2547 sayılı Kanun'un geçici 86'ncı maddesi kapsamında istihdam edilmesi öngörülen öğretim görevlilerine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Millî Eğitim Bakanı Sayın Yusuf Tekin tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Dr. Müzeyyen ŞEVKİN CHP Adana Milletvekili

30 Temmuz 2026 tarihinde kabul edilen ve 9 Ağustos 2026 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7592 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na Geçici 86'ncı madde eklenmiştir. Kanunun ilgili düzenlemesi, yaş haddinden emekli olan öğretim üyelerinin belirli koşullar altında yeniden sözleşmeli olarak istihdam edilmesine ilişkin yeni bir mekanizma öngörmektedir.

Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Söz konusu düzenlemenin, özellikle yaş haddinden emekli olmuş öğretim üyeleri arasından tıpta ve diş hekimliğinde uzmanlık eğitimi bulunanlara yeniden sözleşmeli çalışma imkânı tanırken diğer bilim dallarında görev yapan öğretim üyelerini aynı kapsamda değerlendirmemesi, Anayasa'nın 10'uncu maddesinde güvence altına alınan kanun önünde eşitlik ilkesi bakımından tartışmalara yol açmaktadır.

Türkiye'nin üniversitelerinde mühendislikten temel bilimlere, hukuktan sosyal bilimlere kadar çok farklı alanlarda bilimsel üretim yapan, uluslararası yayınlara, projelere, patentlere ve akademik çalışmalara imza atan öğretim üyeleri bulunmaktadır. Bilimsel üretimin yalnızca belirli iki uzmanlık alanıyla sınırlandırılması, üniversitelerin ihtiyaçları ve kamu yararı bakımından değerlendirilmesi gereken önemli bir konudur.

Düzenlemede öğretim üyelerinin yeniden görevlendirilmesinde yükseköğretim kurumlarının görüşü. Yükseköğretim Kurulu'nun kararı ve ilgili idari süreçlerin belirleyici olması; hangi nesnel, ölçülebilir ve denetlenebilir kriterlerin esas alınacağı konusunda ise yeterli açıklığın bulunup bulunmadığı sorusunu gündeme getirmektedir.

Anayasa'nın 2'nci maddesinde güvence altına alınan hukuk devleti ilkesi; hukuki güvenlik, belirlilik, öngörülebilirlik ve keyfiliğin önlenmesini gerektirmektedir. Anayasa'nın 10'uncu maddesi eşitlik ilkesini, 130'uncu maddesi ise üniversitelerin bilimsel özerkliğini güvence altına almaktadır. Bu nedenle Geçici 86'ncı maddenin uygulamasının akademik liyakat, bilimsel üretkenlik, eşitlik ve akademik özgürlük açısından değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu çerçevede;

SORULAR

1. 7592 sayılı Kanun'un 2547 sayılı Kanun'a eklediği geçici 86'ncı madde kapsamında kaç öğretim üyesinin yeniden sözleşmeli olarak istihdam edilmesi öngörülmektedir? 2. Söz konusu düzenlemeden yararlanabilecek öğretim üyeleri hangi bilim dallarına göre dağılım göstermektedir?

2. Düzenlemenin yalnızca tıp ve diş hekimliğinde uzmanlık eğitimi bulunan öğretim üyelerini kapsayacak şekilde oluşturulmasının bilimsel, akademik ve kamu yararı bakımından gerekçesi nedir?

3. Mühendislik, temel bilimler, hukuk, sosyal bilimler, eğitim bilimleri ve diğer akademik alanlarda yaş haddinden emekli olmuş öğretim üyelerinin aynı imkândan yararlandırılmamasının nesnel ve makul gerekçesi nedir?

4. Geçici 86'ncı madde hazırlanırken Anayasa'nın 10'uncu maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesi bakımından herhangi bir etki veya uygunluk değerlendirmesi yapılmış mıdır? Yapıldıysa bu değerlendirmede hangi akademik ve hukuki kriterler esas alınmıştır?

