Geri dönüşüm tesislerinde çıkan yangınlara ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI

SORULAR

1. Geri dönüşüm tesislerinde ve tesislerin depolama alanlarında 2018-2019-2020-2021- 2022 ve 2023 yıllarında, hangi illerde, kaç adet yangın çıkmıştır?

2. Geri dönüşüm tesislerinde çıkan yangınlardan sonra yapılan inceleme sonucunda yangınların hangi sebeplerden çıktığı belirlenmiştir?

3. Interpol'ün 2020 yılında yayınladığı rapora göre, bu tür yangınların atıkların gayri resmi bertaraf yöntemi olarak kullanıldığı tespiti göz önüne alındığında, söz konusu yangınların atıklardan kurtulmak için çıkarıldığı şüphelerine ilişkin Bakanlığınız kapsamlı bir soruşturma yapmış mıdır? Yapmışsa hangi sonuçlara ulaşılmıştır? Yapmamışsa gerekçesi nedir?

4. Kasten yangın çıkarıldığı tespit edilen kaç geri dönüşüm tesisi vardır? Bunlar hangi geri dönüşüm tesisleridir?

5. Kasten yangın çıkardığı tespit edilen tesislere hangi yaptırımlar uygulanmıştır? Kasten yangın çıkarıldığı tespit edilen halde faaliyetine devam eden geri dönüşüm tesisi bulunmakta mıdır?

6) 2018-2019-2020-2021-2022-2023 yıllarında geri dönüşüm tesislerinde çıkan yangınlarda yıl bazında ayrı ayrı olmak üzere kaç ton plastik atık yanmıştır?

CEVAP

Çevre İzin Ve Lisans Yönetmeliğinde 16.10.2021 tarihinde yapılan değişiklikle 14. maddeye; "Yangın, sel, deprem ve benzeri durumlarda işletme sahibi tarafından derhal il müdürlüğüne bilgi verilir. İİ müdürlüğü tarafından işletmenin tabi olduğu tüm çevre izin ve lisans konuları kapsamında fiziki şartlar yerinde incelenerek tespit tutanağı hazırlanır, işletmenin mevcut çevre izin ve lisans belgesinin geçerliliğine ilişkin değerlendirme bu tutanak çerçevesinde yetkili merci tarafından yapılır. Tesiste meydana gelen yangına ilişkin soruşturma ve raporlarda yangının işletmeci tarafından kasten çıkarıldığı tespit olunursa çevre izin lisans belgesi iptal edilir ve bu işletmeler üç yıl süreyle tekrar başvuruda bulunamazlar. " hükmü eklenmiştir.

Bu doğrultuda, Çevre Mevzuatı kapsamında, atık işleme/geri kazanım tesislerinde çıkan yangınlar sonrasında yangının çıkış sebebine ilişkin itfaiye raporu esasa alınmaktadır. Düzenlenen itfaiye raporuna müteakip Bakanlığımızca yerinde denetim ve incelemeler gerçekleştirilmekte olup, faaliyete esas düzenlenen Çevre İzin ve Lisans şartlarının yangın sonrasında geçerli olup olmadığı, prosesin yeterli olup olmadığı, işletmenin tekrar devreye alınıp alınmadığı, yangında tesiste bulunan atık stok miktarı ve yangın sonrası kalan atık miktarına ilişki gerekli incelemeler yapılmaktadır. Yanan atıkların lisanslı tesislere gönderiminin ve gerekli bildirimlerin yapılması sağlanmakta olup, yangın sonrası fiziki şartlar uygun hale getirilmeden yeniden Geçici Faaliyet Belgesi/Çevre İzin ve Lisans Belgesi'ne esas olarak verilen İl Müdürlüğü Uygunluk Yazısı düzenlenmemektedir.

Diğer taraftan, 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu Kanuna istinaden yayımlanan yönetmelikler kapsamında, ani, birleşik ve şikayet üzerine de denetimler gerçekleştirilmektedir. Yapılan denetimlerde Mevzuata aykırı hareket ettiği tespit edilen tüm tesisler hakkında, Çevre Kanununun ilgili maddeleri gereğince idari yaptırımlar uygulanarak Geçici Faaliyet Belgesi/Çevre İzin ve Lisans Belgesi iptali yapılmakta, ayrıca çevre ve insan sağlığı için tehlike yaratan işletmelerin faaliyetleri mezkur Kanunun 15 nci maddesi kapsamında kısmen veya tamamen, süreli veya süresiz olarak durdurulmaktadır.

Bakanlığımıza sunulan kayıtlarda yanlış ve yanıltıcı beyan yaptığı tespit edilen ilgili tesisler hakkında ise Kanunun 26 ncı maddesi gereğince gerekli adli sürecin başlatılması amacıyla Türk Ceza Kanununun ilgili hükümleri gereğince Cumhuriyet Savcılıklarına suç duyurusunda bulunulmaktadır.

2017 yılından günümüze kadar atık bertaraf ve geri dönüşüm tesislerine yönelik 40.628 adet denetim gerçekleştirilmiş olup, Çevre Kanununa aykırı faaliyette bulunduğu tespit edilen işletmelere de yaklaşık 480 Milyon TL idari para cezası uygulanmış ve 198 işletme hakkında faaliyet durdurma kararı alınmıştır. Konuyla ilgili takip, inceleme ve denetimler. gerek Bakanlığımız gerekse de Taşra Teşkilatımız nezdinde ise titizlikle sürdürülmektedir.

Ayrıca, ATYÖN (Atık Yönetim Uygulaması) altında yer alan Kütle Denge Sistemi (KDS) modülü ile atık işleme tesislerinin atık işleme faaliyetlerine ilişkin kayıtlar alınmakta olup, bu modül üzerinden işleme tesisleri izlenmekte ve denetlenebilmektedir.