Eren, Ticaret Bakanlığına esnaf kredileri ve borç durumunu sordu

DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Serhat Eren, 2024'ten bu yana Hazine faiz destekli kredilerden yararlanan esnaf ve sanatkar sayısına ilişkin, Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ın yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi verdi.

Önerge, 2 Kasım 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu ve 7/52391 esas numarasıyla kayda girdi.

Eren, önergesinde şunları kaydetti:

“Türkiye'de esnaf ve sanatkârlar, artan işletme giderleri, vergi ve sosyal güvenlik yükümlülükleri, yüksek finansman maliyetleri ve daralan alım gücü nedeniyle ekonomik güçlükler yaşamaktadır. Özellikle küçük ölçekli işletmelerde biriken kamu borçları, mevcut faaliyetlerin sürdürülmesini ve yeni finansman kaynaklarına erişimi zorlaştırmaktadır. Bu sorunların etkisi, illerin ekonomik gelişmişlik düzeyine, gelir koşullarına ve yerel piyasanın yapısına göre farklılaşmaktadır.”

“Ticaret Bakanlığının verilerine göre 2025 yılında esnaf ve sanatkârlara 257.709 kredi kullandırımı kapsamında toplam 175,8 milyar TL Hazine faiz destekli finansman sağlanmıştır. Ancak kullandırılan kredi tutarları, kamu desteklerinin bölgesel ihtiyaçlara ne ölçüde karşılık verdiğini ve ekonomik açıdan daha kırılgan illerdeki esnafın finansmana erişim koşullarını tek başına ortaya koymamaktadır.”

Eren, önergede Ticaret Bakanı Bolat'a şu soruları yöneltti:

1. 2024, 2025 ve 2026 yıllarında Hazine faiz destekli esnaf kredilerinden yararlanan tekil esnaf ve sanatkâr sayısı ile kullandırılan toplam kredi tutarının illere göre dağılımı nedir? Bu dağılımın illerdeki kayıtlı esnaf ve sanatkâr sayılarına oranı nedir?
2. Söz konusu yıllarda Hazine faiz destekli kredi başvurularının illere göre kabul ve ret oranları nedir? Reddedilen başvuruların ne kadarı vergi borcu, SGK prim borcu, teminat yetersizliği, kredi notu veya diğer nedenlerden kaynaklanmıştır?
3. Esnaf ve sanatkârların vergi ve sosyal güvenlik prim borçlarının illere göre toplam tutarı ve borçlu işletme sayısı nedir? Bakanlığınızın bu konuda Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından düzenli veri temin ettiği bir mekanizma bulunmakta mıdır?
4. 15 Şubat ve 27 Ağustos 2026 tarihlerinde yapılan düzenlemeler kapsamında vergi veya SGK borcu bulunan kaç esnaf Hazine faiz destekli kredi kullanmıştır? Bu kredilerin toplam tutarı ve illere göre dağılımı nedir?
5. Vergi veya SGK borcu bulunan esnaf için uygulanan farklılaştırılmış Hazine faiz indirim oranlarının işletmelerin toplam finansman maliyetleri ve geri ödeme kapasiteleri üzerindeki etkilerine ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmış mıdır?
6. Esnaf ve sanatkârlar kredi ve kefalet kooperatiflerinin illere ve ilçelere göre dağılımı nedir? Kooperatif bulunmayan veya kefalet kapasitesi yetersiz kalan yerleşim yerlerinde esnafın finansmana erişimini sağlamak amacıyla hangi önlemler alınmaktadır?
7. Hazine faiz destekli esnaf kredilerinin bölgesel dağılımında kişi başına gelir, işsizlik, işletme yoğunluğu, ekonomik gelişmişlik düzeyi ve finansmana erişim güçlükleri gibi göstergeler dikkate alınmakta mıdır? Bölgesel eşitsizlikleri azaltmaya yönelik özel bir kaynak tahsis mekanizması bulunmakta mıdır?
8. Kamu desteklerine erişimde teminat ve kefalet koşullarını karşılamakta güçlük yaşayan küçük ölçekli işletmeler, kadın esnaf ve genç girişimciler için hangi özel uygulamalar bulunmaktadır? Bu uygulamalardan yararlananların illere göre dağılımı nedir? Ekonomik gelişmişlik düzeyi düşük illerde faaliyet gösteren esnafın vergi ve SGK borçlarının yapılandırılması, finansman maliyetlerinin azaltılması ve kamu desteklerine erişiminin kolaylaştırılması amacıyla bölgesel bir destek programı hazırlanması planlanmakta mıdır?
9. Diyarbakır'da 2024, 2025 ve 2026 yıllarında Hazine faiz destekli kredi başvurusunda bulunan, başvurusu kabul edilen ve reddedilen esnaf sayısı kaçtır? Vergi veya SGK borcu nedeniyle finansmana erişimde güçlük yaşayan esnafin sayısı nedir? İlde faaliyet gösteren kredi ve kefalet kooperatiflerinin ilçelere göre dağılımı ve kredi kullandırım tutarları nelerdir?

Kaynak: TBMM, yazılı soru önergesi 7/52391 · https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d4580deb-5deb-43a8-afb8-01a19cf57b07

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia