Akça Cupolo, İçişleri Bakanlığına Turgut Yenisoy'un akıbetini sordu

DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Ceylan Akça Cupolo, 1994 yılında Diyarbakır'da gözaltına alındıktan sonra kaybolan bir kişinin akıbetine ilişkin, İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi'nin yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi verdi.

Önerge, 2 Kasım 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu ve 7/52674 esas numarasıyla kayda girdi.

Akça Cupolo, önergede İçişleri Bakanı Çiftçi'ye şu soruları yöneltti:

1. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. CUPOLO Turgut Yenisoy'un 1994'ten bu yana akıbetinin gizlenmesi, devlet cezasızlığının ve resmi inkâr mekanizmalarının adaleti felç ederken, aileleri bir mezar taşından dahi mahrum bırakarak bitimsiz bir yasın içine hapsettiği sistematik bir şiddet pratiğidir. Cenazesi verilmeyen her kayıpla birlikte derinleşen bu askıda kalmış yas, yalnızca geçmişin faili meçhul kırımını değil, hakikati beton altında ve nehir yataklarında boğmaya çalışan politik bir adaletsizliği temsil etmektedir. Hatırlatılacak olursa; 4 Ekim 1994 tarihinde, saat 22.30 sularında Diyarbakır'ın Bismil ilçesindeki evinden, daha önce de sık sık evlerine baskın düzenledikleri ve ölümle tehdit ettiklerini bildikleri Bismil Komando Alayında görevli Ahmet Korkmaz, Recep ve Süleyman isimli üç uzman çavuş tarafından giysilerini ve ayakkabısını giymesine bile firsat verilmeden alınan Turgut Yenisoy, o geceden bu yana 32 yıldır zorla kaybettirilmiş olup kendisinden haber alınamamaktadır. Oğlunu korumaya çalışan anne Nezrife Yenisoy'un darp edildiği, eşinin ve annesinin feryatlarına uyanan komşuların da olaya tanık olduğu baskında Turgut, karakolda ifadesi alınacağı söylenerek beyaz bir Toros'a bindirilmiş; içinde olduğu aracın gittiği yönü takip eden aile fertleri, aracın önce evlerinin yakınında bulunan Bismil E Tipi Cezaevi önünde durduğunu, daha sonra oradan çıkıp başka bir yöne gittiğini görmüştür. Olayın ertesi günü Bismil Cumhuriyet Başsavcılığı'na, Bismil Emniyet Müdürlüğü'ne, Bismil Komando Tugayı'na, Diyarbakır Devlet Güvenlik Mahkemesi Başsavcılığı'na ve OHAL Bölge Valiliği'ne başvuran anne Nezrife Yenisoy her defasında oğlunun gözaltında olmadığı yanıtıyla karşılaşmış, ancak gözaltına alınıp seibest bırakılan kişilere ulaşarak korkup tanıklık yapmak istemeyen bir kişiden ve aynı dönemde gözaltına alınan üç kişiden Turgut'un Diyarbakır Alay Komutanlığı'nda ağır işkence görürken görüldüğünü öğrenmiştir. 32 yıldır aydınlatılamayan bu cinayetin perde arkasını aralayabilecek somut bilgiler arasında; eski JİTEM mensubu Abdülkadir Aygan'ın Şubat 2011'de Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı'na gönderdiği 21 sayfalık ifadede JİTEM tarafından öldürüldüğünü belirttiği 117 kişinin listesine Turgut Yenisoy'u da koyması yer almaktadır. Ayrıca Nisan 2022'de Bismil polis karakolunun yıkımı sırasında en az 4 kişiye ait kemiklerin bulunduğu, bu kemiklerin bir imam tarafından gizlice gömülüp alana beton döküldüğü basına yansımış; bu konuda dönemin HDP Diyarbakır milletvekilleri Meclis araştırması açılmasını istemiş, yine Diyarbakır Milletvekili Sayın Remziye Tosun'da 63824 sayılı önergesiyle dönemin Adalet Bakanı Bekir Bozdağ'a soru yöneltmiş olmasına rağmen kemiklerin kimlik tespitinin yapıldığına dair bir bilgiye ulaşılamamıştır. Son olarak, 4 Ekim i 1994'ten yaklaşık bir ay sonra Dicle Nehri'nde bulunan cesetler, teşhis için başvuran aileye savcılık tarafından gösterilmemiştir. Bu bağlamda;
2. Turgut Yenisoy'un 1993—1994"'te her akşam karakola imza vermesinin dayanağı olan karar nedir? İmza defterleri nerede muhafaza edilmektedir?
3. Bismil İlçe Jandarma Komutanlığı ve İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün 4—5 Ekim 1994 tarihli gözaltı, nezarethane ve nöbet defterlerinde Turgut Yenisoy'un adı geçmekte midir? Bu defterler imha edildiyse, ne zaman ve kimin kararıyla imha edilmiştir?
4. Ekim 1994'te Diyarbakır Jandarma Alay Komutanlığı'nda tutulan kişilere ait kayıtlarda Turgut Yenisoy'un adı geçmekte midir?
5. O dönem Bismil'de jandarmaya veya emniyete tahsisli beyaz Toros marka araçlar var mıydı? Bu araçlar kimlere zimmetliydi?
6. Turgut Yenisoy'un 1993'te polis tarafından gözaltına alınmasına ve ardından dükkanının yakılmasına ilişkin bir kayıt veya soruşturma var mıdır?
7. Ekim 1994'te Bismil'de Ahmet Korkmaz isimli bir uzman çavuş görev yapmakta mıydı? Aynı dönemde görev yapan Recep ve Süleyman isimli uzman çavuş kimdir? Bu kişilerin ifadeleri alınmış mıdır?
8. Diyarbakır Alay Komutanlığı'na başvuran aileye "oğlunuz dağa gitti" denmesinin dayanağı nedir? Turgut Yenisoy hakkında örgüt üyeliğine dair herhangi bir kayıt veya istihbarat raporu var mıdır?
9. Turgut Yenisoy'un adı, Bismil'de fişlenip sonradan kaybedilen kişilerin yer aldığı jandarma fişleme belgelerinde geçmekte midir?
10. Ekim—Aralık 1994 arasında Bismil ve Diyarbakır kimsesizler mezarlıklarına defnedilen kimliği belirsiz kişilerin listesi ve defin yerleri nelerdir?
11. Kayıp yakınlarının DNA örneklerinin karşılaştırıldığı bir veri tabanı var mıdır? Yenisoy ailesinden örnek alınması için başvuru yolu nedir?

Kaynak: TBMM, yazılı soru önergesi 7/52674 · https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/dc3aadad-d96c-4438-a8bf-01a1a1a729f7

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia