Kış, Hazine ve Maliye Bakanlığı'na esnafın ticari krediye erişim sorunlarını sordu.

CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış, Esnafın ve küçük işletmelerin finansmana erişim konusunda yaşadığı sorunlara ilişkin, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi verdi.

Önerge, 23 Ekim 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu ve 7/51953 esas numarasıyla kayda girdi.

Kış, önergesinde şunları kaydetti:

“Türkiye'de esnaf ve küçük ölçekli işletmeler, artan işletme maliyetleri, yüksek finansman giderleri, daralan iç talep ve nakit akışında yaşanan güçlükler nedeniyle faaliyetlerini sürdürmekte zorlanmaktadır. Özellikle işletme sermayesi ihtiyacının karşılanması, stok ve hammadde temini, çalışan ücretlerinin ödenmesi ve mevcut borçların çevrilebilmesi açısından ticari kredilere erişim küçük işletmeler için önem taşımaktadır.”

“Ancak yüksek kredi faizleri, teminat koşulları, bankaların kredi değerlendirme kriterleri ve geçmiş dönemlere ait olumsuz kredi kayıtları, esnafın finansmana erişiminde güçlükler yaşamasına neden olabilmektedir. Özellikle ekonomik koşullar nedeniyle bir dönem ödeme güçlüğüne düşmüş, daha sonra borcunu tamamen kapatmış veya yapılandırma yükümlülüklerini yerine getirmiş işletmelerin yeniden kredi kullanabilme imkânları kamuoyunda tartışılmaktadır.”

Kış, önergede Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek'e şu soruları yöneltti:

1. 2023-2026 yılları arasında Türkiye genelinde esnaf ve küçük ölçekli işletmelere kullandırılan ticari kredi sayısı ve toplam kredi tutarı ne kadardır? Bu verilerin yıllara, sektörlere ve işletme ölçeklerine göre dağılımı nedir?
2. Aynı dönemde ticari kredi başvurusunda bulunan esnaf ve küçük işletme sayısı kaçtır?
3. Bu başvuruların kaçı kabul edilmiş, kaçı reddedilmiştir? Ret oranlarının yıllara göre dağılımı nedir?
4. Esnaf ve küçük işletmelerin ticari kredi başvurularının reddedilmesinde en sık karşılaşılan nedenler nelerdir? Olumsuz kredi geçmişi, yetersiz teminat, mevcut borçluluk ve gelir yetersizliği gibi nedenlere ilişkin toplulaştırılmış veri tutulmakta mıdır?
5. 2023-2026 yılları arasında esnaf ve küçük işletmelere ait takipteki ticari kredilerin toplam tutarı ne kadardır? Takipteki kredi borcu bulunan işletme sayısı kaçtır? Bu verilerin yıllara ve sektörlere göre dağılımı nedir?
6. Aynı dönemde ticari kredi borcunu tamamen ödeyen veya yapılandırma yükümlülüklerini tamamlayan işletmelerden kaçının kredi başvurusu olumsuz sonuçlanmıştır? Bu konuda Bakanlığınızın veya ilgili bankacılık kurumlarının elinde toplulaştırılmış veri bulunmakta mıdır?
7. Borcunu tamamen kapatmasına rağmen geçmişteki olumsuz kredi kayıtları nedeniyle yeni kredi kullanamadığını belirterek kamu kurumlarına başvuruda bulunan esnaf ve küçük işletme sayısı kaçtır? Bu başvurular üzerine hangi işlemler gerçekleştirilmiştir?
8. Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi kayıtlarında, ticari kredi borcunun tamamen ödenmesinin ardından ilgili kayıtların güncellenmesi hangi süreler ve usuller çerçevesinde gerçekleştirilmektedir? Güncelleme işlemlerinin gecikmesine ilişkin kaç şikâyet alınmıştır?
9. Borcunu kapatan veya yeniden yapılandıran esnafın geçmiş ödeme gecikmelerinin bankalar tarafından kredi değerlendirmelerinde kullanılmasına ilişkin mevcut yasal ve idari sınırlamalar nelerdir?
10. Geçmiş yıllarda yürürlüğe giren kredi sicili düzenlemelerinden yararlanan esnaf ve küçük işletme sayısı kaçtır? Bu düzenlemelerin ardından yeniden kredi kullanabilen işletme sayısına ilişkin herhangi bir etki analizi yapılmış mıdır?
11. Kredi siciline ilişkin düzenlemelere rağmen borcunu kapatan İşletmelerin finansmana erişimde güçlük yaşadığına yönelik şikâyetler konusunda Bakanlığınız tarafından herhangi bir inceleme veya değerlendirme yapılmış mıdır?
12. Bankaların ticari kredi başvurularını değerlendirirken Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi kayıtları dışında kullandıkları içsel risk değerlendirme sistemlerinin şeffaflığı ve mevzuata uygunluğu hangi kurumlar tarafından denetlenmektedir?
13. Ticari kredi başvurusu reddedilen esnaf ve küçük işletmelere ret gerekçelerinin bildirilmesine ilişkin bankaların yükümlülükleri nelerdir? Bu konuda yeni bir bilgilendirme veya şeffaflık düzenlemesi planlanmakta mıdır?
14. 2023—2026 yılları arasında esnaf ve sanatkârlar kredi ve kefalet kooperatifleri aracılığıyla kaç esnafa, toplam ne kadar kredi kullandırılmıştır? Bu kredilerin yıllara ve illere göre dağılımı nedir?
15. Aynı dönemde esnaf ve sanatkârlar kredi ve kefalet kooperatiflerine yapılan kredi başvurularının kaçı kabul edilmiş, kaçı reddedilmiştir? Ret gerekçelerinin dağılımı nedir?

Kaynak: TBMM, yazılı soru önergesi 7/51953 · https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f0649eec-6cfb-4c07-860a-01a17c72e1b6

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia