2020'den bu yana ülke genelinde normal doğumu artırmaya yönelik çalışmalara ilişkin

Aşağıda belirtilen sorularımın, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu tarafından Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Türkiye'de doğum hizmetlerinin niteliği; anne ve bebek sağlığı, kadınların güvenli sağlık hizmetine erişimi, hekimlerin bilimsel karar özgürlüğü, ebelerin çalışma koşulları, doğumhane altyapısı, özel sağlık kuruluşlarının denetimi ve malpraktis uygulamalarıyla doğrudan ilişkilidir.

Türkiye'de sezaryen oranlarının yüksekliği uzun süredir önemli bir halk sağlığı sorunu olarak tartışılmaktadır. Bununla birlikte sezaryen oranlarının yalnızca hekimlerin tercihleri üzerinden değerlendirilmesi; sağlık sisteminin yapısı, hastanelerin fiziki ve personel kapasitesi, gebe başına ayrılan süre, ebe sayısı, performans sistemi, özel hastanelerin finansal politikaları, malpraktis baskısı ve riskli gebeliklerin dağılımı gibi faktörlerin göz ardı edilmesine neden olabilecektir.

Normal doğumun artırılması hedeflenirken temel ölçüt, anne ve bebeğin sağlığı ve güvenliği olmalı; tıbbi zorunluluk bulunan durumlarda sezaryene erişim geciktirilmemeli, tıbbi zorunluluk bulunmayan sezaryenlerin nedenleri ise bilimsel verilerle ortaya konulmalıdır. Bu bağlamda;

SORULAR

1. Türkiye'de 2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025 ve 2026 yıllarında gerçekleşen toplam doğum sayısı ile normal doğum ve sezaryen doğum sayısı ve oranları ayrı ayrı nedir?

2. Aynı verilerin 81 il bazındaki dağılımı nedir? Sezaryen oranı en yüksek ve en düşük 10 il hangileridir?

3. Kamu hastaneleri, üniversite hastaneleri ve özel hastanelerdeki sezaryen oranları ayrı ayrı nedir?

4. Primen sezaryen oranları yıllar itibarıyla ne kadardır? İlk doğumunu sezaryenle gerçekleştiren kadınların oranı nedir?

5. Özel hastanelerde sezaryen oranlarının kamu hastanelerinden farklılaşmasının nedenleri Bakanlığınız tarafından araştırılmış mıdır?

6. Sezaryen oranı belirlenen bilimsel veya idari eşiklerin üzerinde bulunan özel hastaneler hakkında 2020-2026 yılları arasında kaç denetim gerçekleştirilmiş, kaç hastaneye idari yaptırım uygulanmıştır?

7. Bakanlığın sezaryen oranlarını azaltmaya yönelik politikalarında kadının bilgilendirilmiş onamı ve doğum yöntemi konusunda karar sürecine katılımı nasıl güvence altına alınmaktadır?

8. Türkiye genelindeki kamu hastanelerinde aktif olarak görev yapan ebe sayısı kaçtır? Ebe başına düşen yıllık doğum sayısı nedir? Bu sayı OECD ülkeleriyle karşılaştırıldığında hangi düzeydedir?

9. Doğumhanelerde her gebeye doğum süresince birebir ebe desteği sağlanabilmekte midir?

10. Sağlanamıyorsa bunun için ihtiyaç duyulan ilave ebe sayısı kaçtır?

11. Türkiye'de ağrısız doğum amacıyla epidural analjeziye erişebilen gebelerin oranı nedir?

12. Kaç kamu hastanesinde 24 saat epidural doğum hizmeti verilmektedir?

13. Epidural doğum hizmetlerinin yaygınlaştırılmasına yönelik Bakanlığınızın bir çalışması bulunmakta mıdır?

14. Kadın hastalıkları ve doğum uzmanlarının doğum yöntemine ilişkin tıbbi kararlarında performans sistemi, malpraktis davaları veya idari baskının etkisine ilişkin Bakanlığınız tarafından yapılmış bir çalışma bulunmakta mıdır?

15. Son beş yılda kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile ebeler hakkında doğum süreci nedeniyle açılan malpraktis dosyalarının sayısı kaçtır?

16. Türkiye'de doğum sırasında veya doğum sonrasında gerçekleşen anne ölümlerinin sayısı ve anne ölüm oranı yıllar itibarıyla nedir? Bu ölümlerin kaçı normal doğum, kaçı sezaryen sonrasında gerçekleşmiştir?

17. Doğum sırasında veya doğumdan sonraki belirli izlem döneminde meydana gelen yenidoğan ölümlerinin sayısı yıllar itibarıyla nedir?

18. Riskli gebeliklerde anne ve bebeğin uygun sağlık kuruluşuna zamanında ulaştırılmasını sağlayan sevk zincirinde yaşanan gecikmeler nedeniyle meydana geldiği tespit edilen anne veya bebek ölümü bulunmakta mıdır?

19. Türkiye genelinde kaç hastanede yenidoğan yoğun bakım ünitesi bulunmaktadır? İller itibarıyla yenidoğan yoğun bakım yatak sayıları nedir?

20. Yenidoğan yoğun bakım hizmetlerinin özel hastanelerde finansal amaçlarla gereksiz veya tıbbi endikasyon dışında kullanıldığı iddiaları kapsamında son beş yılda kaç hastane denetlenmiş ve kaçına yaptırım uygulanmıştır?

21. Normal doğumu artırmaya yönelik Bakanlık politikalarının sonuçları hangi bilimsel göstergelerle ölçülmektedir? Hedef yalnızca sezaryen oranını düşürmek midir, yoksa anne ve bebek ölüm oranları, doğum komplikasyonları, hasta güvenliği ve kadınların doğum deneyimi de başarı kriterleri arasında mıdır?

22. Normal doğumun güvenli biçimde artırılması; ebe sayısının yükseltilmesi, doğumhanelerin güçlendirilmesi, ağrısız doğuma erişimin yaygınlaştırılması, malpraktis sisteminin gözden geçirilmesi ve anne-bebek güvenliğinin artırılması amacıyla Bakanlığınızın kapsamlı bir eylem planı bulunmakta mıdır?