Bartin, Millî Eğitim Bakanlığına Kürt müziği iddialarını sordu

DEM Parti Hakkari Milletvekili Öznur Bartin, Kürtçe sanat eserlerinin kaynak bilgilerinin korunmasına ilişkin, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin'in yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi verdi.

Önerge, 21 Ekim 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu ve 7/51755 esas numarasıyla kayda girdi.

Bartin, önergesinde şunları kaydetti:

“Kürt müziği, yalnızca estetik bir ifade alanı değil; dilin, toplumsal hafızanın, sözlü tarihin, kolektif kimliğin ve kuşaklar arası aktarımın temel taşıyıcılarından biridir. Bu nedenle bir eserin melodisinin, sözlerinin veya köken bilgisinin değiştirilmesi; kaynak halkın veya halkların görünmez kılınmasıyla sonuçlandığında, mesele yalnızca müzik piyasası ya da telif uyuşmazlığı olmaktan çıkar ve kültürel haklar, eşit yurttaşlık, tarihsel adalet ve kamusal hafıza alanlarını ilgilendirir.”

“Rüdaw'ın 20 Ekim 2026 tarihli haberinde, Diyarbakırlı müzikolog Veysi Varlı'nın 1988'den bu yana yürüttüğü araştırmalarda 28 bin eseri incelediği ve bunların 4.971'inin Türkçeleştirilerek kaynak belirtilmeden yayımlandığını tespit ettiği aktarılmıştır.”

Bartin, önergede Milli Eğitim Bakanı Tekin'e şu soruları yöneltti:

1. İlkokul, ortaokul ve lise müzik derslerinin öğretim programlarında Kürt müziğine, Kürtçe eserlere ve bu eserlerin tarihsel, yöresel ve kültürel özelliklerine ne ölçüde yer verilmektedir?
2. Müzik ders kitaplarında ve öğretim materyallerinde kullanılan halk ezgilerinin kaynakları, derleyicileri, özgün dilleri ve yöresel kökenleri sistematik biçimde belirtilmekte midir? Bu bilgilerin doğruluğu hangi ölçütlerle denetlenmektedir?
3. Müzikolog Veysi Varlı'nın 28 bin eser üzerinden yaptığı araştırmada 4.971 eserin Türkçeleştirildiğine ve bazılarının kaynak belirtilmeden yayımlandığına ilişkin açıklamaları Bakanlığınızca incelenmiş midir? Bu iddiaların ders kitapları ve eğitim materyalleri bakımından araştırılması planlanmakta mıdır?
4. Halk müziği eserlerinin farklı dillerde yorumlanması ile özgün kültürel kökenlerinin görünmez kılınması arasındaki farkın öğrencilere bilimsel ve çoğulcu bir yaklaşımla aktarılması için öğretim programlarında herhangi bir düzenleme yapılması düşünülmekte midir?
5. Kürt müziği başta olmak üzere Türkiye'deki farklı halkların müzik geleneklerini tarihsel bağlamları, özgün dilleri ve kaynaklarıyla ele alacak ders içerikleri hazırlanması için akademisyenler, müzikologlar ve ilgili kültürel topluluklarla çalışma yürütülecek midir?
6. Ders kitaplarında veya Bakanlıkça önerilen müzik repertuvarında kaynak bilgisi eksik, hatalı ya da tartışmalı olduğu ileri sürülen eserlerin tespit edilmesi hâlinde, bunların bağımsız uzmanlarca incelenmesi ve gerekli düzeltmelerin yapılması için hangi mekanizmalar bulunmaktadır?
7. Öğretmenlerin Kürt müziği ve diğer kültürel müzik gelenekleri hakkında bilimsel bilgiye erişimini sağlamak amacıyla hizmet içi eğitim, kaynak rehberi, dijital arşiv veya uzman desteği programları yürütülmekte midir?
8. Eğitim materyallerinde kültürel aidiyetin yanlış aktarılmasının, kaynak halkların tarihsel katkılarının görünmezleşmesine yol açabileceği dikkate alınarak, ders kitaplarının kültürel çoğulculuk ve ayrımcılık karşıtlığı bakımından düzenli olarak değerlendirilmesi planlanmakta mıdır?
9. Kürtçe müzik eserlerinin özgün sözleri, tarihsel kayıtları, farklı dildeki varyantları ve bilinen kaynak kişileri hakkında öğrencilerin ve öğretmenlerin yararlanabileceği erişilebilir, bilimsel ölçütlere dayalı bir dijital eğitim arşivi oluşturulacak mıdır? Müzik eğitiminde kültürel asimilasyonun önlenmesi, farklı halkların müzikal mirasının eşit ve doğru biçimde temsil edilmesi ve doğrulanmış kaynak bilgilerinin eğitim materyallerine yansıtılması amacıyla bir eylem planı hazırlanacak mıdır? Böyle bir planın takvimi, bütçesi ve denetim mekanizması nedir?

Kaynak: TBMM, yazılı soru önergesi 7/51755 · https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1ad2e97a-ca2d-4920-bb01-01a162cfb493

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia