İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/8256 GEÇ CEVAPLANDI · 71 GÜN

Altay tankı seri üretim ihalesine ve teslimine ilişkin

Kaynak göster

Selçuk Özdağ (Saadet Partisi), 8 Ocak 2024 tarihinde 7/8256 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Cumhurbaşkanı Yardımcılığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 71 gün sonra, 19 Mart 2024).

Selçuk Özdağ (Saadet Partisi, Muğla). “Altay tankı seri üretim ihalesine ve teslimine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/8256, 8 Ocak 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-8256-altay-tanki-seri-uretim-ihalesine-ve-teslimine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/75810561-dc6f-4e61-bc97-018cede89883

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. Bakanlığa iletildi
  3. 15. gün
  4. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 71 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 57 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın Cumhurbaşkanı Yardımcısı Sayın Cevdet Yılmaz tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96'ncı maddeleri gereğince saygılarımla talep ederim.

Selçuk ÖZDAĞ gla Milletvekili

Ülkemiz son 20 yıldır ama özellikle CHS ile yönetilmeye başlandığı 2018 yılından itibaren; demokrasiden, özgürlüklerden, ifade ve basın hürriyetinden, yargının adalet dağıtamamasından ekonomik göstergelerin gerilemesine kadar hemen hemen her konuda ivme kaybetmektedir. Devasa propagandaya rağmen mızrağın çuvala sığdırılamadığı bir çöküş dönemini halk olarak yaşamaktayız. Bu konulardan biri de iktidarın üstün başarılara imza attığını söylediği savunma sektöründe yaşanılan keyfilik, kayırmacılık ve beceriksizlik neticesinde yaşanılan savrulmalardır.

Gerekçenin tamamını göster (18 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

18 Mayıs 2013 tarihinde şaibeli bir satış ile el değiştiren BMC'nin, 30 Nisan 2014 tarihinde TMSF tarafından yapılan ihalede tek katılımcı olarak teklif veren iş adamı Ethem Sancak'a 200 milyon Dolar'a (0 zamanki TL karşılığı 751 milyon TU'ye) satılması ve ardından yaşanılan akla ziyan gelişmelerdir. "Şaibeli" tanımı yıllardır bu konuyu gündeme getiren siyasetçilerden konunun uzmanı olan kişilere kadar herkesin ittifak ettiği bir tanımlamadır. Zira bu satışın tam bir adrese teslim vakası olduğu hep yazıldı ve dile getirildi.

Ethem Sancak, BMC'yi aldıktan hemen üç ay sonra BMC'nin © 25 hissesini 100 milyon Dolara Öztreyler Şirketine, © 49.9 hissesini de 300 milyon Dolara, BMC'nin gelişimine hiçbir katkısı olmayacak olan Katar Ordusuna satmıştır.

5202 sayılı "Savunma Sanayii Güvenliği Kanunu'nun" 1'inci maddesi, "Bu Kanunun amacı, savunma sanayii kapsamında yapılan anlaşmalarda yer verilen ve doğrudan satın alma, müşterek proje programlarına katılım, teşvik veya yatırım yolu ile tedarik edilecek veya savunma sanayii, teknoloji ve teçhizatı sahasında araştırma, geliştirme, imalat ve montaj yapan gerçek ve tüzel kişilerle bu konularda çalışan şahıslara ait her türlü gizlilik dereceli bilgi, belge, proje, malzeme ve hizmetlerin ve bunlarla ilgili yerlerin güvenliğinin ve korunmasının sağlanmasıdır." Şeklinde ifade edilerek, milli savunma sanayisini ilgilendiren konularda alınacak gizlilik tedbirlerine açıkça vurgu yapmaktadır. Dünyada neredeyse bütün ülkeler stratejik silahlarını ağırlıklı olarak kendi milli şirketlerine ürettirmeyi tercih etmektedir. Zira üretilen yerli silahların imalatı, teçhizatı, yazılımı ve insan kaynağındaki tecrübesi milli müktesebat olarak kabul edilmektedir.

ALTAY tankının seri üretim projesi kapsamında: seri üretim hattının kurulması, 250 adet ALTAY'ın üretilmesi, Güç Grubu Platformu'nun üretilmesi, İnsansız Kuleli Altay tasarımı, üretilmesi ve geliştirilmesi, ürünlerin ömür devri lojistik desteğinin sağlanması, Tank Sistemleri Teknoloji Merkezi'nin kurulumu ve işletilmesi gibi konuları içermesi basına yansımıştır.

Yine, Savunma Sanayi Başkanlığının resmi internet sayfasında bulunan "Türk Savunma Sanayii Ürün Kataloğu'nda "ALTAY projesinde BMC firması ile ALTAY Seri Üretim Sözleşmesi imzalanmıştır. Bu kapsamda 250 adet ALTAY tankı üretilecektir." İfadeleri yer almaktadır. Katar Silahlı Kuwetleri Endüstri Komitesi'nin (Oatar Armed Forces Industry Committee) söz konusu ürünlerin üretimlerini yapacak olan firmaya ortak olduğu bilinmektedir ki firmanın resmi internet sayfasında da "Türkiye ve Katar merkezli olmak üzere, Ortadoğu, Körfez Ülkeleri, Kuzey Afrika ve Türki Cumhuriyetlerini kapsayan bölgede, savunma sanayii, kara araçları, otobüs, kamyon, motor ve bunlarla ilişkili teknolojiler alanında, lider ve milli teknoloji şirketi olmak." İfadeleri mevcuttur.

Bu bilgiler doğrultusunda milli silahlarımızı üreten bir firmaya motor sanayi ve teknoloji üretimi konusunda bilinirliği olmayan, söz konusu firma olan BMC'nin de gelişimine katkısının tartışıldığı yabancı ortaklarının olması kamuoyunda rahatsızlık meydana getirmektedir. Ayrıca, Katarlı endüstri komitesinin BMC'ye ortak olmasının ihale yoluyla değil de bir şirkete ortak olmasıyla gerçekleşmesi de hayli tuhaftır.

1964 yılında British Motor Corporation (Britanya Motor Kuruluşu) adı altında "74 yerli sermaye ve yerli bir ortakla kurulan BMC, ilk yıllarında Austin ve Morris markalı ticari araçları üreterek işe başlamış, ardından 1966 yılından itibaren kamyon, kamyonet, traktör ve motor üretimi ile devam etmiştir. 1976 yılında, Türkiye'de ilk dizel motor üretimini ve benzinli motorların dizel adaptasyonunu gerçekleştiren BMC, motorlu araçların yanı sıra, endüstriyel motorları, jeneratörleri, deniz motorlarını ve askeri amaçlı ürünleri de üretmeye başlamış ve bu yıllarda, "Leyland" serisine ait ilk hafif ticari araç olan "Leyland 30" kamyoneti piyasaya sunmuştur. 1933 yılında Volvo Truck Corporation ile ortaklık kuran BMC, Türkiye'nin ilk turbo motorlu ticari araçları olan "Yavuz" serisini üretiyor. 1985 yılında anlaşma yaptığı Cummins Engine Company ile Cummins motorlu "Fatih" serisi kamyonları üretimi ve satışıbı gerçekleştirmiştir. 1989 yılında şirketin bütün hisseleri yine yerli bir firma olan Çukurova Holding tarafından satın alınmış, böylece başlangıçta 74 'ü yerli olan sermaye oranı 1989 yılında 26100'e ulaşmıştır. Bunun anlamı; Artık Türkiye'nin motorlu araç üreten ve geliştiren 90100 yerli bir şirketi vardır.

BMC kısa sürede, 2,8 tondan 40 tona kadar yük ve yolcu taşımacılığının tüm sınıflarında özel araç üretimi yapan Türkiye'nin tek Dünyanın ise dört üreticisinden birisi haline gelmiştir. BMC; Türkiye'deki yerli ve milli olarak ilk dökümhane, ilk dizel motor üretimi, ilk çıraklık eğitim merkezi, ilk turbo motorlu araç, ilk yerli hafif ticari araç, ilk çevreye duyarlı doğal gazlı otobüs, ilk tam alçak tabanlı otobüs ve ilk yerli taktik tekerlekli zırhlı araç üretimi gibi sektöre yön veren ilkleri de gerçekleştiren yüzde yüz yerli ve milli bir kurum iken yukarıda bahsedilen süreçler neticesi yabancılara satılan ve hiçbir şey üretemeyen bir konuma düçar edilmiştir.

Bu Bağlamda;

Ülkemiz için kritik önemi haiz savunma sanayi konusu niçin yabancı bir devletin himayesine terkedilmiştir. (Katar)

Altay Tankı ihalesi niçin 9649.9 hissesi yabancı devlete ait olan bir şirkete verilmiştir?

Milli silahlarımızın üretilmesi ihalesini alan BMC firmasına yabancı bir devletin ortak olması savunma sanayimiz ve ülkemiz açısından bir güvenlik riski oluşturmakta mıdır?

Son durumda, Katar Silahlı Kuvvetleri Endüstri Komitesi'nin BMC firmasındaki hisse oranı yüzde kaçtır?

Niçin ?649.9'u yabancı bir devlete ait olan şirkete Altay Tankı ihalesi verildikten hemen sonra Mayıs 2018'de Cumhurbaşkanlığı kararı ile, karşılığı o günün rayici ile 1,4 milyar TL'yi bulan muazzam teşvikler verilmiştir?

Bir yıl sonra CB kararı ile 31 Aralık 2019 tarihine kadar Arifiye Tank-Palet Fabrikası 25 yıllığına kiralanmıştı. İhaleye giren diğer firmalar; "Söz konusu teşvikler" hakkında bilgi sahibi olsalardı fiyat teklifini buna göre vermeleri mümkünken, niçin bu bilgilendirme yapılmamıştır? Bu husus İhale Kanununa aykırı değil midir?

BMC firmasının SSB'dan 2018'de Altay Tankı'nın seri üretim ihalesini aldıktan sonra aldığı teşvik ve sübvansiyonlar tam olarak ne kadardır?

BMC'ye savunma sanayi ürünleri, tren ekipmanı vb. üretimi yapması ve tesis kurması için arazi tahsis edilmiş midir? Edilmişse bu araziler nerededir ve kaç metrekaredir?

SSB tarafından yayımlanan 2017-2021 yılı stratejik planında, 2020 yılında 15, 2021 yılında ise 20 tankın teslim edileceği bilgisi yer almaktadır. SSB'na 2021, 2022 ve 2023 yıllarında kaç adet ALTAY tankının teslimatı yapılmıştır.

SORULAR

  1. Bugüne kadar kaç adet Altay tankı TSK envanterine teslim edilmiştir?

  2. Tıpkı tek bir adet Altay tankının teslim edilmediği gibi yine tek bir adet milli taarruz uçağının da teslim edilmediği doğru mudur?

  3. BMC firması taahhüt ettiği projelerin yüzde kaçını zamanında teslim etmiştir?

  4. BMC firmasına milli savunma sanayii anlamında hangi projelerin ihaleleri verilmiştir?

  5. Son yirmi yılda AK Parti hükümetleri boyunca kaç tane yerli ve milli savaş uçağı üretilmiştir? Modifiye edilen eski uçaklardan, İHA-SİHA unsurlarından bağımsız olarak Son 20 Yılda TSK Envanterine Giren Savaş Uçağı Ve Tank Sayısı Ne Kadardır?

  6. BMC, daha önce yüzde yüz yerli ve milli bir firma olarak gerçekleştirdiği üretim ve mühendislik birikimleri ile bu konuda özverili çalışma yapan mühendis ve yazılımcılar şu anda ne yapmaktadırlar ve söz konusu üretimlerin devamı, geliştirilmesinin akamete uğratılmasından nasıl bir milli çıkar gözetilmiştir.?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Cevdet Yılmaz, Cumhurbaşkanı Yardımcısı ·

ALTAY Seri Üretim Projesine ilişkin yapılan ihale neticesinde sözleşme imzalanacak firmanın seçimi, Savunma Sanayii İcra Komitesi kararı ile belirlenmektedir. Söz konusu projede yer alan firmaların ortaklık yapısı kamuya açık olup, firmalara ait bilgilere Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinden ulaşılabilmektedir.

ALTAY Seri Üretim Projesi kapsamında imzalanan sözleşme uyarınca, ALTAY Tankının ortak üretimine dair yabancı ülkeler ile herhangi bir iş birliği anlaşması bulunmamaktadır.

Halihazırda 2 adet ALTAY Tankı üretilerek test faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi için Türk Silahlı Kuvvetlerine teslim edilmiştir. Tank teslimatlarına ilişkin süreç, sözleşmede belirlenen usul ve esaslara uygun olarak yürütülmektedir. Sözleşmede yer alan hükümlerin uygulanmasına yönelik iş ve işlemler Savunma Sanayii Başkanlığınca takip edilmektedir.

Proje bazlı sağlanacak Devlet yardımına ilişkin bilgilere Resmi Gazete'den ulaşılabilmektedir.

Telefon No : (0312)525 55 55 Fax : (0312) 525 5831

Cevdet YILMAZCumhurbaşkanı Yardımcısı

Metin otomatik okundu. 1 yer belgede seçilemedi. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir