Çan, Bakanlığa yapı denetimleri ve yetkin mühendislik sistemini sordu

Basın bülteni · 28 Ekim 2026

Yeni Parti Samsun Milletvekili Murat Çan, Yapı denetim kuruluşlarına yönelik denetimlere ve uygulanan yaptırımlara ilişkin, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi verdi.

Önerge, 15 Ekim 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu ve 7/51159 esas numarasıyla kayda girdi.

Çan, önergesinde şunları kaydetti:

“TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Samsun Şubesi tarafından iletilen taleplerde; yetkin mühendislik sisteminin oluşturulması, yapı denetiminin bağımsızlığının güçlendirilmesi ve mühendislerin yetki ve sorumluluklarının açıkça belirlenmesi gerektiği vurgulanmıştır. Deprem riski altındaki ülkemizde bu sorunların çözümü, yalnızca mühendislerin mesleki hakları açısından değil, vatandaşlarımızın can güvenliği bakımından da önem taşımaktadır.”

Çan, önergede Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Kurum'a şu soruları yöneltti:

1. Türkiye genelinde ve Samsun ilinde, son beş yılda yapı denetim kuruluşlarına yönelik kaç denetim gerçekleştirilmiştir? Bu denetimlerde tespit edilen eksiklikler nedeniyle kaç kuruluşa idari para cezası, faaliyet durdurma veya izin belgesi iptali yaptırımı uygulanmıştır?
2. İnşaat mühendislerinin mesleki deneyim, uzmanlık ve yetkinliklerinin belgelendirilmesini esas alan bir yetkin mühendislik sisteminin yasal düzenlemeyle hayata geçirilmesine yönelik Bakanlığınızın yürüttüğü bir çalışma bulunmakta mıdır?
3. Yapı denetim kuruluşları ile yapı müteahhitleri arasındaki doğrudan veya dolaylı mali ve idari ilişkilerin denetim bağımsızlığı üzerindeki etkileri Bakanlığınızca değerlendirilmiş midir? Bu ilişkilerden kaynaklanabilecek çıkar çatışmalarının önlenmesi amacıyla hangi tedbirler uygulanmaktadır?
4. Samsun ilinde son beş yılda şantiye şeflerinin görev üstlenebilecekleri yapı sayısı ve inşaat alanına ilişkin mevzuat sınırlarının aşılması nedeniyle kaç aykırılık tespit edilmiştir? Bu aykırılıklar hakkında hangi idari yaptırımlar uygulanmıştır?
5. Şantiye şeflerinin görevlerini fiilen ve sürekli olarak yerine getirip getirmediğinin denetlenmesi amacıyla hangi mekanizmalar kullanılmaktadır? Şantiye şeflerinin görev yaptıkları şantiyelerdeki fiilf varlığının elektronik sistemlerle izlenmesine yönelik bir çalışma bulunmakta mıdır?
6. Yapı denetim kuruluşlarında görev yapan mühendislerin işveren veya yapı sahibi kaynaklı baskılardan bağımsız biçimde denetim yapabilmesini sağlayacak mesleki ve hukuki güvencelerin güçlendirilmesine yönelik bir düzenleme planlanmakta mıdır?
7. Yapı üretim sürecinde proje müellifleri, şantiye şefleri, yapı denetim görevlileri, müteahhitler ve yapı sahiplerinin hukuki ve teknik sorumluluklarının daha açık ve ölçülebilir biçimde belirlenmesine yönelik Bakanlığınızın yürüttüğü bir çalışma bulunmakta mıdır?
8. Hazır beton tesisleri, zemin laboratuvarları ve prefabrik yapı üretim tesislerinde yetkin inşaat mühendisi istihdamının yeterliliğine ilişkin son beş yılda kaç denetim gerçekleştirilmiştir? Bu denetimlerde kaç aykırılık tespit edilmiştir?
9. Kamu yatırımlarında mühendislik, proje, kontrollük ve müşavirlik hizmetlerinin temininde yalnızca teklif bedelinin değil, teknik yeterlilik, mesleki deneyim ve hizmet kalitesinin de belirleyici olmasını sağlayacak yeni bir ihale ve değerlendirme sistemi üzerinde çalışılmakta mıdır?
10. Kamu bünyesinde bağımsız etüt ve proje denetim birimlerinin oluşturulması, yapı denetiminde görev alan mühendislerin mesleki bağımsızlıklarının güçlendirilmesi ve kamusal denetimin etkinliğinin artırılması amacıyla Bakanlığınızın hazırladığı bir mevzuat değişikliği bulunmakta mıdır?

Kaynak: TBMM, yazılı soru önergesi 7/51159 · https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9e78dd5e-e1f2-4957-b5ef-01a1444dc875

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia