Eren, Ticaret Bakanlığına kadın kooperatifleri desteklerini sordu

DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Serhat Eren, Kadın kooperatiflerine yapılan desteklere dair verilere ilişkin, Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ın yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi verdi.

Önerge, 2 Kasım 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu ve 7/52388 esas numarasıyla kayda girdi.

Eren, önergesinde şunları kaydetti:

“Kooperatifler, küçük üreticilerin, kadınların ve emekçilerin üretim araçlarına, finansmana ve pazarlara ortaklaşa erişebilmesi açısından önemli ekonomik örgütlenme biçimleridir. Kooperatifçilik, üretimin ve elde edilen gelirin ortaklar arasında daha adil paylaşılmasına, yerel ekonomilerin güçlenmesine ve üreticilerin büyük işletmeler karşısındaki ekonomik bağımlılığının azaltılmasına katkı sağlayabilecek bir modeldir.”

“Özellikle kadın kooperatifleri, kadınların ekonomik yaşama katılımı, ortak üretim olanaklarının geliştirilmesi ve emeklerinin görünür kılınması açısından önem taşımaktadır. Ancak kadınların kooperatif çatısı altında üretim yapabilmesi, emeklerinin karşılığını düzenli biçimde alabildikleri ve sosyal güvenceye sahip oldukları anlamına gelmemektedir.”

Eren, önergede Ticaret Bakanı Bolat'a şu soruları yöneltti:

1. KOOP-DES kapsamında 2020—2026 yılları arasında kaç kooperatif başvuruda bulunmuş, kaç başvuru kabul edilmiş ve toplam ne kadar hibe fiilen ödenmiştir? Desteklenen kooperatiflerin kaçını kadın kooperatifleri oluşturmaktadır? Verilerin yıllara ve illere göre dağılımı nedir?
2. KOOP-DES kapsamında desteklenen kooperatiflerden kaçı destek aldıktan sonraki birinci, üçüncü ve beşinci yıllarda faaliyetlerini sürdürmektedir? Kadın kooperatiflerinin faaliyetlerini sürdürme oranları ve faaliyetlerini sonlandıran kooperatiflerin başlıca ekonomik sorunları nelerdir?
3. Bakanlığınız tarafından kooperatif desteklerinin üretim miktarı, satış geliri, istihdam ve ortakların elde ettiği gelir üzerindeki etkilerine ilişkin bir çalışma yapılmış mıdır? Bu çalışmalarda kadın kooperatifleri ve kadın ortaklar için ayrı göstergeler kullanılmakta mıdır?
4. Kadın kooperatiflerinde üretim yapan kadınların düzenli gelir elde etme ve sosyal güvenceye erişim durumlarına ilişkin Bakanlığınızın herhangi bir araştırması bulunmakta mıdır? Kooperatiflerde kadın emeğinin karşılığının güvence altına alınması amacıyla ilgili bakanlıklarla ortak bir çalışma yürütülmekte midir?
5. KOOP-DES kapsamında uygulanan eş finansman koşulunun, özellikle öz kaynağı sınırlı kadın kooperatiflerinin desteklere erişimine etkisi araştırılmış mıdır? Bu kooperatifler için ön finansman, daha yüksek hibe oranı veya tamamlayıcı destek mekanizmaları planlanmakta mıdır?
6. Kadın kooperatifleri başta olmak üzere küçük üretici kooperatiflerinin depolama, lojistik, ambalajlama, pazarlama ve ortak satış kanallarına erişimini geliştirmek amacıyla hangi destekler sağlanmaktadır? Bu desteklerden yararlanan kooperatif sayısı ve sağlanan kaynak miktarı nedir?
7. Kamu kurumlarının mal ve hizmet alımlarında 2024, 2025 ve 2026 yıllarında kooperatiflerden gerçekleştirilen alımların toplam tutarı nedir? Bu alımların ne kadarı kadın kooperatiflerinden yapılmıştır? Bakanlığınız tarafından bu veriler düzenli olarak izlenmekte midir?
8. Kadın kooperatiflerinin ve küçük üretici kooperatiflerinin kamu alımlarına katılımında karşılaştıkları teminat, yeterlilik, üretim kapasitesi ve ödeme koşullarına ilişkin sorunlar araştırılmış mıdır? Kamu alımlarında bu kooperatiflerin katılımını artırmak amacıyla ilgili kurumlarla yürütülen çalışmalar nelerdir?
9. Kooperatif desteklerinin illere göre dağılımında bölgesel gelir eşitsizlikleri, kadınların istihdama katılımı, yoksulluk ve üreticilerin finansmana erişim koşulları hangi ölçütlerle dikkate alınmaktadır? Ekonomik bakımdan dezavantajlı bölgelerdeki kadın kooperatiflerine yönelik özel destekler bulunmakta mıdır?
10. Diyarbakır'da 2020—2026 yılları arasında kaç kooperatif KOOP-DES kapsamında desteklenmiştir? Bunların kaçı kadın kooperatifidir? Desteklenen kooperatiflere fiilen ödenen hibe tutarı, kooperatiflerin faaliyetlerini sürdürme durumu ve kadın ortakların elde ettiği gelire ilişkin veriler nelerdir? Diyarbakır'daki kadın kooperatiflerinin kamu alımlarına ve pazarlama kanallarına erişimini artırmak amacıyla hangi çalışmalar yürütülmektedir?

Kaynak: TBMM, yazılı soru önergesi 7/52388 · https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c1c2934a-d82b-4fbe-a2a9-01a1a091119e

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia