vereceğini belirterek karara itiraz etmektedir.

Belediye meclisi kararında plan değişikliğinin teknik gerekçeleri, yol genişletme ihtiyacını ortaya koyan bilimsel veriler, alternatif güzergâhların değerlendirilip değerlendirilmediği ve değişiklikten etkilenen taşınmazlara ilişkin ayrıntılı açıklamalara yer verilmemiştir. Oysa imar planı değişikliklerinin kamu yararı, şehircilik ilkeleri ve planlama esasları doğrultusunda objektif gerekçelere dayanması gerekmektedir. Katliamın yaşandığı bu ev, yalnızca bir taşınmaz değildir. Aynı zamanda Türkiye'de Kürtlere yönelik nefret suçlarının, cezasızlık tartışmalarının ve adalet arayışının simge mekânlarından biridir. Böylesi mekânların korunması, toplumsal hafızanın yaşatılması, geçmişle yüzleşme ve benzer acıların bir daha yaşanmaması açısından önem taşımaktadır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Konya Büyükşehir Belediye Meclisinin 12 Haziran 2026 tarihli ve 2026/509 sayılı imar planı değişikliği kararı hakkında Bakanlığınıza herhangi bir başvuru, şikâyet veya inceleme talebi ulaşmış mıdır? Ulaştıysa bunlara ilişkin hangi işlemler tesis edilmiştir?

2. Söz konusu imar planı değişikliğinin kamu yararı, şehircilik ilkeleri ve hukuka uygunluğu yönünden Bakanlığınız tarafından herhangi bir idari inceleme veya denetim yapılmış mıdır? Yapılmışsa sonuçları nelerdir?

3. İmar planı değişikliğine esas teşkil eden yol genişletme ihtiyacı hangi teknik rapor, ulaşım etüdü veya bilimsel verilere dayanmaktadır? Aynı ihtiyacı karşılayabilecek alternatif güzergâhlar veya farklı planlama seçenekleri değerlendirilmiş midir?

4. Söz konusu plan değişikliğinden etkilenen toplam parsel ve yapı sayısı kaçtır?

5. Dedeoğulları ailesine ait ev dışında yıkımı veya kamulaştırılması öngörülen başka yapı ya da taşınmaz bulunmakta mıdır?

6. Dedeoğulları ailesine ait evin 30 Temmuz 2021 tarihinde gerçekleşen katliamın yaşandığı yer olması nedeniyle, plan değişikliği sürecinde insan hakları, toplumsal hafıza veya sosyal etki bakımından herhangi bir değerlendirme yapılmış mıdır?

7. Bakanlığınızın, nefret suçlarının işlendiği ve toplumsal hafızada özel bir yere sahip olan mekânların korunmasına ilişkin belediyelere yönelik herhangi bir ilke kararı, genelgesi, rehberi veya tavsiye niteliğinde çalışması bulunmakta mıdır? Bulunmuyor ise bu konuda bir çalışma yapılması planlanmakta mıdır?

8. Bakanlığınız, kamuoyunda oluşan hassasiyet ve Dedeoğulları ailesinin itirazları doğrultusunda söz konusu imar planı değişikliğinin yeniden değerlendirilmesi veya ilgili belediye nezdinde gerekli girişimlerde bulunmayı planlamakta mıdır?