Tanal, Tarım ve Orman Bakanlığı'na 2025 yılı sulama hedefi sapmalarını sordu

Yeni Parti Şanlıurfa Milletvekili Mahmut Tanal, 2021'den bu yana tamamlanan sulama projelerine ilişkin, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'nın yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi verdi.

Önerge, 23 Ekim 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu ve 7/52010 esas numarasıyla kayda girdi.

Tanal, önergesinde şunları kaydetti:

“Tarım ve Orman Bakanlığının 2026 Yılı Performans Programywfâa göre 2025 yılında 118.975 hektar tarım arazisinin sulamaya açılması hedeflenmiş,"ancak Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün (DSİ) 2025 Yılı Faaliyet Raporunda" gerçekleşme 72.149 hektar olarak açıklanmıştır. Böylece hedefin 46.826 hektar gerisinde kalınmıştır.”

“Aynı yıl sulama oranında %70'lik hedefe karşılık %68, sulama randımanında ise %53'lük hedefe karşılık %52 gerçekleşme sağlanmıştır. DSİ ayrıca işletmedeki yaklaşık 3 milyon hektarlık sulama alanında yenileme ihtiyacı bulunduğunu açıklamıştır. Bu veriler, yatırımların gecikmesinin, sulama altyapısındaki eksikliklerin ve suyun verimli kullanılamamasının nedenlerinin sorgulanmasını gerektirmektedir.”

Tanal, önergede Tarım ve Orman Bakanı Yumaklı'ya şu soruları yöneltti:

1. Bakanlığınızın 2025 yılında sulamaya açılmasını hedeflediği 118.975 hektarın yalnızca 72.149 hektarı neden sulamaya açılabilmiştir? Hedefin 46.826 hektar altında kalmasına yol açan projeler hangileridir? Bu projelerin hangi illerde bulunduğu, gecikme nedenleri ve yeni tamamlanma tarihleri nelerdir?
2. 2021—2025 döneminde başta Şanlıurfa olmak üzere iller itibarıyla hangi sulama projeleri başlangıçta öngörülen tarihlerde tamamlanamamıştır? Bu projelere bugüne kadar ne kadar harcanmış, gecikmeler nedeniyle maliyetleri ne kadar artmıştır? İnşaatı tamamlandığı hâlde çiftçilere fiilen su verilemeyen alanların büyüklüğü nedir?
3. DSİ'nin 2025 yılında sulama oranı ve randımanı hedeflerine ulaşamamasının somut nedenleri nelerdir? Sulama şebekelerinde ölçülen su kayıpları ne kadardır? Bu kayıpların azaltılması için 2021-2025 döneminde yapılan harcamalara rağmen sorunların devam ettiği tesisler hangileridir?
4. DSİ tarafından yenilenmesi gerektiği açıklanan yaklaşık 3 milyon hektarlık sulama alanının ne kadarı Şanlıurfa'dadır? Bu alanların yenilenmesinde neden gecikilmektedir? 2021—2025 döneminde ve 2026 yılının tamamlanan kısmında kaç hektar alan yenilenmiş, yenileme bekleyen tesislerdeki su kaybı ve hizmet aksaklıklarına karşı hangi tedbirler alınmıştır?
5. Sulama birliklerince uygulanan su kullanım hizmet bedelleri 2021—2026 döneminde ürün türlerine ve cazibeli-pompajlı sulama yöntemlerine göre ne kadar artmıştır? Bu ücretlerin belirlenmesinde çiftçilerin ödeme gücü ve üretim maliyetleri nasıl değerlendirilmiştir? Borcunu ödeyemeyen üretici sayısı, birikmiş borç tutarı ve bu nedenle sulama hizmetinden yararlanamayan üretici sayısı nedir? • Sulama şebekelerinin başlangıcındaki ve sonundaki parseller arasında suyun zamanında ve yeterli miktarda dağıtılamaması nedeniyle 2021—2025 döneminde ve 2026 yılında kaç şikâyet alınmıştır? Kaçında hizmet eksikliği veya eşitsiz dağıtım tespit edilmiştir? Bu aykırılıklar nedeniyle zarara uğrayan üreticiler için hangi işlemler yapılmıştır?
6. Sulama birliklerinin tahsilatları, harcamaları, bakım yükümlülükleri ve su dağıtım faaliyetleri hakkında 2021—2025 döneminde kaç denetim yapılmıştır? Kaç birlikte usulsüz harcama, hizmet aksaması veya kamu zararı tespit edilmiştir? Tespit edilen eksikliklerin kaçı giderilmiş, sorumlular hakkında hangi işlemler yapılmış ve ne kadar tutar tahsil edilmiştir?
7. Basınçlı sulama ve diğer su tasarruflu sistemlere geçiş için 2021—2025 döneminde ve 2026 yılının tamamlanan kısmında kaç üreticiye ne kadar destek ödenmiştir? Başvurusu reddedilen veya kaynak yetersizliği nedeniyle bekletilen küçük üretici sayısı kaçtır? Desteklenen yatırımlarla fiilen ne kadar su tasarrufu sağlandığı ölçülmüş müdür?
8. Başta Şanlıurfa olmak üzere sulama yatırımları geciken ve altyapı yenilemesi bekleyen illerde 2027-2030 döneminde hangi projeler hangi tarihlerde tamamlanacaktır? Her proje için öngörülen ödenek, sulamaya açılacak alan ve giderilecek su kaybı nedir? Önceki yıllarda karşılanamayan hedeflerin yeniden ertelenmemesi için hangi somut önlemler alınmıştır?

Kaynak: TBMM, yazılı soru önergesi 7/52010 · https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/198af036-ef95-4fb4-84ca-01a1789fcec8

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia