Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği kapsamında tarım sektöründe yapılan uygulamaların iklim değişikliğine uyum faaliyeti olarak değerlendirilmemesine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı tarafından Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. "

Evrim RIZVANOĞLU İstanbul Milletvekili

4 Eylül 2026 tarihinde yayımlanan Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği ile ekonomik faaliyetlerin çevresel açıdan sürdürülebilir kabul edilmesine ilişkin çerçeve belirlenmiştir.

Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Yönetmeliğin Ek-2'sinde iklim değişikliğine uyum kapsamında değerlendirilen faaliyetler sıralanmıştır. Bu listede ormancılık, binalar, ulaştırma, kültür ve benzeri birçok faaliyet alanı yer alırken, tarım sektörü yer almamaktadır.

Türkiye'nin karşı karşıya bulunduğu kuraklık, su kıtlığı, aşırı sıcaklık ve değişen yağış rejimi dikkate alındığında, tarım sektörünün iklim değişikliğine uyum faaliyetleri dışında bırakılması önemli bir eksikliktir.

Tarımsal üretimin devamlılığı, gıda güvenliği ve üreticinin gelirinin korunması; su verimliliğini artıran sulama sistemlerinin, tarımsal su depolamanın, yağmur suyu hasadının, kuraklığa dayanıklı çeşitlerin ve toprak nemini koruyan uygulamaların yaygınlaştırılmasını zorunlu kılmaktadır.

Buna karşın tarım sektörünün iklim değişikliğine uyum faaliyetleri arasında yer almaması, bu yatırımların yeşil finansman sistemi içindeki konumunu belirsiz bırakmaktadır.

Yeşil taksonominin önümüzdeki dönemde yatırım ve finansman kararları üzerinde etkili olacağı dikkate alındığında, tarım sektörünün uyum kapsamı dışında bırakılması özellikle küçük ve orta ölçekli üreticiler açısından finansmana erişim sorunlarını derinleştirme riski taşımaktadır. Teknik kriterlerin karmaşık ve maliyetli hale gelmesi durumunda büyük işletmelerin sisteme daha kolay uyum sağlaması, küçük üreticilerin ise yeşil finansman imkanlarından daha sınırlı yararlanması söz konusu olabilecektir. Nitekim bu risk, küçük üreticilerin ölçüm ve raporlama yükleri nedeniyle finansmandan uzaklaşabileceği yönündeki değerlendirmelerde de ortaya konulmaktadır.

Bu kapsamda;

SORULAR

1. Tarım sektörünün Türkiye Yeşil Taksonomisinde iklim değişikliğine uyum faaliyetleri arasında yer almamasının gerekçesi nedir?

2. Tarım sektörünün iklim değişikliğine uyum kapsamı dışında bırakılması hangi bilimsel çalışmalar, iklim projeksiyonları ve etki analizlerine dayanmaktadır? hoYoy

   Türkiye'de kuraklık, su kıtlığı, aşırı sıcaklık ve değişen yağış rejiminin tarımsal üretim üzerindeki mevcut ve gelecekteki etkileri Yönetmelik hazırlanırken değerlendirilmiş midir?

3. Su verimliliğini artıran sulama sistemleri, tarımsal su depolama, yağmur suyu hasadı, kuraklığa dayanıklı çeşitlerin kullanılması ve toprak nemini koruyan uygulamaların Türkiye Yeşil Taksonomisinde iklim değişikliğine uyum faaliyeti olarak değerlendirilmesi planlanmakta mıdır?

   Tarım sektörünün iklim değişikliğine uyum faaliyetleri kapsamına alınması amacıyla

   Yönetmeliğin Ek-2'sinde değişiklik yapılmasına yönelik bir çalışma bulunmakta mıdır? Tarımsal faaliyetlere ilişkin teknik tarama kriterlerinin hangi tarihte yayımlanması planlanmaktadır?

4. Tarımsal faaliyetlere ilişkin teknik tarama kriterlerinin hazırlanması sürecine ziraat odaları, üniversiteler, tarım kooperatifleri, üretici birlikleri, çiftçi örgütleri ve ilgili diğer paydaşların dahil edilmesi planlanmakta mıdır?

5. Teknik tarama kriterleri belirlenirken küçük ve orta ölçekli üreticilerin ölçüm, raporlama ve doğrulama maliyetleri nedeniyle yeşil finansmana erişimde dezavantajlı hale gelmemesi amacıyla hangi tedbirler alınacaktır?

6. Küçük ve orta ölçekli üreticilerin yeşil finansmana erişimini kolaylaştırmak amacıyla teknik destek, danışmanlık, ölçüm ve belgelendirme maliyetlerinin desteklenmesine yönelik bir mekanizma oluşturulması planlanmakta mıdır?

7. Kooperatiflerin ve üretici birliklerinin üyeleri adına ortak veri toplama, ölçüm, raporlama ve doğrulama yapabilmesine yönelik bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?

8. Tarım sektörünün iklim değişikliğinin etkilerine karşı dayanıklılığının artırılması ve üreticilerin uyum yatırımlarına erişiminin kolaylaştırılması amacıyla Türkiye Yeşil Taksonomisinin iklim değişikliğine uyum faaliyetleri kapsamının genişletilmesi planlanmakta mıdır?