Tanal, Adalet Bakanlığı'na hâkim ve savcıların kararları nedeniyle ödenen tazminatları sordu

Yeni Parti Şanlıurfa Milletvekili Mahmut Tanal, 2002'den bu yana hakim ve savcıların işlem ve kararları nedeniyle Devletin ödediği tazminat tutarına ve açılan rücu davalarına ilişkin, Adalet Bakanı Akın Gürlek'in yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi verdi.

Önerge, 22 Ekim 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu ve 7/51805 esas numarasıyla kayda girdi.

Tanal, önergesinde şunları kaydetti:

“Hâkim ve Cumhuriyet savcılarının yargısal işlem ve kararları fedeniyle Devlet tarafından ödenen tazminatların tutarı, bu ödemelerden hangilerinde" kişisel sorumluluk şartlarının oluştuğu ve sorumlulara karşı ne ölçüde rücu yoluna baş lduğu açıklığa kavuşturulmalıdır.”

“Anayasa'nın 40'ıncı ve 129'uncu maddeleri, hukuka aykırı işlemler nedeniyle uğranılan zararların Devletçe karşılanmasını ve sorumlu kamu görevlilerine rücu edilmesini düzenlemektedir. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 141'inci ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 46'ncı maddeleri de kanuni şartları oluşan hâllerde Devletin ödediği tazminatı sorumlu hâkim ve savcılardan geri almasını öngörmektedir.”

Tanal, önergede Adalet Bakanı Gürlek'e şu soruları yöneltti:

1. Hâkim ve Cumhuriyet savcılarının yargısal işlem ve kararları nedeniyle Devlet tarafından bugüne kadar kaç dosyada, kaç kişiye ve toplam ne kadar tazminat ödenmiştir? Ödemelerin 1 Ocak 2002 tarihinden itibaren yıllık dağılımı ile daha eski dönemlere ilişkin mevcut toplam kayıtlar nelerdir?
2. Söz konusu ödemelerin koruma tedbirleri, hukuk yargılamasında hâkimin sorumluluğu, Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ile diğer nedenlere göre dağılımı nedir? Ana para, faiz, yargılama gideri, vekâlet ücreti ve varsa yabancı para cinsinden ödemelerin ayrı tutarları nelerdir? Mükerrerlik giderildiğinde ulaşılan toplam tutar nedir?
3. Tazminata neden olan yargısal işlemlerin yakalama, gözaltı, tutuklama, arama, elkoyma, mahkeme kararlarının uygulanmaması ve diğer nedenlere göre dağılımı nedir? Bu ödemelerden kaçında ilgili hâkim veya Cumhuriyet savcısının kişisel sorumluluğuna ilişkin kanuni şartların oluştuğu tespit edilmiştir?
4. Hazine tarafından tazminat ödenen dosyaların kaçı rücu yönünden incelenmiştir? Kaçında inceleme başlatılmamış, kaçında rücu edilmesine veya edilmemesine karar verilmiş, kaçında inceleme sonuçlandırılmamıştır? Bu dosyalardaki toplam ödeme tutarları nedir?
5. Rücu incelemelerine konu olan toplam kaç farklı hâkim ve Cumhuriyet savcısı bulunmaktadır? Bunların kaçı hakkında dava açılmıştır? Hâkim ve savcı ayrımı yapılarak dava sayıları, açılış yılları, hukuki dayanakları ve toplam talep tutarları nelerdir?
6. "6. Açılan rücu davalarından kaçı tamamen veya kısmen kabul edilmiş, kaçı reddedilmiş, kaçı devam etmektedir? Kesinleşen kararlarda kaç hâkim ve Cumhuriyet savcısının mali sorumluluğu belirlenmiş, toplam ne kadar alacağın tahsiline hükmedilmiştir?
7. Rücu edilmemesine karar verilen dosyalarda hangi hukuki gerekçeler esas alınmıştır? Kişisel sorumluluk şartlarının oluşmaması, nedensellik bağının kurulamaması ve diğer nedenlerle sonuçlandırılan dosyaların sayıları ve bunlara karşılık gelen tazminat tutarları nedir?
8. Rücu incelemesi tamamlandığı hâlde henüz dava açılmayan veya incelemesi devam eden dosya sayısı ve toplam ödeme tutarı nedir? Bu dosyaların bekleme süreleri ve gecikme nedenleri nelerdir? Rücu işlemleri bakımından ayrıca izin veya kurumsal karar bekleniyorsa bunun hukuki dayanağı ve bekleyen dosyalara etkisi nedir?

Kaynak: TBMM, yazılı soru önergesi 7/51805 · https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6ed2bbe6-2545-4ad3-87c6-01a17c4232cb

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia