Altıntaş: Enflasyon sepeti ve birim fiyatların yayımlanmasını istedi

Demokrat Parti İzmir Milletvekili Haydar Altıntaş, 6 Kasım 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına Türkiye İstatistik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi sundu. Teklifle, resmi istatistiklerin şeffaflığının artırılması, madde sepeti fiyatlarının yayımlanması ve bağımsız bir denetim kurulu oluşturulması hedeflendi.

Resmi istatistiklerin toplumsal etkileri

Resmi istatistiklerin önemine dikkat çeken Altıntaş, "Demokratik bir hukuk devletinde ekonomi politikalarının isabetli biçimde oluşturulabilmesi, kamu kaynaklarının adil dağıtılabilmesi ve toplumsal refahın korunabilmesi, her şeyden önce resmi istatistiklerin doğruluğuna, şeffaflığına ve güvenilirliğine bağlıdır. Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi, büyüme ve işgücü istatistikleri yalnızca akademik veya teknik birer gösterge değildir; milyonlarca işçi, memur, sözleşmeli personel ve emeklinin maaş ve aylık artışlarını, asgari ücret tespitini, konut ve çatılı işyeri kira artış tavanlarını, vergi dilimlerini ve sosyal yardım tutarlarını doğrudan doğruya belirleyen bağlayıcı hukuki ölçütlerdir." dedi.

Madde fiyatlarının açıklanmaması

Kurumun verileri paylaşmaktan kaçındığını hatırlatan Altıntaş, "10/11/2005 tarihli ve 5429 sayılı Türkiye İstatistik Kanununun 4üncü maddesinde resmi istatistiklerin güvenilirlik, tutarlılık, tarafsızlık, güncellik ve şeffaflık ilkelerine göre hazırlanacağı ve istatistiklerin kalitesinin değerlendirilebilmesi için gerekli tüm bilgilerin kamuoyuna açıklanacağı hüküm altına alınmış olmasına rağmen, Türkiye İstatistik Kurumu uzun süredir Tüketici Fiyat Endeksi hesaplamasında esas aldığı madde sepetindeki mal ve hizmetlerin aylık ortalama birim fiyatlarını kamuoyuyla paylaşmaktan kaçınmaktadır. Yargı mercilerinin bilgi edinme hakkı kapsamında verdiği açık kararlara rağmen madde fiyatlarının açıklanmaması, kamuoyunun resmi verilere olan güvenini temelden sarsmış; şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerini işlevsiz bırakmıştır." ifadelerini kullandı.

Kanun teklifinin gerekçesi ve amaçları

Teklifin hazırlık gerekçesini açıklayan Altıntaş, "Anayasanın 2 nci maddesinde güvence altına alınan demokratik ve sosyal hukuk devleti ilkesi ile 74 üncü maddesinde düzenlenen bilgi edinme hakkı, milyonlarca yurttaşın gelirini ve mülkiyet hakkını doğrudan etkileyen resmi istatistiklerin her türlü şüpheden uzak, denetlenebilir ve şeffaf bir yöntemle üretilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu doğrultuda hazırlanan Kanun Teklifi ile; 5429 sayılı Türkiye İstatistik Kanununda değişiklik yapılarak Tüketici Fiyat Endeksi ve Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi hesaplamalarında kullanılan madde sepetinin, ağırlık katsayılarının, veri derleme kaynaklarının ve sepette yer alan her bir mal ve hizmet kaleminin aylık ortalama birim fiyatlarının her ay bültenle eş zamanlı olarak yayımlanması yasal zorunluluk haline getirilmekte; akademi, meslek kuruluşları ile işçi ve kamu görevlileri konfederasyonlarının katılımıyla Bağımsız Fiyat ve Veri Doğrulama Kurulu oluşturularak istatistik üretim süreçlerinin bağımsız denetime açılması ve Kurumun bilimsel ve teknik özerkliğinin yeniden kanuni güvenceye kavuşturulması amaçlanmaktadır." diye konuştu.

Kaynak: TBMM, kanun teklifi 2/4030 · https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/186dbfa0-5ea5-42a3-9c8b-01a1b1325be2

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia