Arslan, Bakanlığa Eskişehir'deki nadir toprak elementleri projesinin ÇED sürecini sordu

Yeni Parti Eskişehir Milletvekili İbrahim Arslan, Eskişehir'in Beylikova ve Sivrihisar ilçelerinde bulunan bazı taşınmazlar hakkında alınan acele kamulaştırma kararına ilişkin, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi verdi.

Önerge, 23 Ekim 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu ve 7/51929 esas numarasıyla kayda girdi.

Arslan, önergesinde şunları kaydetti:

“Eskişehir'in Beylikova ve Sivrihisar ilçeleri sınırları içerisinde Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü uhdesinde bulunan nadir toprak elementleri, toryum, barit ve florit sahasında pilot üretimden endüstriyel üretime geçilmesine yönelik çalışmalar sürdürülmektedir.”

“31 Ağustos 2026 tarihli ve 33356 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 11690 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla; açık ocak proje alanları, dekapaj-pasa döküm alanları, bağlantı yolları, cevher stok alanları, atık barajı, endüstriyel üretim tesisleri, yardımcı ve altyapı tesisleri için ihtiyaç duyulan 258 taşınmazın acele kamulaştırılmasına karar verilmiştir.”

Arslan, önergede Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Kurum'a şu soruları yöneltti:

1. 11690 sayılı Cumhurbaşkanı Kararında belirtilen açık ocak, dekapaj-pasa ve stok alanları. atık barajı, endüstriyel üretim tesisleri ve diğer altyapıların tamamı mevcut ÇED Olumlu Kararı ve nihai ÇED raporunun kapsamında mıdır?
2. Mevcut ÇED kararından sonra projenin kapasitesi, üretim ve proses yöntemi, tesis alanı, atık miktarı, atık barajı veya yardımcı tesislerinde değişiklik yapılmış mıdır? Yapılmışsa yeni bir ÇED süreci veya ÇED güncellemesi yürütülmüş müdür?
3. 3, Yıllık yaklaşık 570 bin ton cevher işlenmesi ve 10 bin ton NTO üretilmesi öngörülen endüstriyel tesisin çevresel etkileri mevcut ÇED raporunda bu kapasite üzerinden değerlendirilmiş midir?
4. Cumhurbaşkanı Kararında açıkça belirtilen atık barajının yüzölçümü, toplam depolama kapasitesi ve kullanım ömrü nedir? Burada depolanacak atıkların fiziksel, kimyasal ve radyolojik karakterizasyonu yapılmış mıdır?
5. Cevherde bulunan toryum ve diğer doğal radyoaktif maddelerin çıkarma, zenginleştirme ve ayrıştırma işlemleri sonucunda atıklarda yoğunlaşma ihtimali değerlendirilmiş midir? İnsan ve çevre sağlığının korunması amacıyla hangi izleme ve denetim sistemi uygulanacaktır?
6. Açık ocak, endüstriyel tesis, pasa ve stok sahaları ile atık barajının çevresel etkileri bütüncül ve kümülatif olarak değerlendirilmiş midir?
7. Atık barajında meydana gelebilecek sızıntı, taşma, deprem veya yapısal hasara ilişkin risk analizi ve acil durum planları hazırlanmış mıdır?
8. İşletme sona erdiğinde açık ocak, pasa ve stok sahaları ile atık barajının kapatılması ve rehabilitasyonu için hazırlanmış bir plan ve buna ilişkin mali güvence bulunmakta mıdır?
9. Mevcut ÇED kararına ilişkin yargı süreçlerinde gündeme getirilen su kaynakları, ekolojik etkiler ve radyoaktif atık yönetimine ilişkin itirazlar endüstriyel tesis projesinin hazırlanması sırasında yeniden değerlendirilmiş midir? Bu doğrultuda projede hangi tedbirler alınmıştır?
10. Projenin pilot ölçekten endüstriyel ölçeğe geçmesi nedeniyle bölgede yaşayan yurttaşların güncel proje hakkında yeniden bilgilendirilmesi ve görüşlerinin alınmasına yönelik bir süreç yürütülecek midir?

Kaynak: TBMM, yazılı soru önergesi 7/51929 · https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a777720a-5e50-4e1a-adb0-01a17841b16e

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia