Engelli kimlik kartlarının ülke genelindeki toplu ulaşım hizmetlerinde kullanılabilmesi talebine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Sayın Mahinur Özdemir GÖKTAŞ tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM îçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'ımcu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Dezavantajlı bireylerin toplumsal yaşama eşit ve bağımsız biçimde katılabilmelerinin önünde özellikle gündelik yaşamda, çeşitli engeller bulunmaktadır. Bu engellerden biri, erişilebilir ulaşım hizmetleridir. Ulaşım, dezavantajlı bireyler için bir hizmet olmanın ötesinde; eğitim, sağlık, istihdam ve sosyal hayata katılım gibi temel haklara erişimin de ön koşuludur.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından verilen Engelli Kimlik Kartı, dezavantajlı bireylere tanınan çeşitli hak ve hizmetlerden yararlanmak amacıyla kullanılan resmi bir belgedir. Bakanlığın yayımladığı Ücretsiz veya İndirimli Seyahat Kartları Yönetmeliği uyarınca, sağlık kurulu raporuyla yüzde 40 ve üzerinde engelli olduğunu belgeleyen Türk vatandaşlarının şehir içi toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz yararlanması öngörülmektedir. Aynı Yönetmeliğin 6'ncı maddesinde, gerekli belgelerin ibraz edilmesi halinde ücretsiz veya indirimli seyahat hakkının herhangi bir gerekçeyle engellenemeyeceği düzenlenmiştir.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Bununla birlikte Türkiye Sakatlar Demeği Elazığ Şubesi tarafından Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına gönderilen 12 Ağustos 2026 tarihli başvumda, uygulamada bu bireylerin farklı illerde toplu taşıma hizmetlerinden yararlanırken ciddi sorunlarla karşılaştıkları ifade edilmiştir. Başvurada; bir ilde geçerli olan Engelli Kimlik Kartı'nın başka bir ilde veya farklı bir belediyeye bağlı toplu taşıma aracında kabul edilmediği, engelli bireylerin "bu kart burada geçmiyor", "biz bu belediyeye bağlı değiliz" veya "yerel yönetimin kuralı böyle" gibi gerekçelerle karşı karşıya bırakıldığı belirtilmiştir.

Dezavantajlı bireylerin ikamet ettikleri şehir dışında seyahat ettiklerinde farklı uygulamalarla karşılaşmaları, söz konusu hakkın fiilen kullanılmasını güçleştirmekte ve başka bir şehirde gündelik yaşamlarını kısıtlamaktadır. Bu nedenle, Engelli Kimlik Kartı'nın şehir fark etmeksizin, tek bir uygulama kapsamında her yerde kabul edilmesi, dezavantajlı bireyler açısından önemli bir avantaj sağlayacaktır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Türkiye genelindeki belediyelere ve toplu taşıma işletmelerine, Engelli Kimlik Kartı'nın geçerliliği ve ücretsiz ulaşım hakkının kapsamı konusunda Bakanlığınız tarafından bağlayıcı nitelikte bir bilgilendirme veya talimat gönderilmiş midir? Gönderilmişse en son ne zaman gönderilmiştir?

2. Engelli Kimlik Kartı sahibi bir vatandaşın ikamet ettiği il dışında başka bir ilde şehir içi toplu taşıma hizmetinden ücretsiz yararlanmasının önünde mevzuattan kaynaklanan herhangi bir sınırlama bulunmakta mıdır?

3. Engelli Kimlik Kartı ibraz edilmesine rağmen ücretsiz ulaşım hakkının kullandırılmadığı tespit edilen kaç toplu taşıma işletmesi veya belediye hakkında idari işlem uygulanmıştır?

4. Engelli bireylerin her ilde yeniden ulaşım kartı çıkarmak, belediyeye kayıt yaptırmak veya ek bir belge sunmak zorunda bırakılmasını önlemek amacıyla merkezi ve Türkiye genelinde geçerli tek bir doğrulama sistemi oluşturulması yönünde bir çalışmanız var

5. Bakanlığınız, Engelli Kimlik Kartı'nın kabul edilmemesi nedeniyle ulaşım hizmetinden yararlanamayan engelli bireylerin başvurabileceği, hızlı ve etkin şekilde sonuçlandırılacak merkezi bir şikâyet ve denetim mekanizması oluşturmayı planlamakta mıdır?