İşçilik alacaklarına konu davalarda tazminat oranlarının hesaplanması yönteminde değişiklik yapılması talebine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Prof. Dr. Vedat IŞIKHAN tarafından Anayasanın 98.maddesi ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99.maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Ülkemizde işçi ve işveren arasındaki uyuşmazlıklarda arabuluculuk süreçlerinin anlaşmazlıkla sonuçlanması durumunda açılan işe iade ve işçilik alacakları (kıdem, ihbar, fazla mesai, yıllık izin vb.) davaları, ilk derece mahkemeleri, istinaf ve Yargıtay aşamalarıyla birlikte ortalama 3 ila 5 yıl arasında sürmektedir.

Özellikle son yıllarda yaşanan yüksek enflasyonist ortamda, davaların uzun sürmesi paranın zamana bağlı değer kaybı nedeniyle işçileri telafisi imkânsız mağduriyetlere sürüklemektedir. İş Kanunu gereği kıdem tazminatına "bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz", ihbar tazminatı ve diğer işçilik alacaklarına ise "yasal faiz" işletilmektedir. Ancak yasal olarak öngörülen bu telafi mekanizmaları, geçen zaman zarfında paranın satın alma gücünde yaşanan reel erimenin ve hayat pahalılığının fersah fersah gerisinde kalmaktadır. Sonuç olarak, uzayan yargılama sürecinde alacağın zamana karşı korunamaması çalışanlar üzerinde ciddi hak kayıpları ve mağduriyetler oluşturmaktadır.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Yıllar süren hukuk mücadelesini kazanan bir işçi, davası sonuçlandığında eline geçen tazminatla, işten çıkarıldığı dönemde alabildiği mal ve hizmetin ancak çok küçük bir kısmını alabilmektedir. Bu durum, yargı sürecinin uzunluğunu ve faiz/enflasyon makasını kendi lehine bir "finansman aracı" olarak gören bazı kötü niyetli işverenleri cesaretlendirmekte, işçinin hakkını zamanında ödemek yerine davayı uzatmayı kârlı bir strateji haline getirmektedir. Anayasa ile güvence altına alınan "emeğin korunması" ilkesi, enflasyon karşısında fiilen işlevsiz kalmaktadır.

Bu bağlamda;

0 312 420 6249 PRATI 3 E E TBMM Adres: Halkla İlişkiler Binası Bakanlıklar/ANKARA

SORULAR

1. Kat No: F306 00000 2 Taman 00000

2. Bakanlığınızın, iş davalarının uzun sürmesi nedeniyle işçilerin kazandığı tazminatların enflasyon karşısında ne kadar değer kaybettiğine dair yürüttüğü bir etki analizi veya istatistik çalışması bulunmakta mıdır?

3. İşçilik alacaklarına uygulanan yasal faiz ve mevduat faizi oranlarının, gerçek enflasyon oranlarının çok altında kalması nedeniyle oluşan mağduriyetleri gidermek adına; işçi alacaklarının enflasyona (veya asgari ücret artış oranına) endekslenmesi yönünde bir yasal düzenleme hazırlığınız var midır?

4. Kötü niyetli işverenlerin, mahkeme süreçlerinin uzunluğunu ve düşük faiz oranlarını bir "kredi/finansman" aracı olarak kullanmasını engellemek, işçinin hakkını gasp etmelerinin önüne geçmek için ne gibi caydırıcı yaptırımlar planlanmaktadır?

5. Yıllarca süren davalar sonucunda hükmedilen tazminatların, dava tarihindeki alım gücünü koruyacak şekilde "yeniden değerleme oranına" veya "güncel asgari ücret çarpanına" göre hesaplanarak ödenmesi sistemine geçilmesi düşünülmekte midir?

6. Şu an Türkiye genelinde derdest olan (devam eden) işçi-işveren uyuşmazlığı dosyası sayısı kaçtır? Bu davaların ortalama sonuçlanma süresini kısaltmak ve adalete erişimi hızlandırmak için Adalet Bakanlığı ile ortak yürütülen bir çalışma bulunmakta mıdır?

7. İşçilerimizin bu tür mağduriyetlerinin kalıcı olarak çözülmesi için ne tür çözümler planlamaktadır?

   0 312 420 6249 TBMM Adres: Halkla İlişkiler Binası Bakanlıklar/ANKARA

8. Kat No: F306