5. Yeniden sözleşmeli olarak görevlendirilecek öğretim üyelerinin belirlenmesinde yayın sayısı, uluslararası atıf, bilimsel proje, patent, akademik teşvik puanı, ders yükü ve benzeri ölçülebilir akademik kriterler dikkate alınacak mıdır? Bu kriterler mevzuatta açık ve objektif biçimde düzenlenmiş midir?

6. Yükseköğretim kurumlarının öğretim üyelerinin yeniden istihdam edilip edilmemesine ilişkin değerlendirmelerinde kullanacağı kriterler Bakanlığınızca veya YÖK tarafından standartlaştırılacak mıdır? YOK tarafından belirlenecek kontenjan veya yeniden istihdam ölçütlerinin hangi somut ve denetlenebilir kriterlere göre belirlenmesi planlanmaktadır?

7. Öğretim üyesinin bilimsel üretkenliği ve akademik başarısı nesnel kriterlerle ortaya konulmuş olmasına rağmen, ilgili kurul veya idari makamın subjektif değerlendirmesiyle yeniden sözleşmeli istihdam talebinin reddedilmesi mümkün olacak mıdır? Böyle bir durumda öğretim üyesinin hangi idari ve hukuki başvuru yollarına sahip olacağı açıkça düzenlenmiş midir?

8. Sözleşme yenileme veya yeniden istihdam süreçlerinde akademik liyakat yerine idari takdirin belirleyici olmasının önüne geçmek amacıyla hangi güvenceler getirilecektir? 10. Geçici 86'ncı madde kapsamında iki yıllık sözleşme dönemlerinin sonunda sözleşmenin yenilenmesinde hangi objektif kriterler uygulanacaktır? Sözleşme yenileme sürecinde bilimsel görüşleri, araştırma konuları veya akademik çalışmaları nedeniyle öğretim üyelerinin idari baskı altında kalmasını önleyecek herhangi bir güvence oluşturulmuş mudur?

9. Söz konusu düzenlemenin öğretim üyelerinin bilimsel özgürlüğü, akademik bağımsızlığı ve Anayasa'nın 130'uncu maddesinde güvence altına alınan üniversitelerin bilimsel özerkliği bakımından Bakanlığınızca veya YOK tarafından herhangi bir değerlendirme yapılmış mıdır?

10. Geçici 86'ncı maddenin Anayasa'nın 2, 10 ve 130'uncu maddeleriyle uyumluluğu konusunda Bakanlığınızın hukuki görüşü nedir?

11. Anayasa'nın eşitlik, hukuk devleti, liyakat, hukuki güvenlik ve bilimsel özerklik ilkeleri bakımından oluşabilecek hukuki sorunların giderilmesi amacıyla düzenlemede değişiklik yapılması düşünülmekte midir?

12. Yaş haddinden emekli olmuş ancak bilimsel üretimini sürdüren tüm öğretim üyelerinin, branş ayrımı yapılmaksızın, kamu yararı ve akademik ihtiyaç doğrultusunda nesnel kriterlerle yeniden istihdam edilebilmesini sağlayacak kapsamlı bir düzenleme yapılacak mıdır?

13. 7592 sayılı Kanun'un Geçici 86'ncı maddesinin uygulanmasından doğabilecek eşitsizliklerin ve akademik mağduriyetlerin tespit edilmesi amacıyla Bakanlığınız ve YÖK tarafından bir izleme ve değerlendirme mekanizması kurulacak mıdır? 16. Bu düzenleme kapsamında yeniden sözleşmeli istihdam edilen öğretim üyelerinin bilimsel üretimlerinin, görev yaptıkları üniversitelerin akademik ihtiyaçlarının ve kamu yararının hangi ölçütlerle değerlendirileceği kamuoyuna açıklanacak mıdır? 17. Akademik kadrolarda liyakat ve bilimsel başarıyı esas alan, tüm bilim dallarındaki öğretim üyelerini eşit biçimde kapsayan yeni bir yasal düzenleme hazırlanması gündeminizde midir?