Erzincan'ın İliç ilçesinde bulunan altın madeninde yaşanan toprak kaymasına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet ÖZHASEKİ tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM içtüzüğünün 96. ile 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Perihan Koca

13 Şubat 2024 tarihinde Erzincan'ın İliç ilçesindeki Çöpler Köyü'nde meydana gelen maden göçüğünde, siyanürlü liç sahasının çökmesi sonucunda enkaz altında en az 9 maden işçisinin kaldığı ifade edilmektedir. Söz konusu madende göçen kütlenin 10 milyon metreküp olduğu ifade edilirken, söz konusu sahada altın ayrıştırma işinde kullanılan siyanür ve ağır metalin gerek Fırat Nehri'ne gerek yeraltı sularına karışabileceği ifade edilmektedir. Söz konusu maden sahasında madencilik faaliyeti yürüten Anagold Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin sahadaki faaliyetlerinin neden olduğu çevresel yıkımlar daha önce birçok habere konu olmuş, konu defalarca yargıya ve meclis gündemine taşınmıştır. Üstelik bu çevre yıkıcı faaliyetlerin mahiyeti çeşitli soru önergeleriyle bakanlığınıza birçok defa sorulmuştur. Örneğin 2022 yılının haziran ayında madendeki siyanür taşıyan borunun patlayarak İliç Nehri'ne karıştığı basına yansımıştır. Bu olayın ardından madenin ruhsatının bakanlığınızca iptal edilmediği ve bir süre sonra madenin faaliyetlerine devam ettiği görülmektedir.

Öte yandan kimi çevre savunucularının söz konusu şirketin ÇED raporuna defalarca itiraz ettikleri ancak bu itirazların mahkemelerce geri çevrildiği ifade edilmiştir. Bir önceki Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum döneminde söz konusu şirketin kapasite arttırımına onay verildiği, kapasite artırımına ilişkin ÇED raporunda madende çökme riski olmadığı ifade edilmiştir. Üstelik basına yansıyan haberlere göre şirketin 7,2 milyon dolarlık vergi borcunun da silindiği ifade edilmiştir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Erzincan'ın İliç ilçesinde Anagold maden şirketinin işlettiği maden sahasında meydana gelen çökme sonucunda göçük altında kalan işçi sayısı kaçtır?

2. Söz konusu kazada toprağa ve yeraltı sularına karışması muhtemel siyanür miktarı nedir? Siyanürün yeraltı sularına ve Fırat Nehri'ne karışmasını engellemek için ne gibi önlemler alınmıştır?

3. Söz konusu şirketin maden sahasını genişletme talebi hangi bilimsel gerekçelere göre olumlu karşılanmış, ÇED raporu hangi gerekçelerle olumlu olarak verilmiştir?

4. Uzmanlara göre siyanürün yeraltı sularına ve Fırat Nehri'ne sızmasının engellenmesinin mümkün olmadığı ifade edilmiş ve topraktaki asitlik artışının toksik elementlerin çözünmesini ve yeraltı-yerüstü sulara bulaşmasını/karışmasını kolaylaştıracağı ifade edilmektedir.

   Bakanlığınızın bu konuda aldığı bir önlem var mıdır?