Otlu, Tarım ve Orman Bakanlığına pestisit kalıntılarını ve denetimleri sordu

Basın bülteni · 28 Ekim 2026

DEM Parti İstanbul Milletvekili Çiçek Otlu, tarımsal ürünlerde pestisit kalıntılarına yönelik yapılan denetimlere ilişkin, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'nın yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi verdi.

Önerge, 15 Ekim 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu ve 7/51253 esas numarasıyla kayda girdi.

Otlu, önergesinde şunları kaydetti:

“Büyüme ve gelişme çağındaki çocukların pestisitlere maruz kalması, tiroit ve üreme hormonlarının işleyişini aksatarak kısırlık, erken ergenlik ve hormonal disfonksiyonlara zemin hazırlamaktadır. Hormonal disfonksiyon, endokrin sistemi oluşturan salgı bezlerinin normal çalışma düzeninin bozulması; buna bağlı olarak hormonların kanda yetersiz (hipofonksiyon) veya aşırı (hiperfonksiyon) salgılanması veya üretilen hormonlara karşı hücresel düzeyde direnç/duyarsızlık gelişmesi durumudur. Hormonal sistem bozukluklarına ek olarak, pestisitlerin çocuklar üzerindeki olumsuz etkilerinden biri de gelişimsel nörotoksisitedir.”

“Avrupa Birliği'nin Gıda ve Yemler İçin Hızlı Alarm Sistemi (RASFF) kayıtlarına göre, son bir yılda Türkiye'den gönderilen ürünlerde uygunsuz pestisit kalıntıları nedeniyle 106 bildirim yapılmış, bunların 79'u sınırda ret bildirimi olmuştur.”

Otlu, önergede Tarım ve Orman Bakanı Yumaklı'ya şu soruları yöneltti:

1. Çocuklarda gelişimsel nörotoksisite, hormonal sistem bozuklukları, kanserojenlik veya üreme toksisitesi bakımından risk oluşturduğu değerlendirilen pestisitler için özel bir risk değerlendirmesi yapılmakta mıdır? Bu kapsamda hangi pestisitler yeniden değerlendirilmiştir?
2. Çocukları pestisitlerin zararlarından korumak için hangi tedbirler alınmıştır? Bu konuda hangi kurum ve kuruluşlar ile çalışmalar yapılmaktadır?
3. Büyüme ve gelişme çağındaki çocukların pestisitlere maruz kalmasının tiroit ve üreme hormonlarının işleyişini bozarak kısırlık, erken ergenlik ve hormonal işlev bozukluklarına yol açma riski olduğu konusunda bakanlığınız kamuoyunu bilgilendirmek için çalışmalar yapacak mıdır?
4. Son beş yılda Türkiye'de üretilen ve iç piyasada satışa sunulan sebze, meyve ve diğer tarımsal ürünlerde pestisit kalıntılarına yönelik kaç denetim ve analiz yapılmıştır?
5. Son beş yılda pestisit kalıntısı nedeniyle mevzuata aykırı olduğu tespit edilen kaç ürün partisi hakkında işlem yapılmıştır? Bu kapsamda kaç ürünün satışı durdurulmuş veya imha edilmiştir?
6. Kaç işletmeye idari yaptırım uygulanmıştır?
7. Türkiye'den Avrupa Birliği ülkelerine gönderilen ürünlerde RASFF kapsamında bildirilen pestisit uygunsuzluklarına son beş yılda kaç bildirim yapılmıştır? Bunların kaçı sınırda ret ile sonuçlanmıştır?
8. Avrupa Birliği'nde onayı sona eren veya kullanımı yasaklanan pestisitlerin Türkiye'deki ruhsat ve kullanım durumları hangi bilimsel ölçütlere göre belirlenmektedir?
9. İnsan sağlığı ve çevre açısından risk nedeniyle AB'de onayı sona eren pestisitlerin kullanımına izin verilmeye devam edilmesinin gerekçeleri nelerdir? DiLs3
10. İnsan ve çevre sağlığının korunması amacıyla, Türkiye'de kullanımı yasaklanan veya ruhsatı iptal edilen pestisitlerin mevcut stoklarının piyasaya sürülerek tüketilmesini önlemek ve bu ürünlerin imhasını ve güvenli bertarafını sağlamak üzere hangi somut adımları atacaksınız?
11. Gıdalarda pestisit kalıntılarına ilişkin denetim sonuçları düzenli bir şekilde kamuoyu ile paylaşılacak mıdır?
12. Çocukların sağlıklı büyüme ve gelişme hakkını tehdit eden pestisit maruziyetini önlemek ve çocukları bu kimyasalların uzun vadeli etkilerinden korumak amacıyla kalıcı, etkin ve denetlenebilir önlemler ne zaman hayata geçirilecektir?

Kaynak: TBMM, yazılı soru önergesi 7/51253 · https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9100c547-3c57-4ede-9da1-01a14456ce71

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia