Yıldız: Kültür ve turizme ayrılan kaynak genel bütçenin büyüme hızının gerisinde kalıyor

CHP Aydın Milletvekili Hüseyin Yıldız, 6 Kasım 2026 tarihinde Plan ve Bütçe Komisyonu'nda yaptığı konuşmada Kültür ve Turizm Bakanlığı 2027 yılı bütçe teklifini değerlendirdi. Yıldız, bütçenin rakamlardan ziyade toplumun sanata erişimi, turizm emekçilerinin durumu ve kıyıların kullanımı gibi temel meseleler üzerinden ele alınması gerektiğini belirtti.

Bütçe artışı büyüme hızının gerisinde kalıyor

Bakanlığın bütçe teklifindeki artış oranlarına değinen Yıldız, kültür ve turizme ayrılan kaynakların genel bütçenin büyüme hızının gerisinde kaldığına dikkat çekti. Yıldız, "Bakanlığın 2027 yılı bütçe teklifi 95 milyar 153 milyon liradır, geçen yıla göre artış yüzde 35,9. Oysa, merkezi yönetim bütçesindeki artış yüzde 43,7 yani kültür ve turizme ayrılan kaynak genel bütçenin büyüme hızının gerisinde kalıyor. Üstelik Sanat ve Kültür Ekonomisi Programı'na 6 milyar 981 milyon lira ayırırken bu programın Bakanlık bütçesinde payı yüzde 7,6'dan yüzde 7,3'e düşüyor. Turizmin geliştirilmesi programındaki artış ise yalnızca yüzde 13,6. Sayın Bakan, bütçeniz büyümüş görünüyor ama sanatın ve turizmin temel ihtiyaçlarına verdiğiniz öncelik geriliyor." ifadelerini kullandı.

Kültür ve sanat bir ayrıcalık olmamalı

Kültürel etkinliklere erişimdeki eşitsizliklere vurgu yapan Yıldız, maddi imkânsızlıklar nedeniyle halkın sanattan uzak kaldığını belirtti. Yıldız, "Değerli milletvekilleri, kültür ve sanat yalnızca ekonomik imkânı olanların yararlanacağı bir ayrıcalık değildir. Nüfusun yüzde 85'i bir yıl içinde sinemaya, yüzde 93'ü canlı bir gösteriye gitmemiştir. Maddi imkânsızlık nedeniyle kültürel etkinliklerden uzak kalanların oranı yoksulluk riski altındaki yurttaşlarda çok daha yüksektir. Çocuğunu tiyatroya götürmeyen aileye ne anlatacağız? Emeklinin, öğrencinin, asgari ücretlinin kültür hayatına katılabilmesi için hangi somut önlemi alıyorsunuz? Kültür merkezleri yalnızca büyük kentlerin merkezlerinde değil, ilçelerde ve kırsal bölgelerde de erişilebilir olmalıdır. Halkın parasından kültürel kaynak ayrılıyorsa o kültür halkın kapısından içeri girmelidir." dedi.

Sanat üzerindeki baskılar ve turizm emekçilerinin durumu

Sanat özgürlüğü ve turizm sektöründeki çalışma koşulları hakkında konuşan Yıldız, sektörün büyümesine rağmen çalışanların yoksullaştığını ifade etti. Yıldız, "Konserlerin iptal edildiği, oyunlara salon verilmediği, sanatçıların hedef gösterildiği bir ülkede kültür politikası yalnızca afiş ve festival takvimlerinden ibaret olamaz. Anayasa’nın 27'nci maddesi sanat özgürlüğünü güvence altına alıyor. Bakanlığın görevi, sanatçıyı siyasi görüşüne göre ayırmak değil, özgürce üretmesini sağlamaktır. RTÜK'ün eleştirel yayınlara yönelik yaptırımları da bu özgürlük sorunlarından bağımsız düşünülemez. Gelelim turizme. Sektörün gelirini övüyorsunuz. Peki, o geliri yaratan çalışanın durumu ne? 2025 yılı verilerine göre konaklama ve yiyecek içecek hizmetlerinde saatlik kazanç 155,7 lira, Türkiye ortalaması 240,9 lira, arada yüzde 35,4 fark var. Konaklama ve eğlence iş kolunda sendikalaşma oranı yüzde 3,61. Turizm büyürken çalışan yoksullaşıyor; burada övünülecek değil, düzeltilmesi gereken bir düzen vardır. Sezon bitince işsiz kalan turizm emekçisinin gelir güvencesini, fazla mesai hakkını ve sendikal örgütlenmesini güçlendirmeden sektörün başarı hikâyesinden söz etmemiz mümkün değildir." açıklamasında bulundu.

Kıyılar halkın olmalı ve denetimler artırılmalı

Kıyıların kullanımı ve turizm tesislerinin denetimi konularına değinen Yıldız, kamu yarınının gözetilmesi gerektiğini söyledi. Yıldız, "Kuşadası, Didim ve Ege kıyılarında turizmin gelişmesine elbette karşı değiliz ancak turizm adına kıyıların kapatılmasına, doğal alanların yapılaşmaya açılmasına, vatandaşın denize ulaşmak için yüksek bedeller ödemek zorunda bırakılmasına karşıyız. Anayasa’nın 43'üncü maddesi açıktır: Kıyılardan yararlanmada öncelikle kamu yararı gözetilir. Kıyılar birkaç işletmecinin değil, 86 milyonundur. Ve denetim meselesi... Kartalkaya'da 21 Ocak 2025'te 78 insanımızı kaybettik. Böyle bir felaketten sonra turizm tesislerinin denetimini konuşmadan bu bütçeyi geçiştiremeyiz. Sayıştay bulgularında belgeli tesislerde rutin denetim yapılmaması, turizm amaçlı kiralanan konutlarda denetim yetersizlikleri ve idari para cezalarının takibindeki sorunlar yer alıyor. Sayın Bakan, bu eksiklikleri gidermek için hangi somut adımları attınız? Cumhuriyet Halk Partisi olarak talebimiz açıktır. Sanatçının özgür olduğu, emekçinin hakkını aldığı, kıyıların halka açık kaldığı, her tesisin etkin biçimde denetlendiği bir kültür ve turizm politikasını istiyoruz. Bütçeyi rakamlarla değil, toplumun hayatında yarattığı sonuçlarla değerlendireceğiz." dedi.

Kaynak: TBMM tutanağı · https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=91808

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia