Tanrıkulu, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına Diyarbakır'daki engelli sayılarını sordu.

Yeni Parti Diyarbakır Milletvekili Mustafa Sezgin Tanrıkulu, Diyarbakır'da yaşayan engelli bireylerle ilgili çeşitli verilere ilişkin, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş'ın yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi verdi.

Önerge, 3 Kasım 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu ve 7/52415 esas numarasıyla kayda girdi.

Tanrıkulu, önergesinde şunları kaydetti:

“Av. Dr. M. 1 TANRIKULU Diyarbakır Milletvekili”

“Engelli bireylerin eğitim, sağlık, istihdam, sosyal güvenlik, ulaşım, barınma ve kamusal hizmetlere diğer bireylerle eşit koşullarda erişebilmesi, sosyal devlet ilkesinin ve temel insan haklarının gereğidir.”

Tanrıkulu, önergede Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Göktaş'a şu soruları yöneltti:

1. Diyarbakır'da 27 Ekim 2026 tarihi itibarıyla Bakanlığınızın kayıtlarında bulunan toplam engelli birey sayısı kaçtır? Bu kişilerin 0O—6, 7—17, 18—29, 30—44, 45—64 ve 65 yaş ve üzeri gruplarına, cinsiyetlerine ve engellilik türlerine göre dağılımı nedir? Bu veriler tekilleştirilmiş kişi sayısını mı, yoksa farklı idari kayıtlardaki toplam başvuru ve kayıt sayılarını mı göstermektedir?
2. Diyarbakır'ın Bağlar, Bismil, Çermik, Çınar, Çüngüş, Dicle, Eğil, Ergani, Hani, Hazro, Kayapınar, Kocaköy, Kulp, Lice, Silvan, Sur ve Yenişehir ilçelerinde yaşayan engelli bireylerin sayıları ayrı ayrı kaçtır? Her ilçede engelli bireylerin ilçe nüfusuna oranı nedir? İlçeler arasındaki farklılıkların nedenlerine ilişkin herhangi bir araştırma yapılmış mıdır?
3. Diyarbakır'da bedensel, görme, işitme, zihinsel ve ruhsal engellilik ile çoklu engellilik durumlarına ilişkin kayıtlı kişi sayıları kaçtır? Bakanlığınızın kullandığı engellilik sınıflandırması ile sağlık kurulu raporlarında kullanılan sınıflandırmalar arasında farklılık bulunmakta mıdır? Bu farklılıkların hizmet planlamasına etkileri nelerdir?
4. Diyarbakır'da engelli sağlık kurulu raporu veya çocuklar için özel gereksinim raporu bulunmasına rağmen herhangi bir sosyal yardım, bakım, rehabilitasyon veya destek hizmetinden yararlanmayan kişi sayısı kaçtır? Bu kişilerin hizmetlerden yararlanmama nedenleri araştırılmış mıdır?
5. Diyarbakır'da 2020—2026 döneminde engelli aylığı alan kişi sayısı yıllar itibarıyla kaçtır? Yararlanıcıların yüzde 40—69 ve yüzde 70 ve üzeri engellilik oranlarına, yaş gruplarına, cinsiyetlerine ve ilçelere göre dağılımı nedir? Bu kişilere yapılan toplam ödemelerin yıllık tutarları kaç TL'dir?
6. Diyarbakır'da engelli birey bulunan hanelerin kaçında kişi başına düşen gelir, sosyal yardım programlarında esas alınan gelir sınırlarının altında kalmaktadır? Bu hanelerin kaçında düzenli çalışan bulunmamaktadır? Engelli birey bulunan hanelerin yoksulluk riski, engelli birey bulunmayan hanelerle karşılaştırıldığında nasıl değişmektedir?
7. Diyarbakır'da 2020-2026 döneminde engelli aylığı almak için yapılan başvuruların sayısı kaçtır? Başvuruların kaçı kabul edilmiş, kaçı reddedilmiş ve kaçı sonuçlandırılmayı beklemektedir? Ret kararlarının gelir sınırı, sağlık raporu, sosyal güvence ve diğer gerekçelere göre dağılımı nedir?
8. Engelli aylıklarının 2020—2026 dönemindeki nominal ve enflasyondan arındırılmış reel değerleri nasıl değişmiştir? Diyarbakır'da engelli aylığı alan kişilerin temel gıda, barınma, ulaşım, sağlık ve kişisel bakım giderlerinin ne kadarı bu aylıklarla karşılanabilmektedir? Bakanlığınız bu konuda bir yeterlilik analizi yapmakta mıdır?
9. Bakanlığınız tarafından Diyarbakır'da 22.685 aileye evde bakım yardımı sağlandığı açıklanmıştır. Bu ailelerin Diyarbakır'ın 17 ilçesine göre dağılımı nedir? Yardımdan yararlanan engelli bireylerin yaş, cinsiyet, engellilik türü ve bakım ihtiyacı düzeylerine göre dağılımı kaçtır?
10. Diyarbakır'da 2020-2026 döneminde evde bakım yardımı için yapılan toplam başvuru sayısı kaçtır? Bu başvuruların kaçı kabul edilmiş, kaçı reddedilmiş, kaçı beklemeye alınmış ve kaçı inceleme aşamasında bulunmaktadır? Ret kararlarının gerekçelere göre dağılımı nedir?
11. Bakanlığınız tarafından 2026 yılında Diyarbakır'a evde bakım yardımı kapsamında 1,9 milyar TL kaynak aktarıldığı açıklanmıştır. 2020-2026 döneminde Diyarbakır'a aktarılan toplam evde bakım yardımı tutarları yıllar itibarıyla kaç TL'dir? Bu tutarların enflasyondan arındırılmış değerleri ve yararlanıcı başına düşen reel yardım miktarları nasıl değişmiştir?
12. 16 Ocak 2026 tarihinde Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği'nde yapılan değişikliklerden sonra Diyarbakır'da kaç kişinin evde bakım yardımına ilişkin hak sahipliği yeniden değerlendirilmiştir? Kaç kişinin yardımı kesilmiş, askıya alınmış veya yeniden başlatılmıştır? Bu işlemlerin gerekçelere ve ilçelere göre dağılımı nedir?
13. Diyarbakır'da bakım ihtiyacı bulunduğu hâlde gelir sınırını aşması nedeniyle evde bakım yardımından yararlanamayan engelli birey sayısı kaçtır? Gelir sınırını az miktarda aşan haneler için kademeli destek veya bakım hizmeti sağlanması yönünde bir çalışma bulunmakta mıdır?
14. Diyarbakır'da evde bakım hizmeti veren aile bireylerinin kaçını kadınlar oluşturmaktadır? Bakım sorumluluğu nedeniyle ücretli işte çalışamayan, işinden ayrılan veya çalışma süresini azaltan kişi sayısına ilişkin herhangi bir araştırma yapılmış mıdır? Bakım veren kişilerin sosyal güvenlik ve emeklilik haklarının güçlendirilmesine yönelik hangi çalışmalar yürütülmektedir?
15. Diyarbakır'da 18-64 yaş grubunda bulunan ve çalışma hayatına katılmak isteyen engelli bireylerin sayısı kaçtır? Bu kişilerin kaçı istihdam edilmekte, kaçı işsiz bulunmakta ve kaçı İş aramasına rağmen istihdam hizmetlerinden yararlanamamaktadır? Verilerin cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi ve ilçelere göre dağılımı nedir?

Kaynak: TBMM, yazılı soru önergesi 7/52415 · https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/31b6936c-dccf-4e41-a41e-01a1a66ada99

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia