İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
TEKLİF · TBMM’DE GÖRÜŞÜLÜYORMERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ · RESMÎ BELGELERDEN

2027 bütçesi: devletin parası nereden gelip nereye gidiyor?

Teklife göre devlet 2027’de 27,28 trilyon TL harcayacak, 23,41 trilyon TL gelir elde edecek. Aradaki 3,87 trilyon TL açık borçlanmayla karşılanacak. Bu sayfadaki her rakam resmî bir belgeden alındı; kaynağı ve sayfası rakamın yanında yazılı.

Bu rakamlar Cumhurbaşkanlığının TBMM’ye sunduğu 2027 bütçe teklifinden. Teklif önce Plan ve Bütçe Komisyonunda, sonra Genel Kurul’da görüşülecek; kabul edilen kanun Resmî Gazete’de yayımlanınca bu sayfa kanunun rakamlarıyla güncellenecek.

27,28 trilyon TL harcama günde ortalama 74,7 milyar TL
23,41 trilyon TL gelir harcamanın %85,8’ini karşılıyor
3,87 trilyon TL açık millî gelirin (GSYH) %3,5’i
3,98 trilyon TL borç faizi her 100 liralık harcamanın 14,6 lirası

Harcama, kurumlar arası aktarımlar (Hazine yardımları ve gelirden ayrılan paylar) düşülmüş merkezi yönetim toplamıdır. Gelir, vergi iadeleri düşülmüş net gelirdir. Kaynak: 2027 Yılı Bütçe Gerekçesi, s. 135 (Tablo 1) ve 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ve Bağlı Cetveller, s. 50.

HARCAMA · NEYE

Her 100 liranın nereye gittiği

Devletin 2027 harcamasını 100 lira sayarsak, kaç lirası hangi tür gidere ayrılıyor (ekonomik sınıflandırma).

  1. Aktarımlar ve destekler37,5 lira

    Karşılığında mal ya da hizmet alınmadan yapılan ödemeler: Sosyal Güvenlik Kurumuna aktarılan para, vergi gelirlerinden belediyelere ve fonlara ayrılan paylar, tarımsal destekler, sosyal yardımlar, burslar. 10,24 trilyon TL

  2. Kamu çalışanlarının maaşları23,2 lira

    Memur, sözleşmeli personel, işçi, öğretmen, hekim, hâkim, asker ve polis gibi kamu çalışanlarının maaş ve ücretleri. 6,32 trilyon TL

  3. Borç faizleri14,6 lira

    Devletin daha önce borçlandığı paranın faizi. Borcun anaparasının geri ödenmesi bütçe gideri sayılmaz, bu kaleme girmez. 3,98 trilyon TL

  4. Mal ve hizmet alımları8,0 lira

    Kırtasiyeden ilaca, yakıttan kiraya ve bakım onarıma kadar kurumların çalışması için satın aldığı mal ve hizmetler. 2,18 trilyon TL

  5. Yatırımlar6,8 lira

    Yol, köprü, okul, hastane gibi yapım işleri ile makine, taşıt ve bina alımları. 1,85 trilyon TL

  6. Kamu çalışanlarının sigorta primleri2,9 lira

    Devletin işveren olarak kamu çalışanları için Sosyal Güvenlik Kurumuna ödediği primler. 798,5 milyar TL

  7. Başkalarının yatırımlarına destek2,8 lira

    Belediyeler ve başka kurumların yatırımları için karşılıksız verilen kaynak. 750,4 milyar TL

  8. Borç verme ve sermaye koyma2,2 lira

    Geri alınmak üzere verilen borçlar ile kamu şirketlerine konulan sermaye. 613,0 milyar TL

  9. Yedek ödenek2,0 lira

    Yıl içinde ihtiyaç doğan yere aktarılmak üzere ayrılan, henüz hiçbir kuruma verilmemiş para. 541,6 milyar TL

Toplam 27 trilyon 276,1 milyar TL. Kaynak: 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ve Bağlı Cetveller, s. 32 (A cetveli, ekonomik sınıflandırma icmali).

HARCAMA · HANGİ HİZMETE

Eğitime, sağlığa, savunmaya ne kadar?

Harcamanın hizmet alanlarına dağılımı (fonksiyonel sınıflandırma): 2027 teklifindeki tutarlar.

  1. Genel kamu hizmetleri%36,8

    Meclis, Cumhurbaşkanlığı, maliye ve dışişleri hizmetleri; borç faizleri ve belediyelere, fonlara, öteki kamu idarelerine yapılan genel aktarımlar. 10,87 trilyon TL

  2. Sosyal güvenlik ve sosyal yardım%16,9

    Sosyal Güvenlik Kurumuna aktarımlar, yaşlılara, engellilere, ailelere ve ihtiyaç sahiplerine yapılan yardımlar, işsizlikle ve yoksullukla mücadele. 4,98 trilyon TL

  3. Ekonomik işler%11,8

    Ulaştırma (yol, demiryolu, havalimanı), tarım, enerji, sanayi ve ticaretle ilgili hizmet ve destekler. 3,49 trilyon TL

  4. Eğitim%11,0

    Okul öncesinden üniversiteye bütün eğitim kademeleri, burslar ve yurtlar. 3,23 trilyon TL

  5. Savunma%7,3

    Silahlı kuvvetler, savunma sanayii ve sivil savunma. 2,17 trilyon TL

  6. Sağlık%7,3

    Hastaneler, aile hekimliği, koruyucu sağlık hizmetleri, ilaç ve tıbbi malzeme. 2,14 trilyon TL

  7. Kamu düzeni ve güvenlik%6,0

    Emniyet, jandarma, itfaiye, mahkemeler ve ceza infaz kurumları. 1,77 trilyon TL

  8. Konut ve yerleşim%1,4

    Konut ve kentsel dönüşüm, içme suyu, yerleşim yerlerinin altyapısı. 405,8 milyar TL

  9. Spor, kültür ve din%1,3

    Spor, kültür ve sanat, yayıncılık ve din hizmetleri. 396,9 milyar TL

  10. Çevre koruma%0,2

    Atık yönetimi, kirliliğin azaltılması, doğanın ve biyolojik çeşitliliğin korunması. 48,6 milyar TL

Resmî tablodaki yüzdeler. Bu tablo kurumlar arası aktarımları da sayar; toplamı (29 trilyon 504,8 milyar TL) bu yüzden yukarıdaki harcamadan büyüktür. “Genel kamu hizmetleri”nin içinde borç faizleri ile belediyelere, fonlara ve öteki kamu idarelerine yapılan aktarımlar vardır. Kaynak: 2027 Yılı Bütçe Gerekçesi, s. 141 (Tablo 5).

HARCAMA · HANGİ KURUM

En büyük bütçeli kurumlar

Kanunun kurumlara verdiği ödenekler (teklif). 101 kurumun tamamı aşağıdaki listede.

  1. Sağlık Bakanlığı1,97 trilyon TL

Hazine ve Maliye Bakanlığının bütçesinde borç faizleri (3,98 trilyon TL), vergi gelirlerinden belediyelere ve fonlara ayrılan paylar ve özel bütçeli kurumlara yapılan Hazine yardımları da yer alır; bakanlığın kendi hizmetleri için harcadığı tutar bunun küçük bir bölümüdür. Kurumların toplamı, aktarımlar iki kez sayıldığı için harcama toplamından büyüktür.

Bütün kurumlar (101)
KurumTürÖdenek
Hazine ve Maliye BakanlığıGenel bütçe11,40 trilyon TL
Milli Eğitim BakanlığıGenel bütçe2,46 trilyon TL
Sağlık BakanlığıGenel bütçe1,97 trilyon TL
Milli Savunma BakanlığıGenel bütçe1,53 trilyon TL
Ulaştırma ve Altyapı BakanlığıGenel bütçe761,4 milyar TL
Tarım ve Orman BakanlığıGenel bütçe760,6 milyar TL
Emniyet Genel MüdürlüğüGenel bütçe715,7 milyar TL
Aile ve Sosyal Hizmetler BakanlığıGenel bütçe677,3 milyar TL
Strateji ve Bütçe BaşkanlığıGenel bütçe547,5 milyar TL
Adalet BakanlığıGenel bütçe524,7 milyar TL
Karayolları Genel MüdürlüğüÖzel bütçe514,7 milyar TL
Jandarma Genel KomutanlığıGenel bütçe499,3 milyar TL
Gençlik ve Spor BakanlığıGenel bütçe399,7 milyar TL
Devlet Su İşleri Genel MüdürlüğüÖzel bütçe324,0 milyar TL
Kentsel Dönüşüm BaşkanlığıÖzel bütçe292,0 milyar TL
Sanayi ve Teknoloji BakanlığıGenel bütçe248,8 milyar TL
Diyanet İşleri BaşkanlığıGenel bütçe229,1 milyar TL
İçişleri BakanlığıGenel bütçe158,4 milyar TL
Ticaret BakanlığıGenel bütçe104,3 milyar TL
Kültür ve Turizm BakanlığıGenel bütçe95,2 milyar TL
Gelir İdaresi BaşkanlığıGenel bütçe90,4 milyar TL
Orman Genel MüdürlüğüÖzel bütçe89,3 milyar TL
Bilgi Teknolojileri ve İletişim KurumuDüzenleyici kurum70,0 milyar TL
Dışişleri BakanlığıGenel bütçe64,4 milyar TL
Enerji ve Tabii Kaynaklar BakanlığıGenel bütçe50,6 milyar TL
Göç İdaresi BaşkanlığıGenel bütçe34,6 milyar TL
Türkiye Büyük Millet MeclisiGenel bütçe33,8 milyar TL
Sahil Güvenlik KomutanlığıGenel bütçe33,0 milyar TL
CumhurbaşkanlığıGenel bütçe27,5 milyar TL
Tapu ve Kadastro Genel MüdürlüğüGenel bütçe19,2 milyar TL
Avrupa Birliği BaşkanlığıGenel bütçe18,1 milyar TL
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme KurumuDüzenleyici kurum14,6 milyar TL
İletişim BaşkanlığıGenel bütçe10,1 milyar TL
Sermaye Piyasası KuruluDüzenleyici kurum9,2 milyar TL
Türk Standardları EnstitüsüÖzel bütçe8,9 milyar TL
Meteoroloji Genel MüdürlüğüGenel bütçe8,2 milyar TL
Türkiye İstatistik KurumuÖzel bütçe8,0 milyar TL
Vakıflar Genel MüdürlüğüÖzel bütçe7,1 milyar TL
YargıtayGenel bütçe7,1 milyar TL
Siber Güvenlik BaşkanlığıÖzel bütçe6,3 milyar TL
SayıştayGenel bütçe6,0 milyar TL
Türkiye Uzay AjansıÖzel bütçe5,9 milyar TL
Milli Saraylar İdaresi BaşkanlığıGenel bütçe5,8 milyar TL
Radyo ve Televizyon Üst KuruluDüzenleyici kurum4,3 milyar TL
DanıştayGenel bütçe4,2 milyar TL
Enerji Piyasası Düzenleme KurumuDüzenleyici kurum4,0 milyar TL
Nükleer Düzenleme KurumuDüzenleyici kurum3,7 milyar TL
Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz KurumuÖzel bütçe3,3 milyar TL
Kamu İhale KurumuDüzenleyici kurum3,0 milyar TL
Rekabet KurumuDüzenleyici kurum2,8 milyar TL
Savunma Sanayi BaşkanlığıÖzel bütçe2,2 milyar TL
Hakimler ve Savcılar KuruluGenel bütçe2,1 milyar TL
Türk Patent ve Marka KurumuÖzel bütçe1,9 milyar TL
Devlet Arşivleri BaşkanlığıGenel bütçe1,9 milyar TL
GAP Bölge Kalkınma İdaresiÖzel bütçe1,8 milyar TL
Sivil Havacılık Genel MüdürlüğüÖzel bütçe1,5 milyar TL
Anayasa MahkemesiGenel bütçe1,3 milyar TL
Kişisel Verileri Koruma KurumuDüzenleyici kurum949,5 milyon TL
Milli Güvenlik Kurulu Genel SekreterliğiGenel bütçe907,1 milyon TL
İklim Değişikliği BaşkanlığıGenel bütçe801,5 milyon TL
Kamu Denetçiliği KurumuÖzel bütçe638,4 milyon TL
Türk Akreditasyon KurumuÖzel bütçe636,6 milyon TL
Özelleştirme İdaresi BaşkanlığıÖzel bütçe621,6 milyon TL
Kapadokya Alan BaşkanlığıÖzel bütçe597,7 milyon TL
Türkiye Adalet AkademisiÖzel bütçe508,0 milyon TL
Türk Tarih KurumuÖzel bütçe481,4 milyon TL
Türkiye Bilimler AkademisiÖzel bütçe441,8 milyon TL
Türk Dil KurumuÖzel bütçe407,7 milyon TL
Mesleki Yeterlilik Kurumu BaşkanlığıÖzel bütçe388,7 milyon TL
Atatürk Kültür MerkeziÖzel bütçe172,5 milyon TL
Atatürk Araştırma MerkeziÖzel bütçe160,3 milyon TL
Helal Akreditasyon KurumuÖzel bütçe138,4 milyon TL
Uludağ Alan BaşkanlığıÖzel bütçe128,3 milyon TL
Türkiye Su EnstitüsüÖzel bütçe68,8 milyon TL

Kaynak: 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ve Bağlı Cetveller, s. 32 (A cetveli icmalleri: I, II ve III sayılı cetveller).

Kurum kurum teklif, kanun ve harcanan tutar, yıl yıl →

HARCAMA · HANGİ AMAÇLA

Programlar

Bütçe, kurumların yanında hizmet amaçlarına (programlara) göre de düzenlenir. En büyük 15 program; 68 programın tamamı aşağıda.

  1. Hazine varlıklarının ve yükümlülüklerinin yönetimi4,53 trilyon TL
  2. Sosyal güvenlik2,89 trilyon TL
  3. Program dışı giderler2,78 trilyon TL
  4. Yerel yönetimlerin güçlendirilmesi2,39 trilyon TL
  5. Ulusal savunma ve güvenlik2,18 trilyon TL
  6. Tedavi edici sağlık1,54 trilyon TL
  7. Temel eğitim1,29 trilyon TL
  8. Toplum güvenliği1,16 trilyon TL
  9. Yükseköğretim909,8 milyar TL
  10. Yönetim ve destek programı859,5 milyar TL
  11. Yoksullukla mücadele ve sosyal yardımlaşma833,3 milyar TL
  12. Şehircilik ve risk odaklı bütünleşik afet yönetimi762,6 milyar TL
  13. Tarım732,4 milyar TL
  14. Ortaöğretim718,5 milyar TL
  15. Enerji arz güvenliği, verimliliği ve enerji piyasası694,6 milyar TL

Program tablosunun toplamı, kurumlar arası aktarımlar dahil 29 trilyon 504,8 milyar TL’dir. “Program dışı giderler” bir programa bağlanmayan giderlerdir.

Bütün programlar (68)
Program20272028 tahmini2029 tahmini
Hazine varlıklarının ve yükümlülüklerinin yönetimi4,53 trilyon TL5,67 trilyon TL6,05 trilyon TL
Sosyal güvenlik2,89 trilyon TL3,59 trilyon TL4,21 trilyon TL
Program dışı giderler2,78 trilyon TL3,18 trilyon TL3,65 trilyon TL
Yerel yönetimlerin güçlendirilmesi2,39 trilyon TL2,90 trilyon TL3,36 trilyon TL
Ulusal savunma ve güvenlik2,18 trilyon TL2,55 trilyon TL2,94 trilyon TL
Tedavi edici sağlık1,54 trilyon TL1,91 trilyon TL2,29 trilyon TL
Temel eğitim1,29 trilyon TL1,57 trilyon TL1,82 trilyon TL
Toplum güvenliği1,16 trilyon TL1,43 trilyon TL1,69 trilyon TL
Yükseköğretim909,8 milyar TL1,09 trilyon TL1,22 trilyon TL
Yönetim ve destek programı859,5 milyar TL1,01 trilyon TL1,13 trilyon TL
Yoksullukla mücadele ve sosyal yardımlaşma833,3 milyar TL992,7 milyar TL1,13 trilyon TL
Şehircilik ve risk odaklı bütünleşik afet yönetimi762,6 milyar TL238,3 milyar TL239,4 milyar TL
Tarım732,4 milyar TL768,9 milyar TL819,8 milyar TL
Ortaöğretim718,5 milyar TL850,8 milyar TL1,06 trilyon TL
Enerji arz güvenliği, verimliliği ve enerji piyasası694,6 milyar TL592,1 milyar TL600,6 milyar TL
Koruyucu sağlık586,9 milyar TL721,1 milyar TL835,1 milyar TL
Demiryolu ulaşımı514,9 milyar TL622,2 milyar TL747,9 milyar TL
Hukuk ve adalet513,8 milyar TL662,0 milyar TL734,9 milyar TL
Karayolu ulaşımı482,5 milyar TL601,5 milyar TL696,3 milyar TL
İstihdam436,1 milyar TL481,1 milyar TL552,4 milyar TL
Engellilerin toplumsal hayata katılımı ve özel eğitim347,2 milyar TL414,0 milyar TL469,0 milyar TL
Toprak ve su kaynaklarının kullanımı ve yönetimi326,1 milyar TL407,5 milyar TL495,1 milyar TL
Sanayinin geliştirilmesi, üretim ve yatırımların desteklenmesi246,7 milyar TL289,8 milyar TL328,2 milyar TL
Din hizmetleri ve yaygın din eğitimi223,6 milyar TL274,6 milyar TL312,4 milyar TL
Finansal sistemin geliştirilmesi ve sigortacılık126,7 milyar TL147,8 milyar TL167,0 milyar TL
Araştırma, geliştirme ve yenilik125,9 milyar TL146,5 milyar TL162,5 milyar TL
Ticaretin düzenlenmesi, geliştirilmesi ve kolaylaştırılması101,6 milyar TL115,7 milyar TL128,9 milyar TL
Kırsal kalkınma81,1 milyar TL96,0 milyar TL106,9 milyar TL
Çocukların korunması ve gelişiminin sağlanması76,5 milyar TL91,4 milyar TL101,3 milyar TL
Dış politika76,1 milyar TL91,2 milyar TL97,7 milyar TL
Kamu gelirleri yönetimi73,5 milyar TL90,4 milyar TL102,2 milyar TL
Ormanların ve doğanın korunması ile sürdürülebilir yönetimi71,7 milyar TL85,8 milyar TL96,3 milyar TL
Trafik güvenliği66,8 milyar TL81,5 milyar TL95,4 milyar TL
Milli kültür66,4 milyar TL81,8 milyar TL95,3 milyar TL
Sporun geliştirilmesi ve desteklenmesi55,9 milyar TL64,5 milyar TL71,2 milyar TL
Hayat boyu öğrenme52,3 milyar TL64,3 milyar TL74,8 milyar TL
Tüketicinin korunması, ürün ve hizmetlerin güvenliği ve standardizasyonu46,9 milyar TL55,9 milyar TL61,6 milyar TL
Kayıt dışı ekonomiyle mücadele40,1 milyar TL48,6 milyar TL54,1 milyar TL
Sürdürülebilir çevre ve iklim değişikliği34,6 milyar TL29,1 milyar TL32,1 milyar TL
Bilgi ve iletişim32,3 milyar TL35,5 milyar TL39,4 milyar TL
Aktif ve sağlıklı yaşlanma31,1 milyar TL37,4 milyar TL42,0 milyar TL
Vatandaşlık ve sivil toplum30,9 milyar TL36,5 milyar TL40,7 milyar TL
Şehit yakını ve gaziler30,0 milyar TL36,6 milyar TL40,5 milyar TL
Ailenin korunması ve güçlendirilmesi30,0 milyar TL36,5 milyar TL41,2 milyar TL
Göç yönetimi27,7 milyar TL32,6 milyar TL36,2 milyar TL
Uzay ve havacılık24,6 milyar TL30,6 milyar TL37,0 milyar TL
Tabii kaynaklar22,0 milyar TL26,3 milyar TL28,1 milyar TL
Yasama20,9 milyar TL23,2 milyar TL25,2 milyar TL
Uluslararası eğitim iş birlikleri ve yurtdışı eğitim20,4 milyar TL23,1 milyar TL25,2 milyar TL
Sanat ve kültür ekonomisi19,8 milyar TL25,7 milyar TL28,2 milyar TL
Stratejik yönetim ve kaynak tahsisi19,0 milyar TL21,9 milyar TL24,1 milyar TL
Bağımlılıkla mücadele18,6 milyar TL23,0 milyar TL29,0 milyar TL
Denizyolu ulaşımı18,1 milyar TL23,0 milyar TL28,1 milyar TL
Gençlik17,6 milyar TL20,2 milyar TL22,1 milyar TL
Tapu ve kadastro15,3 milyar TL18,6 milyar TL20,8 milyar TL
Cumhurbaşkanlığı13,2 milyar TL14,3 milyar TL15,7 milyar TL
Turizmin geliştirilmesi12,1 milyar TL15,2 milyar TL17,0 milyar TL
Kadının güçlenmesi11,1 milyar TL13,6 milyar TL15,2 milyar TL
Bölgesel kalkınma9,9 milyar TL11,4 milyar TL12,5 milyar TL
Ölçme, seçme ve yerleştirme8,8 milyar TL11,9 milyar TL11,2 milyar TL
Kombine taşımacılık, lojistik ve tehlikeli mal taşımacılığı7,3 milyar TL7,0 milyar TL137,1 milyon TL
Meteoroloji7,1 milyar TL8,6 milyar TL9,9 milyar TL
Uluslararası kalkınma işbirliği7,0 milyar TL8,1 milyar TL8,8 milyar TL
İstatistik6,1 milyar TL7,5 milyar TL8,4 milyar TL
Dış denetim ve hesap yargılaması4,4 milyar TL4,9 milyar TL5,3 milyar TL
İnsan hakları1,3 milyar TL1,6 milyar TL1,8 milyar TL
Sınai mülkiyet hakları1,1 milyar TL1,4 milyar TL1,5 milyar TL
Kamu denetçiliği589,4 milyon TL725,1 milyon TL822,4 milyon TL

Kaynak: 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ve Bağlı Cetveller, s. 50 (ödeneklerin programlara göre dağılımı).

GELİR · NEREDEN

Para nereden geliyor?

Genel bütçe gelirlerinin kaynağı. Tutarlar vergi iadeleri düşülmeden önceki (brüt) tahminlerdir; iadeler ve net gelir altta.

Vergiler 22,14 trilyon TL

Toplam brüt gelirin %87,0’i.

  1. Gelir vergisi5,58 trilyon TL

    Çoğu maaşlardan kesilerek ödenir; serbest meslek, kira ve faiz gibi kazançlardan da alınır.

  2. KDV (yurt içi satışlar)4,75 trilyon TL

    Yurt içinde satılan mal ve hizmetlerin fiyatına eklenen katma değer vergisi.

  3. Özel tüketim vergisi (ÖTV)3,33 trilyon TL

    Akaryakıt, otomobil, alkol, tütün, kolalı içecek ve bazı dayanıklı mallardan alınan vergi.

  4. KDV (ithalat)2,89 trilyon TL

    Yurt dışından getirilen mallardan gümrükte alınan katma değer vergisi.

  5. Kurumlar vergisi2,37 trilyon TL

    Şirket kazançlarından alınan vergi.

  6. Banka ve sigorta muameleleri vergisi991,4 milyar TL

    Banka ve sigorta işlemlerinden alınan vergi.

  7. Harçlar759,0 milyar TL

    Tapu, mahkeme, noter, pasaport ve trafik gibi resmî işlemler için ödenen harçlar.

  8. Gümrük vergisi536,4 milyar TL

    İthal edilen mallardan alınan vergi.

  9. Damga vergisi472,2 milyar TL

    Sözleşme, senet ve makbuz gibi belgelerden alınan vergi.

  10. Motorlu taşıtlar vergisi175,7 milyar TL

    Taşıt sahiplerinden her yıl alınan vergi.

  11. Öteki vergiler274,2 milyar TL

    Veraset ve intikal, şans oyunları, özel iletişim, dijital hizmet, konaklama vergileri ve benzerleri.

Vergi dışı gelirler 3,30 trilyon TL

  1. Faiz gelirleri, paylar ve para cezaları2,39 trilyon TL

    Devletin aldığı faizler, kişi ve kurumlardan alınan paylar ve para cezaları.

  2. Devletin sattığı mal ve hizmetler, kira, kâr payları442,3 milyar TL

    Kamu şirketlerinden ve bankalardan alınan kâr payları, kira, mal ve hizmet satışları.

  3. Taşınmaz ve öteki varlık satışları308,3 milyar TL

    Arsa, bina ve öteki devlet varlıklarının satışından elde edilen gelir.

  4. Bağışlar ve özel gelirler156,4 milyar TL

    Alınan bağış ve yardımlar ile kanunla belirli işlere ayrılan gelirler.

  5. Alacak tahsilatı1,7 milyar TL

    Daha önce verilen borçların geri alınması.

Brütten nete

Genel bütçe gelirleri (brüt)25,44 trilyon TL
− Vergi iadeleri ve öteki iadeler−2,29 trilyon TL
= Genel bütçe gelirleri (net)23,15 trilyon TL
+ Özel bütçeli idarelerin kendi gelirleri198,9 milyar TL
+ Düzenleyici ve denetleyici kurumların gelirleri110,8 milyar TL
− Bu kurumların gelirlerinden ayrılan paylar−51,5 milyar TL
= Merkezi yönetim bütçe geliri23,41 trilyon TL

Kaynak: 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ve Bağlı Cetveller, s. 66 (B cetveli, genel bütçe gelirleri).

AÇIK

Açık nasıl kapanıyor?

Harcama gelirden 3 trilyon 868,1 milyar TL fazla (millî gelirin %3,5’i). Bütçe kanununun 3. maddesi bu farkın nasıl kapanacağını söyler:

“1 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen ödenekler toplamı ile 2 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan tahmini gelirler toplamı arasındaki fark, net borçlanma ile karşılanır.”

Yani açık, devletin borçlanmasıyla karşılanır. Borcun faizi de sonraki yılların bütçesine gider olarak yazılır: bu yıl faize ayrılan 3,98 trilyon TL, harcamanın %14,6’ini oluşturuyor.

Faiz dışarıda bırakılırsa bütçe 106,9 milyar TL fazla veriyor (faiz dışı fazla): devletin faiz dışındaki harcamalarını gelirleri karşılıyor.

TAHMİN

Önümüzdeki iki yıl

Bütçe teklifi, sonraki iki yılın harcama ve gelirini de tahmin eder. Bu tahminler bağlayıcı değildir; her yıl yeni bütçeyle yeniden yapılır.

2027 teklif2028 tahmini2029 tahmini
Harcama27,28 trilyon TL32,14 trilyon TL36,52 trilyon TL
Gelir23,41 trilyon TL27,97 trilyon TL32,16 trilyon TL
Borç faizi3,98 trilyon TL4,69 trilyon TL5,24 trilyon TL
Açık (−)−3,87 trilyon TL−4,17 trilyon TL−4,36 trilyon TL
Açığın millî gelire oranı%3,5%3,1%2,8
Faizin millî gelire oranı%3,6%3,5%3,4

Kaynak: 2027 Yılı Bütçe Gerekçesi, s. 135 (Tablo 1), faiz oranı: Orta Vadeli Program (2027-2029), s. 65 (Tablo 1.6).

28. DÖNEM

28. Dönem bütçeleri yan yana

TBMM’nin 28. Dönem’de kabul ettiği bütçeler: teklif edilen, kabul edilen ve gerçekleşen. Tutarlar cari fiyatlarla; fiyatlar her yıl değiştiği için yıllar arasında oranlara bakmak daha doğrudur.

Harcama, açık, faiz

YılHarcama: teklifHarcama: kanunHarcama: gerçekleşenAçık: kanunAçık: gerçekleşenFaiz: kanunFaiz: gerçekleşen
2024 11,09 trilyon TL 11,09 trilyon TL 10,78 trilyon TL 2,65 trilyon TL 2,11 trilyon TL 1,25 trilyon TL 1,27 trilyon TL
2025 14,73 trilyon TL 14,73 trilyon TL 14,64 trilyon TL 1,93 trilyon TL 1,81 trilyon TL 1,95 trilyon TL 2,05 trilyon TL
2026 18,93 trilyon TL 18,98 trilyon TL 13,95 trilyon TL (Ocak–Eylül) 2,71 trilyon TL 1,84 trilyon TL (Ocak–Eylül) 2,74 trilyon TL 2,25 trilyon TL (Ocak–Eylül)
2027 27,28 trilyon TL görüşülüyor — 3,87 trilyon TL (teklif) — 3,98 trilyon TL (teklif) —

Kalem kalem: kabul edilen ve gerçekleşen

Tür2024 kanun2024 gerçekleşen2025 kanun2025 gerçekleşen2026 kanun2026 Ocak–Eylül2027 teklif
Kamu çalışanlarının maaşları2,55 trilyon TL2,67 trilyon TL3,48 trilyon TL3,63 trilyon TL4,91 trilyon TL3,84 trilyon TL6,32 trilyon TL
Kamu çalışanlarının sigorta primleri312,5 milyar TL332,2 milyar TL435,0 milyar TL454,5 milyar TL599,7 milyar TL484,7 milyar TL798,5 milyar TL
Mal ve hizmet alımları679,8 milyar TL747,0 milyar TL1,02 trilyon TL1,07 trilyon TL1,25 trilyon TL958,1 milyar TL2,18 trilyon TL
Borç faizleri1,25 trilyon TL1,27 trilyon TL1,95 trilyon TL2,05 trilyon TL2,74 trilyon TL2,25 trilyon TL3,98 trilyon TL
Aktarımlar ve destekler4,27 trilyon TL3,86 trilyon TL5,81 trilyon TL5,41 trilyon TL6,87 trilyon TL5,03 trilyon TL10,24 trilyon TL
Yatırımlar787,9 milyar TL944,1 milyar TL1,10 trilyon TL1,35 trilyon TL1,31 trilyon TL883,0 milyar TL1,85 trilyon TL
Başkalarının yatırımlarına destek720,8 milyar TL640,4 milyar TL338,0 milyar TL360,1 milyar TL525,4 milyar TL222,7 milyar TL750,4 milyar TL
Borç verme ve sermaye koyma298,5 milyar TL316,5 milyar TL306,1 milyar TL310,0 milyar TL397,1 milyar TL276,6 milyar TL613,0 milyar TL
Yedek ödenek215,3 milyar TL—286,9 milyar TL—375,0 milyar TL—541,6 milyar TL

Kabul edilen: bütçe kanununun ekonomik sınıflandırma icmali (kurumlar arası aktarımlar düşülmüş). Gerçekleşen: Muhasebat Genel Müdürlüğü bütçe denge tablosu. Yedek ödenek yıl içinde kurumlara dağıtıldığı için gerçekleşende ayrı görünmez; o tutar öteki kalemlerin içinde harcanır.

YILLAR İÇİNDE · 2002’DEN BU YANA

Bütçe açığı yıllar içinde

Fiyatlar her yıl değiştiği için yılları karşılaştırmanın doğru yolu, açığın o yılın millî gelirine (GSYH) oranıdır. Sütun ne kadar uzunsa açık o kadar büyük.

Yüzde; açığın millî gelire oranı. “T”: gerçekleşme tahmini, “P”: program (bütçe teklifinin dayandığı Orta Vadeli Program).

Harcama ve gelirin millî gelire oranı

HarcamaGelir
2002 · Harcama %33,0 · Gelir %21,9 2003 · Harcama %29,8 · Gelir %21,3 2004 · Harcama %26,0 · Gelir %21,0 2005 · Harcama %23,4 · Gelir %22,4 2006 · Harcama %22,3 · Gelir %21,7 2007 · Harcama %22,9 · Gelir %21,3 2008 · Harcama %22,5 · Gelir %20,8 2009 · Harcama %26,5 · Gelir %21,3 2010 · Harcama %25,0 · Gelir %21,6 2011 · Harcama %22,2 · Gelir %21,0 2012 · Harcama %22,8 · Gelir %20,9 2013 · Harcama %22,3 · Gelir %21,3 2014 · Harcama %21,8 · Gelir %20,6 2015 · Harcama %21,5 · Gelir %20,5 2016 · Harcama %22,2 · Gelir %21,1 2017 · Harcama %21,5 · Gelir %20,0 2018 · Harcama %21,8 · Gelir %19,9 2019 · Harcama %22,7 · Gelir %19,9 2020 · Harcama %23,4 · Gelir %20,0 2021 · Harcama %21,6 · Gelir %18,9 2022 · Harcama %19,2 · Gelir %18,3 2023 · Harcama %24,3 · Gelir %19,2 2024 · Harcama %24,1 · Gelir %19,4 2025 · Harcama %23,2 · Gelir %20,3 2026 tahmini · Harcama %23,0 · Gelir %20,0

İki çizgi arasındaki boşluk açıktır.

Tablo: yıl yıl oranlar
YılHarcamaGelirVergiAçıkGelir / harcama
2026 tahmini%23,0%20,0%17,1%3,1%86,6
2026 bütçe%24,6%21,1%17,9%3,5%85,7
2025%23,2%20,3%17,5%2,9%87,6
2024%24,1%19,4%16,4%4,7%80,4
2023%24,3%19,2%16,6%5,1%79,0
2022%19,2%18,3%15,4%0,9%95,2
2021%21,6%18,9%15,7%2,7%87,4
2020%23,4%20,0%16,2%3,4%85,4
2019%22,7%19,9%15,3%2,8%87,5
2018%21,8%19,9%16,3%1,9%91,2
2017%21,5%20,0%17,0%1,5%93,0
2016%22,2%21,1%17,5%1,1%94,9
2015%21,5%20,5%17,3%1,0%95,4
2014%21,8%20,6%17,1%1,1%94,8
2013%22,3%21,3%17,8%1,0%95,5
2012%22,8%20,9%17,5%1,8%91,9
2011%22,2%21,0%17,9%1,3%94,3
2010%25,0%21,6%17,9%3,4%86,4
2009%26,5%21,3%17,0%5,2%80,3
2008%22,5%20,8%16,7%1,7%92,3
2007%22,9%21,3%17,1%1,5%93,3
2006%22,3%21,7%17,2%0,6%97,4
2005%23,4%22,4%17,5%1,0%95,7
2004%26,0%21,0%17,2%5,0%80,8
2003%29,8%21,3%17,4%8,5%71,5
2002%33,0%21,9%16,6%11,1%66,4

Harcama, gelir, vergi ve açık: GSYH’ye oranı. Gelir / harcama: gelirlerin harcamaları karşılama oranı. Kaynak: 2027 Yılı Bütçe Gerekçesi, s. 14 (bütçe istatistikleri, Tablo 2 ve 4); 2027 programı: Orta Vadeli Program (2027-2029), s. 65.

Tablo: yıl yıl tutarlar (2006–2025)
YılHarcamaGelirFaizDenge
202514,64 trilyon12,83 trilyon2,05 trilyon−1,81 trilyon
202410,78 trilyon8,67 trilyon1,27 trilyon−2,11 trilyon
20236,59 trilyon5,21 trilyon674,6 milyar−1,38 trilyon
20222,94 trilyon2,80 trilyon310,9 milyar−142,7 milyar
20211,60 trilyon1,40 trilyon180,9 milyar−201,5 milyar
20201,20 trilyon1,03 trilyon134,0 milyar−175,3 milyar
20191,00 trilyon875,3 milyar99,9 milyar−124,7 milyar
2018830,8 milyar758,0 milyar74,0 milyar−72,8 milyar
2017678,3 milyar630,5 milyar56,7 milyar−47,8 milyar
2016584,1 milyar554,1 milyar50,2 milyar−29,9 milyar
2015506,3 milyar482,8 milyar53,0 milyar−23,5 milyar
2014448,8 milyar425,4 milyar49,9 milyar−23,4 milyar
2013408,2 milyar389,7 milyar50,0 milyar−18,5 milyar
2012361,9 milyar332,5 milyar48,4 milyar−29,4 milyar
2011314,6 milyar296,8 milyar42,2 milyar−17,8 milyar
2010294,4 milyar254,3 milyar48,3 milyar−40,1 milyar
2009268,2 milyar215,5 milyar53,2 milyar−52,8 milyar
2008227,0 milyar209,6 milyar50,7 milyar−17,4 milyar
2007204,1 milyar190,4 milyar48,8 milyar−13,7 milyar
2006178,1 milyar173,5 milyar46,0 milyar−4,6 milyar

Cari fiyatlarla, TL. Enflasyon yüzünden yıllar arasında tutar karşılaştırması yanıltıcıdır; karşılaştırma için yukarıdaki oranları kullanın. Kaynak: 2006-2025 Yılları Merkezi Yönetim Bütçe Denge Tablosu.

SÜREÇ

Bütçe nasıl kanunlaşır?

  1. Teklif. Cumhurbaşkanı bütçe teklifini, mali yıl başından en az 75 gün önce TBMM’ye sunar.
  2. Komisyon. Teklif Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşülür; komisyonun 55 gün içinde kabul ettiği metin Genel Kurul’a gelir. Her kurumun bütçesiyle birlikte tamamlanan son yılın kesin hesabı ve Sayıştay raporları da görüşülür.
  3. Genel Kurul. Genel Kurul bütçeyi mali yıl başına (1 Ocak) kadar karara bağlar.
  4. Yürürlük. Kanun Resmî Gazete’de yayımlanır ve 1 Ocak’ta yürürlüğe girer. Süresinde kabul edilemezse geçici bütçe kanunu çıkarılır; o da çıkarılamazsa yeni bütçe kabul edilene kadar önceki yılın bütçesi yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır.

Dayanak: Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, madde 161 ve 164.

Plan ve Bütçe Komisyonu görüşme takvimi

21 Ekim 2026 – 27 Kasım 2026. Komisyon toplantılarının tutanakları ve gündemi komisyon sayfasında.

  1. 21 EKİ 2026 Çarşamba · 14:30
    • 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ve 2025 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifinin Yürütme Tarafından Plan ve Bütçe Komisyonuna Sunuluşu
  2. 27 EKİ 2026 Salı · 10:00
    • 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ve 2025 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifinin Geneli ile Sayıştay Raporları Üzerinde Görüşmeler
  3. 28 EKİ 2026 Çarşamba · 10:00
    • Türkiye Büyük Millet Meclisi Bütçe + Kesin Hesap
    • Kamu Denetçiliği Kurumu Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Sayıştay Bütçe + Kesin Hesap
  4. 2 KAS 2026 Pazartesi · 10:00
    • Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Türk Standardları Enstitüsü Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Türk Patent ve Marka Kurumu Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Türkiye Bilimler Akademisi Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Türkiye Uzay Ajansı Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Doğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Konya Ovası Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Doğu Karadeniz Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Kalkınma Ajansları Denetim Raporları (İstanbul, Doğu Marmara, İpekyolu, Çukurova, Ahiler, Orta Anadolu)
    • Uluslararası Uygunluk Değerlendirme Servisi Anonim Şirketi Sayıştay Raporu
    • Türk Sınai Mülkiyet Değerleme Mühendislik ve Danışmanlık Hizmetleri Anonim Şirketi Sayıştay Raporu
  5. 3 KAS 2026 Salı · 10:00
    • Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Mesleki Yeterlilik Kurumu Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Sosyal Güvenlik Kurumu Sayıştay Raporu
    • Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Sayıştay Raporu
  6. 4 KAS 2026 Çarşamba · 10:00
    • Ticaret Bakanlığı Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Helal Akreditasyon Kurumu Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Rekabet Kurumu DDK Bütçesi · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
  7. 5 KAS 2026 Perşembe · 10:00
    • Hazine ve Maliye Bakanlığı Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Gelir İdaresi Başkanlığı Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Türkiye İstatistik Kurumu Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Özelleştirme İdaresi Başkanlığı Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Sermaye Piyasası Kurulu DDK Bütçesi · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu DDK Bütçesi · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Kamu İhale Kurumu DDK Bütçesi · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
  8. 6 KAS 2026 Cuma · 10:00
    • Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu DDK Bütçesi · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu DDK Bütçesi · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayıştay Raporu
    • Yatırımcı Tazmin Merkezi Sayıştay Raporu
    • Bankalararası Kart Merkezi Anonim Şirketi Sayıştay Raporu
    • Kültür ve Turizm Bakanlığı Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Vakıflar Genel Müdürlüğü Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Atatürk Araştırma Merkezi Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Atatürk Kültür Merkezi Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Türk Dil Kurumu Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Türk Tarih Kurumu Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Kapadokya Alan Başkanlığı Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Uludağ Alan Başkanlığı Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Radyo ve Televizyon Üst Kurulu DDK Bütçesi · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı Sayıştay Raporu
  9. 9 KAS 2026 Pazartesi · 10:00
    • Adalet Bakanlığı Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Hakimler ve Savcılar Kurulu Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İş Yurtları Kurumu Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Türkiye Adalet Akademisi Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Kişisel Verileri Koruma Kurumu DDK Bütçesi · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Anayasa Mahkemesi Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Yargıtay Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Danıştay Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
  10. 10 KAS 2026 Salı · 10:00
    • Gençlik ve Spor Bakanlığı Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Spor Toto Teşkilat Başkanlığı Sayıştay Raporu
  11. 11 KAS 2026 Çarşamba · 10:00
    • Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
  12. 12 KAS 2026 Perşembe · 10:00
    • Milli Eğitim Bakanlığı Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Yükseköğretim Kurulu Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Yükseköğretim Kalite Kurulu Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Üniversiteler Özel Bütçe · 128 Bütçe + 127 Kesin Hesap + 127 Sayıştay Raporu
  13. 16 KAS 2026 Pazartesi · 10:00
    • Sağlık Bakanlığı Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • SBT Sağlık Bilim ve Teknolojileri Anonim Şirketi Sayıştay Raporu
  14. 17 KAS 2026 Salı · 10:00
    • İçişleri Bakanlığı Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Emniyet Genel Müdürlüğü Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Jandarma Genel Komutanlığı Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Sahil Güvenlik Komutanlığı Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Göç İdaresi Başkanlığı Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
  15. 18 KAS 2026 Çarşamba · 10:00
    • Milli Savunma Bakanlığı Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Akaryakıt İkmal ve NATO Pol Tesisleri İşletme Başkanlığı Sayıştay Raporu
  16. 19 KAS 2026 Perşembe · 10:00
    • Dışişleri Bakanlığı Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Avrupa Birliği Başkanlığı Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Türk Akreditasyon Kurumu Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programları Merkezi Başkanlığı (Türkiye Ulusal Ajansı) Sayıştay Raporu
  17. 23 KAS 2026 Pazartesi · 10:00
    • Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu DDK Bütçesi · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Nükleer Düzenleme Kurumu DDK Bütçesi · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • MTA Uluslararası Madencilik Anonim Şirketi Sayıştay Raporu
  18. 24 KAS 2026 Salı · 10:00
    • Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Karayolları Genel Müdürlüğü Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu DDK Bütçesi · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
  19. 25 KAS 2026 Çarşamba · 10:00
    • Tarım ve Orman Bakanlığı Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Orman Genel Müdürlüğü Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Türkiye Su Enstitüsü Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü Özel Bütçe · Bütçe
    • Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu Sayıştay Raporu
  20. 26 KAS 2026 Perşembe · 10:00
    • Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Meteoroloji Genel Müdürlüğü Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • İklim Değişikliği Başkanlığı Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Kentsel Dönüşüm Başkanlığı Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Türkiye Çevre Ajansı Sayıştay Raporu
  21. 27 KAS 2026 Cuma · 10:00
    • Cumhurbaşkanlığı Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • İletişim Başkanlığı Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Diyanet İşleri Başkanlığı Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Devlet Arşivleri Başkanlığı Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Milli Saraylar İdaresi Başkanlığı Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Savunma Sanayi Başkanlığı Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Siber Güvenlik Başkanlığı Özel Bütçe · Bütçe + Kesin Hesap
    • Strateji ve Bütçe Başkanlığı Bütçe + Kesin Hesap + Sayıştay Raporu
    • Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Sayıştay Raporu
    • Yatırım ve Finans Ofisi Başkanlığı Sayıştay Raporu
    • 2027 yılı gelir bütçesi
    • 2027 yılı merkezi yönetim bütçe kanunu teklifi maddeleri
    • 2025 yılı merkezi yönetim kesin hesap kanunu teklifi maddeleri

Genel Kurul’daki görüşme takvimi açıklandığında bu sayfaya eklenecek. Kaynak: 2027 Yılı Bütçe Görüşme Takvimi.

SÖZLÜK

Bütçe sözlüğü

Merkezi yönetim bütçesi
Bakanlıklar ve Cumhurbaşkanlığı gibi genel bütçeli idareler, üniversiteler ve Karayolları gibi özel bütçeli idareler ile BDDK, RTÜK gibi düzenleyici ve denetleyici kurumların bütçelerinin toplamı (5018 sayılı Kanun, I, II ve III sayılı cetveller). Belediyeler, Sosyal Güvenlik Kurumu ve kamu şirketleri bu bütçenin dışındadır; onlara bütçeden aktarılan para bütçenin gideridir.
Ödenek
Bir kuruma bir yıl için kanunla verilen harcama yetkisi. Ödenek, harcamanın üst sınırıdır; yıl içinde kurumlar arasında aktarılabilir, harcanmayan kısmı yıl sonunda iptal edilir.
Bütçe açığı
Harcamaların gelirleri aştığı tutar. Bütçe kanununa göre aradaki fark net borçlanmayla karşılanır.
Faiz dışı denge
Faiz giderleri dışarıda bırakıldığında gelirle harcama arasındaki fark. Artıdaysa (fazla), devletin faiz dışındaki harcamalarını gelirleriyle karşıladığını gösterir.
GSYH
Gayrisafi yurt içi hasıla: ülkede bir yılda üretilen bütün mal ve hizmetlerin değeri. Fiyatlar her yıl değiştiği için bütçenin büyüklüğü yıllar arasında GSYH’ye oranıyla karşılaştırılır.
Hazine yardımı
Genel bütçeden özel bütçeli idarelere (üniversiteler, Karayolları gibi) ve bazı düzenleyici kurumlara aktarılan para. Hem aktaran hem harcayan kurumun bütçesinde göründüğü için toplam bütçe hesaplanırken bir kez düşülür.
Gelirden ayrılan paylar
Kanunlar gereği vergi gelirlerinden belediyelere, il özel idarelerine ve bazı fonlara ayrılan paylar. Bütçede aktarım olarak gider yazılır.
Vergi iadesi (red ve iade)
Mükelleflere geri ödenen vergiler; en bilineni ihracatçılara ve indirimli orana tabi işlere geri verilen KDV’dir. Bütçe geliri, toplanan vergiden iadeler düşülerek bulunur.
Kesin hesap
Bir yılın bütçesinin nasıl uygulandığını, yani gerçekte ne kadar harcanıp ne kadar toplandığını gösteren hesap. Yeni yılın bütçesiyle birlikte TBMM’de görüşülür.
Sayıştay raporu
Sayıştay’ın TBMM adına kamu idarelerinin hesaplarını denetleyerek hazırladığı raporlar. Komisyonda her kurumun bütçesiyle birlikte görüşülür.
Gerçekleşme tahmini (GT)
Yıl bitmeden yapılan yıl sonu tahmini. Orta Vadeli Program’da yer alır.
Orta Vadeli Program (OVP)
Önümüzdeki üç yılın ekonomik hedeflerini ve bütçe büyüklüklerini gösteren program. Her yıl Eylül’de yayımlanır; bütçe teklifi bu çerçeveye göre hazırlanır.
Program bütçe
Ödeneklerin, kurumların yanında hizmet amacına göre de (ör. “temel eğitim”, “karayolu ulaşımı”) gösterildiği bütçe sistemi.
Yedek ödenek
Bütçede öngörülemeyen ihtiyaçlar için ayrılan ve yıl içinde gereken kuruma aktarılan ödenek.

KAYNAKLAR

Bu sayfanın dayandığı resmî belgeler

Rakamlar bu belgelerden bir programla okundu ve belgeler arasında karşılaştırılarak doğrulandı (ör. cetvellerden hesaplanan toplamlar Bütçe Gerekçesi’ndeki ve Muhasebat tablolarındaki toplamlarla). Belgelerde olmayan hiçbir rakam tahmin edilmedi: toplamlar belgedeki kalemlerden bulunup resmî toplamlarla karşılaştırıldı; “günde ortalama”, “100 liranın kaçı” gibi ifadeler resmî tutarların bölümüdür. Son güncelleme: 19 Ekim 2026.