1 Ocak 2024 tarihinde yürürlüğe girmesi planlanan 2023/50 Nolu tütün ve alkol üreticilerinden teminat alınması konulu Tebliğ'e ilişkin
Kaynak göster
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 25 Aralık 2023 tarihinde 7/7809 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 288 gün sonra, 8 Ekim 2024).
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “1 Ocak 2024 tarihinde yürürlüğe girmesi planlanan 2023/50 Nolu tütün ve alkol üreticilerinden teminat alınması konulu Tebliğ'e ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/7809, 25 Aralık 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7809-1-ocak-2024-tarihinde-yururluge-girmesi-planlanan-2023-50-nolu-tutun-ve-alkol-ureticilerin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d3dac69c-8afa-4bdc-8273-018ca12c3055
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 288 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 274 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafıhğan yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. zdin TANRIKULU DWarbakır Milletvekili
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 2023/50 numaralı "Tütün, Tütün Mamulleri, Makaron, Yaprak Sigara Kağıdı, Sigara Filtresi, Alkol ve Alkollü İçkilerin Üretim ve/veya Ticareti Faaliyetlerinde Bulunanlardan Teminat Alınması" konulu Tebliği ile şarap üreticilerinden "ileride doğacak vergilerini ödemelerini teminat altına almak için" yüklü birer teminat mektubu isteneceği, bu rakamın Fermente alkollü içki ana kategorisinde 20 bin litre kapasiteye kadar 5 milyon, 300 bin litre kapasiteye kadar 10 milyon, 300 bin litre üzerinde ise 30 milyon lira olacağı haberleri basına yansımıştır.
Yüksek alkollü içkileri üreten ya da ithal edenlerden de kapasiteye bakılmaksızın 50 milyon liralık teminat mektubu alınacağı yine basına yansıyan haberler arasındadır.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Böyle bir uygulamanın esas olarak üzüm üreticilerini vuracağına şüphe yoktur. Ayrıca küçük ve orta ölçekli işletmelerin artan maliyetler yüzünden faaliyeti bırakmasıyla sektörün tekellerin eline geçeceği ortadadır. Üzüm üreticileri ve bağdan geçimini sağlayan çiftçi tekelleşmeye bağlı olarak ürününü düşük fiyatla teslim etmek zorunda kalacak, yoksullaşacak ve muhtemelen tarımı terk edecektir.
Şarap, üzümün katma değeri en yüksek ürünüdür. Dünyada 35 Milyar Avronun üzerinde ticaret hacmine sahiptir. Tarımsal üretimin çökmekte olduğu ülkemizde üzüm, tüm maliyetlere rağmen çiftçiye iyi kötü para kazandıran ender ürünlerden biridir.
Taslağın, Anayasa'nın hukuk devleti ve eşitlik ilkelerine; tarımsal üretimin ve üreticilerin korunmasına ilişkin maddelerine, mali yükümlülüklerin ancak kanun ile düzenlenebileceğine ilişkin hükümlerine aykırı olduğu açıkça görülmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Bakanlığınızın asıl görevi tarımsal üretimi ve üreticiyi korumak ve teşvik etmek değil midir? İleride doğacak vergi vb. gelirleri garantiye almak gibi mali görevler Bakanlığınızın işi midir?
Tarıma dayalı diğer sektörlerde de bu şekilde teminat almayı planlamakta mısınız? Böyle bir planınız yoksa üzüm ve şarap üreticileriyle sorununuz nedir? Bu tebliğ ile Anayasa'nın başta eşitlik, tarımın desteklenmesi ve mali yükümlüklerin kanuniliği ilke ve kurallarını yerle bir ettiğinizin farkında mısınız?
Bakanlığınızın amacı ülkemizdeki üzüm üreticilerini tarımdan ve kırsaldan uzaklaştırmak ve şarap üretimini yerli ve yabancı tekellere teslim etmek midir?
Avrupa Birliği ile yürütülen müzakere başlıklarından biri olan Tarım ve Kırsal Kalkınma rafa mı kaldırılmıştır? Bakanlığınızın AB müktesebatından ve politikalarından haberi yok mudur? Bu tebliğ AB Ortak Tarım Politikası ve diğer politikalarla hangi noktada bağdaşmaktadır?
Bakanlığınız yerli tohum ticaretinin engellenmesi, beyaz et üretiminde GDO'lu yemlere izin verilmesi ve yukarıda bahsedilen taslaklar gibi icraatlar ile hangi ülkelere, hangi tekellere, hangi lobilere hizmet etmektedir?
Yeli ve milli bir tarım politikası uygulamaya niyetiniz yok mudur?
Ege, Trakya, İç Anadolu ve Güneydoğu başta olmak üzere ülkemizdeki üzüm üreticileri karşısında bu tebliği nasıl savunacaksınız?
Banka teminat mektubu masraflarından ve koşullarından haberiniz var mıdır? 300 bin litre üretenden de 3 milyon litre üretenden de aynı teminatın alınması tebliği hazırlayanların ciddiyetsizliğinin işareti değil midir?
Anılan taslağın yürürlüğe girmesi ile sadece birkaç bin litre şarap yapan yerli üreticilerin büyük bölümünün teminatlar yüzünden üretimden çekileceği göz önüne alındığında, yerli üreticilerin desteklenmesi ve iş gücü kaybının önlenmesi amacıyla gerekli düzenlemeler yapılacak mıdır?
Ödenmemiş verginin teminatının istenecek olması izahı ve gerekçesi nedir?
1 Ocak 2024 tarihi itibariyle yürürlüğe girecek bir uygulamanın tebliğ ile butik üretim ve ithalat konusunda büyük kayıplar yaşanacağı göz önüne alındığında, bahse konu uygulamada değişiklikler yapılması için çalışma yapılacak mıdır?
30 dönümlük bağ etrafında bir tesis açarak hem üretime katkı sunan hem de ekonomik olarak iş gücü yaratan üreticileri ve küçük bir şirket kurup ithalat yapan şirketleri göz ardı etmemek amacıyla Bakanlığınız gerekli yasal düzenlemeleri yapacak mıdır?
İlgili sektörün büyük sermayeli şirketleri bankalardan teminat mektubu alabilecekken, küçük üretici ve ithalatçıların çoğunun bankada bahse konu miktarları bloke edecek güçten yoksun oldukları düşünüldüğünde, yaşanacak ekonomik daralma ve işgücü kaybının önüne geçilmesi amacıyla somut ne tür önlemler alınacaktır?
Piyasada tekelcilik oluşmaması ve küçük üreticilerin bir kısmının kayıt dışına kaymasının önlenmesi için Bakanlığınızca ivedi önlemler alınacak mıdır?
Tarım ve Orman Bakanlığının tebliğ taslağının gerekçesini "doğabilecek idari para cezası, vergi ve diğer kamu alacaklarının güvenliğini sağlamak amacı" olarak gösterdiği ancak vergisini ödemeyen üreticiye yeni üretimleri için bandrol vermemek, hatta üretim iznini bile iptal etmek gibi yetkiler olduğu düşünüldüğünde, herhangi bir teminat istenmesi hangi gerekçelerle ortaya çıkmıştır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizde tarımsal üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesini sağlamak amaçlarıyla, üreticilerimize tarımsal desteklemeler verilmekte, hibe programları uygulanmakta ve projeler yürütülmektedir.
Değişen ulusal ve uluslararası koşullara göre destekleme programlarında yapılacak düzenlemeler, destekleme programlarının esasları ve araçları, bunların bütçe ödenek ihtiyaçları 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun amir hükümleri çerçevesinde belirlenmekte ve destekleme uygulamaları Bakanlığımız tarafından yürütülmektedir.
2024 Yılında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı 24.08.2024 tarihli ve 32642 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Üzüm yetiştiriciliği yapan üreticilerin girdi maliyetlerinin azaltılmasına yönelik; mazot ve gübre desteği, katı organik-organomineral gübre, standart/sertifikalı fidan kullanımı gibi destekler verilmektedir. Ayrıca kalitenin artırılmasına yönelik olarak dekara organik tarım ve iyi tarım uygulamaları destekleri verilmektedir. Söz konusu desteklemelerden desteğin türüne göre ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde gerekli şartları yerine getiren ve başvuru süresi içerisinde müracaat yapan üreticiler yararlanmaktadır.
Ayrıca üreticilerin tarımsal üretime yönelik kredi/finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanması amacıyla, 8038 ve 8039 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararları kapsamında 01.01.2024- 31.12.2026 tarihleri arasında Ziraat Katılım Bankası A.Ş. ile T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerinden 28 farklı konuda 9425-96100 aralığında Hazine faiz/kâr payı destekli yatırım ve işletme kredi/finansmanı kullanımı yapılabilmektedir.
Kararlar kapsamında meyve yetiştiriciliği ve bağcılık üretim konusunda faydalanıcılara, yatırım ve işletme kredi/finansman kullandırımlarında; 40 milyon TL üst limite kadar, 90100'e varan oranda faiz/kâr payı desteği sağlanmaktadır. Adı geçen Kararların 3'üncü maddesi, ondördüncü fıkrasına göre; kredi tahsis edilecek faydalanıcıların kredi değerliliklerinin ve kredi tahsis kriterlerinin belirlenmesi, kredi limitleri, vadeleri, yatırım ve ödemesiz dönemlerinin tespit edilmesi, kredilerin teminatlandırılması, özkaynak oranlarının belirlenmesi, geri ödeme koşullarının tespiti ile borçlandırma, kullandırma, takip ve tahsil ve benzeri işlemleri Ziraat Katılım Bankası A.Ş. ile T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin kendi usul ve mevzuatı dâhilinde yürütülmektedir.
IPARD Programı kapsamında 2007 yılı itibarıyla başlayan program üzerinden 42 ilde birçok tedbir altında tarım ve hayvancılık alanlarında hibe destekleri sağlanmaktadır. IPARD ! ve IPARD II dönemi olarak başarıyla yürütülen süreç, IPARD II dönemiyle birlikte ülke geneline yayılmıştır. IPARD MI dönemiyle birlikte çıkılan ve çıkılacak çağrılarda 9050-75 değişen oranlarda yatırım tedbirlerine hibe desteği sağlanmaktadır.
Tarım politikalarının amaçları, ilkeleri ve öncelikleri doğrultusunda tarım sektörüyle ilgili politikaların planlanmasına yönelik 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 7'nci maddesinde değişikliğe gidilmiştir. Bahse konu kanuni düzenlemeye istinaden "Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik" yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Yapılan düzenlemeyle ürünlerin arz ve talep miktarı dikkate alınarak tarım havzası veya işletme bazında ürün veya ürün gruplarının en uygun yerde üretilmesi sağlanacak, ilin ekolojisine Strateji Geliştirme Başkanlığı uygun ve suyu merkeze alan bir anlayış çerçevesinde oluşturulacak bitkisel üretim deseninde stratejik ürünler önceliklendirilecektir.
8859 sayılı 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında bitkisel üretimde yeni destekleme modeline ilişkin hususlar düzenlenmiştir.
Cumhurbaşkanı Kararı ile tarımsal üretimin ve gıda arz güvencesinin sürdürülebilirliğinin sağlanması, üretim planlamasına katkı sağlaması, verim ve kalitenin artırılması, tarımsal üretimde çevreci yaklaşımların benimsenmesi ve uygulanan politikaların etkinliğinin artırılması amaçlanmıştır.
Bu kapsamda, ülke ihtiyacının yurt içi üretimle karşılanabilmesi için verim ve kalitenin artırılması, kayıtların güncel tutulması ile üretim sürecinde yaşanan maliyet artışları ve fiyat istikrarsızlıkları gibi olumsuz koşullardan üreticilerin korunması hedeflenmektedir.
Bu Cumhurbaşkanı Kararı ile;
"e İlk defa bitkisel üretim destekleri 3 yıllık ve üretim döneminden önce açıklanmıştır. Destek kalemlerinde sadeleştirmeye gidilerek, bitkisel üretim yapan Çiftçi Kayıt Sistemi'ne (ÇKS) kayıtlı tüm üreticilerimizin destek alması sağlanmıştır. e Üretim planlaması kapsamındaki stratejik ürünlere ilave destek verilecektir.
"e Sukısıtı olan havzalarda münavebeye uygun üretime ilave destek sağlanacaktır. e Kamukuruluşları tarafından ıslah edilen milli tohumla üretim yapan üreticilerimiz ilave destek alacaktır. e Destek tutarları girdi maliyetlerindeki değişikliklere göre her yıl güncellenecektir. e Çiftçilerimiz üretime karar vermeden önce, hangi havzada, hangi ürüne, ne kadar destek alacağını bilerek planlı şekilde faaliyete başlayabilecekler ve bu sayede plansız üretimin getirdiği birtakım olumsuzluklardan etkilenmeyecektir.
Bitkisel üretimin desteklenmesi programıyla çiftçilere temel destek, planlı üretim desteği ve üretimi geliştirme destekleri verilecektir.
Temel destek ve planlı üretim desteği ile planlama kapsamındaki ürünlere belirlenen havzalarda ekim yapıldığı takdirde kullanılan mazotun tamamı, gübrenin ise yarısı nakdi olarak verilecektir. Bununla birlikte, su kısıtı olan yerlerde yine belirlenen şartlara uygun üretim yapan üreticilerimizin kullandığı mazot ve gübrenin tamamı nakdi olarak verilecektir.
Ülkemiz tohumculuk mevzuatında yerel/ata çeşitlerimize ait tohumluk üretimini veya kullanımını yasaklayan bir düzenleme bulunmamaktadır. Aksine Tohumculuk Kanunu, çiftçilerimizin kendi ihtiyaçlarını üretmesi ve ihtiyaçları oranında kendi arasında mübadelelerine (takas) izin vermektedir. Yerel/ata tohumlara yönelik uygulamalar, Bakanlığımızca yayımlanan "Yerel Çeşitlerin Kayıt Altına Alınması, Üretilmesi ve Pazarlamasına Dair Yönetmeliği" kapsamında yürütülmektedir. Söz konusu mevzuat, yerel/ata çeşitlerimize ait tohumlukların tescili, sertifikasyonu ve ticari olarak pazarlamasına imkân sağlamaktadır. Kanun, çiftçilerimizin hizmetine sunulan tohumlukların, resmi otoritenin veya yetki verdiği kurum ve kuruluşların kontrolünde, belirlenen standartlara (verim, kalite, safiyet, çimlenme gücü ve bitki sağlığı) uygun olarak üretilmiş ve test edilerek onaylanmış tohumluklar olmasını esas almaktadır. Çiftçilerimizin mağduriyet yaşamaması amacıyla ticarete konu edilen tohumlukların, yerli/yabancı menşeili veya yerel/ata tohumu olmasına bakılmaksızın, kontrolden geçirilen ve tohumluklarla ilgili belirlenen standartlara uygunluğu tespit edilenlerin çiftçilere satılmasına dair hükümler kanunda yer almaktadır. Bu kapsamda, Tohumculuk Strateji Geliştirme Başkanlığı
Kanunu ve alt mevzuat gereği ülkemizde kayıt altına alınan çeşitlerin tohumluklarının çoğaltılması ve pazarlanmasına izin verilmektedir.
Ülkemizde yemde kullanılmak izin verilen GDO'lu mısır, soya ve ürünlerinin ithalat aşamasında gerekli kontrolleri yapılarak yurda girişine izin verilme olup, bu ürünlerin ülkeye girişinde, dolaşımında, işlenmesinde ve depolanmasında izlenebilirlikle ilgili kayıtlar tutulmakta ve denetlenmektedir.
7423 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un Sinci maddesiyle 03.01.2002 tarihli ve 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun'un &[okunamadı]'inci maddesinden sonra gelmek üzere "Teminat alınması" başlıklı 8$/A maddesi eklenerek alkol ve alkollü içki sektörlerinde faaliyet gösteren firmalara Bakanlığımıza teminat verme zorunluluğu getirilmiştir. Konuya ilişkin usul ve esaslar 30.04.2024 tarihli ve 32532 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Tütün, Tütün Mamulleri, Makaron, Yaprak Sigara Kâğıdı, Sigara Filtresi, Alkol ve Alkollü İçkilerin Üretim ve/veya Ticareti Faaliyetinde Bulunanlardan Teminat Alınmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik" ile belirlenmiş, teminat tutarları belirlenirken sektör temsilcilerinden gelen talepler dikkate alınmıştır.
İbrahim YUMAKLIBakan