Pala, Sağlık Bakanlığına obstetrik şiddet şikâyetlerini sordu

Yeni Parti Bursa Milletvekili Kayıhan Pala, Son beş yılda kamu, üniversite ve özel hastanelerin doğum servislerinde kötü muamele ya da hak ihlaline maruz kalınması nedeniyle iletilen şikayetlere ilişkin, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu'nun yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi verdi.

Önerge, 23 Ekim 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu ve 7/51985 esas numarasıyla kayda girdi.

Pala, önergesinde şunları kaydetti:

“Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ); gebelik, doğum ve lohusalık süreçlerinde kadınların sağlık hizmeti sunucuları veya sağlık kurumları tarafından maruz bırakıldığı fiziksel zorlama, sözlü aşağılama, tıbbi müdahalelerde rızanın gözetilmemesi, mahremiyet ihlalleri, ayrımcılık ve terk edilme gibi uygulamaları "Tesis Bazlı Doğumlarda Saygısızlık ve İstismar" (obstetrik şiddet) olarak tanımlamakta; bu durumu temel insan hakları, bedensel bütünlük ve nitelikli sağlık hakkı ihlali olarak değerlendirmektedir.”

“Obstetrik şiddet yalnızca bireysel tutumlardan kaynaklanmamakta; sağlık kuruluşlarındaki personel açığı, aşırı iş yükü, ebelerin doğum süreçlerindeki rolünün zayıflatılması, fiziki altyapı eksiklikleri ve piyasacı sağlık politikalarının dayattığı performans baskısı gibi yapısal sorunlarla derinleşmektedir.”

Pala, önergede Sağlık Bakanı Memişoğlu'ya şu soruları yöneltti:

1. Sağlık Bakanlığı'nın mevzuatında veya klinik hizmet yönergelerinde "obstetrik şiddet" veya "saygılı annelik bakımı" kavramları tanımlanmış mıdır? Bakanlığınızın bu tür hak Türkiye Büyük Millet Meclisi Halkla İlişkiler Binası 2.Kat No: F-216 Çankaya / Ankara 0654 Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu Üyesi ihlallerini önlemeye dönük yürürlükte olan bağlayıcı bir düzenlemesi ya da ulusal eylem planı bulunmakta mıdır?
2. Son 5 yılda (2021-2026 yılları arasında) kamu, üniversite ve özel hastanelerin doğum servislerinde kadınların maruz kaldığı kötü muamele, bilgilendirilmiş onam alınmaksızın yapılan müdahaleler ve mahremiyet ihlallerine ilişkin SABİM, CİMER veya doğrudan Bakanlığınıza iletilen şikâyet sayısı kaçtır? Bu şikâyetlerin yıllara ve sağlık kuruluşu türlerine göre dağılımı nedir?
3. İletilen şikâyetler sonucunda son 5 yılda kaç idari/disiplin soruşturması açılmış; kaç sağlık personeli veya idareci hakkında yaptırım uygulanmıştır?
4. DSÖ'nün intrapartum (doğum) bakım rehberlerinde temel gereklilik olarak vurgulanan; gebenin doğum sürecinde kendi tercih ettiği bir refakatçiye erişimi, kesintisiz ebelik desteği ve ten tene temas hakkı kamu ve özel hastanelerde standart bir kural olarak uygulanmakta mıdır? Uygulanmıyorsa bu hakların önündeki altyapı ve personel engelleri nelerdir?
5. Doğum eyleminin doğal ve primer uygulayıcısı olan ebelerin sistem içerisindeki rolünü güçlendirmek, her gebeye bir ebe desteği sağlayabilmek adına atama bekleyen ebe istihdamını artırmaya ve ebelik mesleğinin mesleki bağımsızlığını sağlamaya yönelik Bakanlığınızın yürüttüğü bir çalışma var mıdır? • Doğum servislerindeki aşırı iş yükü, yetersiz personel sayısı, nöbet yoğunluğu ve fiziki koşulların yetersizliği gibi obstetrik şiddeti besleyen yapısal ve sistemsel şiddet unsurlarını ortadan kaldırmak amacıyla çalışma koşullarının iyileştirilmesine yönelik bir planlamanız bulunmakta mıdır? Türkiye Büyük Millet Meclisi Halkla İlişkiler Binası 2.Kat No: F-216 Çankaya / Ankara 0654

Kaynak: TBMM, yazılı soru önergesi 7/51985 · https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/cd6b2711-b9f4-4163-b0db-01a1785fa68a

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia