Bartin, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'na fosil yakıtların maliyetini sordu

DEM Parti Hakkari Milletvekili Öznur Bartin, Fosil yakıt kaynaklı hava kirliliğinin önlenmesine yönelik çalışmalara ilişkin, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi verdi.

Önerge, 23 Ekim 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu ve 7/51943 esas numarasıyla kayda girdi.

Bartin, önergesinde şunları kaydetti:

“Ekolojik yıkım, kapitalist üretim ve birikim ilişkilerinden bağımsız değerlendirilemeyecek; doğanın metalaştırılması, sınırsız üretim ve tüketim anlayışı ile kamusal yararın piyasa çıkarlarına tabi kılınmasının sonuçlarını açığa çıkaran yapısal bir sorundur. Fosil yakıtlara dayalı enerji politikaları da bu düzenin temel bileşenlerinden biridir. Kömür, petrol ve doğal gazın üretimden ulaşıma kadar yaşamın farklı alanlarında yaygın biçimde kullanılması, yalnızca iklim krizini derinleştirmemekte; hava kirliliği, ekosistemlerin tahribatı, sağlık hakkının ihlali ve toplumsal eşitsizlikler üzerinden çok boyutlu bir yıkım yaratmaktadır. Bu yıkımın önlenmesi, piyasanın kendiliğinden işleyişine bırakılamayacak ölçüde kamusal bir sorumluluktur.”

“Temiz Hava Hakkı Platformu (THHP) ile Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi (CREA) tarafından 22 Ekim 2026 tarihinde yayımlanan Fosil Yakıtların…”

Bartin, önergede Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Bayraktar'a şu soruları yöneltti:

1. Elektrik üretiminde kömür ve doğal gazın payını azaltmaya yönelik kısa, orta ve uzun vadeli hedefler nelerdir? Fosil yakıtların elektrik üretimindeki payının yıllara göre değişimi ve belirlenen hedeflerin gerçekleşme durumu nedir?
2. Fosil yakıt üretimi, ithalatı, tüketimi ve kömürlü termik santral işletmeciliğine yönelik doğrudan veya dolaylı kamu desteklerinin son beş yıllık toplam tutarı nedir? Bu desteklerin halk sağlığına ve çevreye yüklediği maliyetler hesaplanmış mıdır? Hesaplanmışsa sonuçları nelerdir?
3. Yeni kömürlü termik santral projelerinin hayata geçirilmesinin ve mevcut santralların kapasite artırımlarının önlenmesi, bu yöndeki yatırım ve izin süreçlerinin durdurulması için Bakanlığınızca hangi girişimlerde bulunulmaktadır? Halk sağlığı, ekolojik denge ve iklim üzerindeki olumsuz etkiler ile fosil yakıtlara bağımlılığın artması dikkate alınarak yeni santral projelerinin ve kapasite artışlarının engellenmesine yönelik bir politika ve uygulama takvimi oluşturulması planlanmakta mıdır?
4. Fosil yakıtlardan kaynaklanan hava kirliliğinin ve ekonomik maliyetlerin azaltılması amacıyla yenilenebilir enerji yatırımlarını, enerji verimliliğini ve elektrifikasyonu yaygınlaştırmaya yönelik hangi somut programlar yürütülmektedir? Bu programlar için ayrılan kamu kaynaklarının yıllık tutarı ve hedeflenen emisyon azaltımı nedir?
5. Yenilenebilir enerji yatırımlarının planlanmasında halkın katılımını, ekosistemlerin korunmasını, tarım alanlarının ve su kaynaklarının gözetilmesini sağlayan hangi mekanizmalar uygulanmaktadır? Enerji yatırımlarının çevresel ve toplumsal etkileri hangi ölçütlerle denetlenmektedir?
6. Fosil yakıtlara dayalı enerji üretiminden çıkılması ve kömürlü termik santralların faaliyetlerinin sonlandırılması sürecinde, santral işçilerinin istihdamını, ücretlerini ve sosyal haklarını güvence altına almak, fosil yakıt sektörüne bağımlı bölgelerde yenilenebilir enerji ve diğer ekolojik üretim alanlarında alternatif istihdam olanakları yaratmak amacıyla bir adil dönüşüm programı hazırlanmakta mıdır? Bu kapsamda fosil yakıtlardan çıkışın takvime bağlanması ve etkilenen işçiler ile bölge halkının ekonomik ve sosyal haklarını güvence altına alacak somut önlemlerin hayata geçirilmesi planlanmakta mıdır?
7. Fosil yakıt bağımlılığının azaltılması, enerji yoksulluğunun önlenmesi ve temiz enerjiye erişimin güvence altına alınması için dar gelirli hanelere, yerel yönetimlere ve enerji kooperatiflerine yönelik hangi destek mekanizmaları bulunmaktadır?
8. Fosil yakıt kaynaklı hava kirliliğinin önlenmesi konusunda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile ortak yürütülen çalışmalar nelerdir? Bu çalışmaların hedefleri, bütçesi ve uygulama sonuçları hangi mekanizmalarla izlenmektedir?

Kaynak: TBMM, yazılı soru önergesi 7/51943 · https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/653d5e08-a973-4b09-aea5-01a1780b4504

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia