Kaya: Engelli ve yaşlılar için ayrılan ödenek yetersiz

DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Adalet Kaya, 11 Kasım 2026 tarihinde Plan ve Bütçe Komisyonu'nda yaptığı konuşmada engelli ve yaşlı hakları ile sosyal yardımların yönetimine ilişkin eleştirilerini dile getirdi. Kaya, engellilere ve yaşlılara ayrılan ödeneğin yetersiz olduğunu belirterek sosyal devlet ilkesinin gereğinin yerine getirilmesi gerektiğini ifade etti.

Engelli nüfusuna dair veri eksikliği

Politika geliştirmek için veri analizine ihtiyaç duyulduğunu belirten Kaya, engelliler söz konusu olduğunda veriye sahip olunmadığına dikkat çekti. Kaya, "Politika geliştirmek, ölçmek, eksikleri görmek, gelişimi değerlendirmek için veri analizine bizim de ihtiyacımız var ama engelliler söz konusu olduğunda ne yazık ki hiçbir veriye sahip değiliz, bugün ülkede ortalama engelli nüfusunun bile bilmiyoruz ne yazık ki." dedi.

Engelliliğe bakış açısının değişmesi gerekliliği

Mevcut yasal düzenlemelerin engelliliği kusur veya eksiklik üzerinden tanımladığını belirten Kaya, bu yaklaşımın engellileri toplumdan dışladığını söyledi. Engelliliğin bir çeşitlilik olarak görülmesi gerektiğini vurgulayan Kaya, "Geleneksel tanımlamanın aksine engellilik bir farklılık; bedensel, fiziksel ve nörolojik bir çeşitlilik olarak ele alınmalı, tıpkı inanç veya dil veya din, cinsiyet, etnik farklılık gibi toplumsal zenginlik olarak kabul edilmeli. Yasal düzenlemeler de eşitliği, farklılıkların gözetildiği bir denklik, eşit yurttaşlık yaklaşımıyla yeniden ele almadıkça engellilerin yaşamın merkezinde, toplumla iç içe yaşamasının önünü açmak mümkün değil." ifadelerini kullandı.

Bakım yükünün kadınların üzerine kalması

Sosyal hizmetlerdeki eksikliklerin kadınlar üzerinde büyük bir yük oluşturduğunu söyleyen Kaya, bakım hizmetlerinin devlet tarafından sağlanması gerektiğini belirtti. Kaya, "Çocuğa kreş yok, nöro çeşitliliği olan öğrenciye okul yok, engelliye iş yok, engelliye bakana bakım yardımı yok, kamusal hizmetlere tek başına erişim imkânı yok, yaşlıya bakım imkânı yok. Yani kimin üstüne kalıyor bunca sorumluluk? Kadınların üstüne kalıyor ama kadınlar da "Artık yeter." diyor yani sosyal devlet ilkesinin gereğinin yerine getirilmesi lazım, kadınların üzerindeki bu bakım yükünün alınması lazım." açıklamasında bulundu.

Sosyal yardımların denetimi ve şeffaflık

Sosyal yardımlar için ayrılan ödeneğin kalemlerinin açıkça belirtilmemesinin denetimi zorlaştırdığını ifade eden Kaya, yardımların hak temelli bir sisteme dönüştürülmesi çağrısında bulundu. Kaya, "Sosyal yardım iktidarın propaganda aygıtı değil ki yurttaşların Anayasal hakkı. Bakanlık tüm yardım kalemlerini şeffaf biçimde açıklamalıdır; sosyal yardım dayanışma vakıflarına kaynaklarını nasıl kullandığına dair etkin denetime açmalı ve yardımları hak temelli, öngörülebilir bir sisteme dönüştürmelidir." dedi.

Kaynak: TBMM tutanağı · https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=92151

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia