Olgun, Tarım ve Orman Bakanlığına şeker pancarı üreticilerinin sorunlarını sordu

İYİ Parti Afyonkarahisar Milletvekili Hakan Şeref Olgun, Afyonkarahisar'daki bir şeker fabrikasının sözleşmeli üreticilerinin yaş pancar küspesi sökümü yapılmaması sebebiyle yaşadığı mağduriyete ilişkin, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'nın yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi verdi.

Önerge, 3 Kasım 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu ve 7/52491 esas numarasıyla kayda girdi.

Olgun, önergesinde şunları kaydetti:

“Hakân Şeref OLGUN Afyonkarahisar Milletvekili”

“Afyonkarahisar'da şeker pancarı üreticileri, Doğuş Afyon Şeker Fabrikası ile yürüttükleri sözleşmeli üretim ilişkisinde ağır mağduriyetlerle karşı karşıyadır. Sözleşmeden doğan küspe hakkı çiftçiye teslim edilmemektedir. Pancar söküm işi tekele bağlanmış, söküm işlemini fabrika kendisi üstlenmiştir; ancak bazı bölgelere söküm makinesi geç gönderilmekte, sözleşmede yer almasına rağmen hiç gönderilmeyen bölgeler bulunmaktadır. Bu gecikme nedeniyle arazideki söküm rötar yapmakta, pancarda yüksek oranda fire kesintisi uygulanmakta ve çiftçi bir sonraki sezon ekeceği ürünü zamanında ekememektedir.”

Olgun, önergede Tarım ve Orman Bakanı Yumaklı'ya şu soruları yöneltti:

1. Doğuş Afyon Şeker Fabrikası'nın sözleşmeli üreticilere küspe teslimatı yapmamasından Bakanlığınızın haberi var mıdır? Sözleşmeden doğan bu yükümlülüğün yerine getirilmesi için hangi denetim ve yaptırım işlemleri başlatılmıştır?
2. Söküm hizmetini tekelinde bulunduran fabrikanın, sözleşmede yer almasına rağmen bazı bölgelere söküm makinesi göndermemesi veya geç göndermesi nedeniyle oluşan fire kesintilerinden kim sorumludur? Fabrikanın gecikmesinden kaynaklanan fire kesintilerinin üreticiye yansıtılmaması ve doğan zararın tazmini için bir düzenleme yapılması düşünülmekte midir? :
3. Söküm gecikmesi nedeniyle bir sonraki sezon ekimini zamanında yapamayan üreticilerin uğradığı zararın tespiti için Bakanlığınızca bir çalışma yapılmış mıdır?
4. Üreticinin gübre ve tohumu yalnızca fabrikadan, üstelik piyasa fiyatının üzerinde almaya zorlanması, sözleşme serbestisi ve rekabet hukuku bakımından Bakanlığınızca nasıl değerlendirilmektedir? Bu uygulamanın Rekabet Kurumu'na bildirilmesi veya sona erdirilmesi için bir girişimde bulunulacak mıdır?
5. Diğer şeker fabrikaları erken söküm ve pancar primi ödemelerini zamanında yaparken Doğuş Afyon Şeker'in bu ödemeleri geciktirmesinin nedeni nedir? 2026 kampanya dönemine ait bekleyen ödeme tutarı ne kadardır ve bu ödemeler ne zaman yapılacaktır?
6. Kota tamamlama priminin kaldırılmasıyla açıklanan 3.720 TL'lik fiyatın, ortalama %13 polar oranında ton başına yaklaşık 2.900 TL'ye gerilediğinden Bakanlığınızın haberi var mıdır? Düşük polar oranlı bölgelerdeki üreticiler için polar farkını telafi edecek bir destek veya prim düzenlemesi öngörülmekte midir?
7. Bakanlığınızca 2026 yılı için hesaplanan ton başına şeker pancarı üretim maliyeti nedir? Afyonkarahisar'daki üreticinin eline geçen fiili bedelin bu maliyetin altında kaldığı kabul edilmekte midir?
8. Kota tamamlama priminin yeniden uygulanması ve pancar fiyatının polar oranından bağımsız olarak üretim maliyetini karşılayacak düzeyde belirlenmesi için bir çalışma yapılacak mıdır?

Kaynak: TBMM, yazılı soru önergesi 7/52491 · https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5ee65025-3f30-4d24-8147-01a1a5708b11

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia