Sayıştayın 2025 Yılı Denetim Raporu'nda Bakanlık ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Anayasa Madde — 160; "Sayıştay, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemek ve sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlamak ve kanunlarla verilen inceleme, denetleme ve hükme bağlama işlerini yapmakla görevlidir. Sayıştayın kesin hükümleri hakkında ilgililer yazılı bildirim tarihinden itibaren onbeş gün içinde bir kereye mahsus olmak üzere karar düzeltilmesi isteminde bulunabilirler. Bu kararlar dolayısıyla idari yargı yoluna başvurulamaz.

(Ek üçüncü fikra: 29/10/2005-5428/2 md.) Mahalli idarelerin hesap ve işlemlerinin denetimi ve kesin hükme bağlanması Sayıştay tarafından yapılır.", şeklindeki hükmü çerçevesinde düzenlenen 6085 sayılı Sayıştay Kanununa göre Sayıştay, kamuda hesap verme sorumluluğu ve mali saydamlık esasları çerçevesinde, kamu idarelerinin etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak çalışması ve kamu kaynaklarının öngörülen amaç, hedef, kanunlar ve diğer hukuki düzenlemelere uygun olarak elde edilmesi, muhafaza edilmesi ve kullanılması için Türkiye Büyük Millet Meclisi adına yapılacak denetimleri, sorumluların hesap ve işlemlerinin kesin hükme bağlanmasını ve kanunlarla verilen inceleme, denetleme ve hükme bağlama işlerini yerine getirilmektedir.

Bu kapsamda Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı 2025 Yılı Denetim Raporu hazırlanmış ve kamuoyu bilgisine sunulmuştur. Söz konusu Raporda, "Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular" başlığında, Bakanlığın iş ve işlemlerine ilişkin bazı bulgular tespit edilmiş ve öneriler sunulmuştur.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. "Seri Sonu Tescil İşlemlerinde Araç ve Motosikletler İçin Mevzuatta Belirlenen Sınırların Takibine Yönelik Tedbirlerin Alınmaması", bulgusuna ilişkin Raporda, "Geçerliliğini yitirmiş tip onayına sahip araç ve motosikletlerin Bakanlık izniyle piyasada arzını içeren seri sonu izni verilmesine ilişkin işlemlerde mevzuatta belirlenen sınırlar dâhilinde tescil işlemi yapılıp yapılmadığının takip edilmediği görülmüştür.", tespitine yer verilmiş ve devamında "Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre Bakanlığın, seri sonu araçlara ilişkin işlemlerde üretildiği tarihte geçerli tip onayına sahip olup tip onayının geçerliliğini kaybetmesinden önce tescil edilmemiş araçların, imalatçının talebi üzerine sınırlı süre ve sayıda tesciline izin verebileceği öngörülmüştür. Ayrıca Bakanlık bu süreçte tescil edilecek veya Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA hizmete girecek araç sayısının etkin bir şekilde izlenmesini sağlamak ile sorumlu tutulmuştur. Her ne kadar söz konusu işlemler Türk Standartları Enstitüsü ile yapılan sözleşmeler çerçevesinde yürütülmekte ve Enstitünün bu sözleşmelerden kaynaklanan sorumluluğu devam etmekte olsa da tescil edilecek veya hizmete girecek seri sonu araç sayısının etkin bir şekilde izlenmesini sağlamak için uygun tedbirlerin alınması konusunda mevzuattan kaynaklanan asli sorumluluk Bakanlıktadır. Kamu idaresi tarafından seri sonu izni verilmesine işlemlerin TSE aracılığıyla yürütüldüğü ve teknik kontrollerin TSE tarafından gerçekleştirildiği belirtilmiş olmakla birlikte, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi uyarınca araçların teknik uygunluğuna ilişkin düzenlemeleri hazırlama, yürürlüğe koyma ve uygunluğu belgelendirme görevi Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına aittir.", bu bağlamda, seri sonu kapsamında yapılacak tescil işlemlerinin mevzuata uygun olarak yürütülmesi için öngörülen süre ve sayı sınırlarının gözetilmesi ve izin verilebilecek araç sayısının üzerinde seri sonu araç tescil edilmemesi için Bakanlık tarafından uygun ve etkin tedbirlerin alınması hususunda ne tür çalışmalar yapılmaktadır?

2. . "Harcırah Kanunu Hükümlerine Uyulmadan Bakanlık Bütçesinden Biletleme — Hizmeti Satın Alınması" bulgusuna ilişkin Raporda, "6245 sayılı Harcırah Kanunu'na tabi personelin geçici görevlendirmelerine ilişkin seyahat biletlerinin, Kanun'da öngörülen harcırah hükümlerine uyulmaksızın Bakanlık bütçesinden biletleme hizmeti satın alınmak suretiyle karşılandığı görülmüştür.", tespitine yer verilmiş ve devamında "Yapılan incelemede, Harcırah Kanunu'na tabi personelin geçici görevleri kapsamında yapacağı seyahatlerde ulaşım ihtiyaçlarının Bakanlık bütçesinden doğrudan bilet temin edilmek suretiyle karşılandığı tespit edilmiştir.", her ne kadar Kamu idaresi cevabında bulguda yer alan tespit ve öneriler doğrultusunda merkez ve taşra teşkilatına yazılan bir bilgilendirme yazısı ile söz konusu hususun duyurulduğu ifade edilmişse de doğrudan Bakanlık bütçesinden ilgili firmaya hizmet alımı şeklinde ödeme yapılması yerine, seyahat biletlerinin personelin kendi beyanı ve belgeleriyle yolluk bildirimine eklenerek ödeme belgesine bağlanması ve buna mukabil personele harcırah ödemesi yapılması hususunda neden gerekli yasal mevzuat uygulanmamış ve bulgu konusu olmuştur?

   . "Bazı Özel Poz Analizlerinin Teknik Tariflerinin Bulunmaması ve Uygulama Projesinde Marka Belirtilmesi", bulgusuna ilişkin Raporda, "Bakanlıkta yapılan "Enerji Verimliliğinin Geliştirilmesi ve Enerji Dönüşümü İşi" ihalesi dokümanları incelendiğinde, bazı imalatlarda yalnızca poz adlarının yer aldığı, analiz tanımlarının bulunmadığı ve uygulama projelerinde marka belirtilerek ihaleye çıkıldığı görülmüştür.', tespitine yer verilmiş ve devamında "Yapılan incelemede, bazı imalatlarda yalnızca poz adlarının yer aldığı, malzeme türleri ve ölçüler gibi fiyatlamayı etkileyen teknik detayların belirtilmediği ve uygulama projelerinde klima çizimlerinde marka bilgilerinin yer aldığı tespit edilmiştir." her ne kadar Kamu idaresi cevabında; enerji dönüşümü işinin teknik niteliği, mevcut yapıların farklı geometrik ve fiziksel özellikler göstermesi ile Bakanlık birim fiyatlarında birebir karşılığı bulunmayan ileri teknoloji sistemlerin kullanılması nedeniyle özel Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA

   SOĞ > e KE Hol7O poz ihdasının zorunlu hale geldiği, bu kapsamda mekanik poz tarifleri ve mahal listelerinin hazırlandığı, isteklilere yerinde inceleme imkânı tanındığı, ihale sürecinde yeterli sayıda isteklinin doküman indirdiği ve ihaleye teklif verdiği, ayrıca uygulama projelerinde yer alan marka ibarelerinin ise mühendislik yazılımlarının teknik kütüphanelerinden kaynaklandığı ve rekabeti kısıtlayıcı bir etki doğurmadığı ifade edilmişse de ancak bulguda belirtilen husus, özel poz oluşturulması olmayıp bazı birim fiyat ve imalat tariflerinin mevzuatta öngörülen açıklık ve belirlilik şartlarını taşımamasıdır. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin ilgili hükümleri uyarınca birim fiyat ve imalat tariflerinin; iş kaleminin yapım şartlarını, teknik özelliklerini, ölçü ve uygulama esaslarını, birim fiyata dahil unsurları ihtilafa meydan vermeyecek açıklıkta ortaya koyması gerekmektedir. Bulgu konusu bazı imalat kalemlerinde ise yalnızca poz adlarına yer verildiği, malzeme türü, ölçü, teknik detay ve uygulama kriterleri gibi fiyat oluşumunu doğrudan etkileyen unsurların açık şekilde belirtilmediği görülmüştür. İsteklilere yerinde inceleme imkânı tanınmış olması da teknik açıklık ve belirlilik yükümlülüğünü ortadan kaldırmamaktadır. Kamu idaresince, uygulama projesinde marka belirtilmesi hususunda marka ibarelerinin yazılım kütüphanelerinden kaynaklandığı ve yönlendirici nitelik taşımadığı belirtilmişse de yukarıda anlatıldığı üzere uygulama projesinde belirli bir marka veya modele yönelik ifade ve tanımlamalara yer verilmemesi gerekmektedir. Bu bağlamda, ihale dokümanlarında birim fiyat ve imalat tariflerinin malzeme türü, ölçü ve teknik özelliklerin açıkça belirtilmemesi, teknik şartname ve proje dokümanlarının rekabeti engellemeyecek, belirli bir marka veya ürünü işaret etmeyecek ve tüm isteklilere eşit fırsat sağlayacak şekilde hazırlanmamasının gerekçesi nedir? Açıklık ve belirlilik ilkelerinin sağlanması hususunda ne tür tedbirler alınmaktadır?

   Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA