Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurt Hizmetleri Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

351 Sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurt Hizmetleri Kanununda Değişiklik

Tali Plan ve Bütçe Komisyon

Esas Milli Eğitim, Kültür, Komisyon | Gençlik ve Spor Tarih: 21 Haziran 2023 | Esas No: 2/1204

Nufîiara;

1 6 ffazhf) 2023 4aâ"a.a ı ^ GENEL GEREKÇE

Ülkemizin içinde bulunduğu ekonomik buhran, vatandaşların yaşam kalitesini oldukça olumsuz etkilemektedir. Satın alma gücü ve hanehalkı gelirlerinin düşüşü, enflasyon, döviz kuru ve vergilerdeki artışlarla vatandaşların geçimini oldukça zorlaştırmıştır. Emlak piyasasındaki dengesizlik, konut kiralarındaki astronomik artış ve enerji piyasasındaki fiyat artışları ve yaşadığımız deprem ile birlikte barınma sorununu iyice derinleştirmiştir. Tüm bu gelişmelerin en büyük mağdurlarından biri de öğrencilerdir. Son yıllarda üniversite ve öğrenci sayısının artışına bağlı olarak öğrencilerin eğitim, beslenme ve barınma sorunu da endişe verici düzeye gelmiştir. 2022-2023 Eğitim-Öğretim Yılı'nın başlamasıyla birlikte özellikle barınma sorunu yeniden kamuoyunun gündemi olmuştur. Hayat pahalılığının yanı sıra özel yurt ve ev kiralarının çeşitli tarife, zam ve enflasyona bağlı olarak yükselmesiyle devlet yurtlarına talep artmıştır, ancak yurt sayısının ve kapasitesinin yetersizliği, başvuruda bulunan öğrencilerin tümüyle yurtlara yerleştirilememesine neden olmuştur. İşbu Kanun Teklifiyle Kredi ve Yurtlar Kurumuna bağlı yurtlara başvurduğu halde yerleştirilemeyen öğrencilere sosyal yardım hibesi verilmesini amaçlamaktadır.

Üniversiteye yerleştirilen öğrencilerin en güncel ve temel sorunu barınma sorunudur. Devlet yurtlarına yerleşemeyen öğrenciler maddi sıkıntılar nedeniyle kiralık ev ve özel yurtlara yönelmekte ancak öğrenciler yerleşse bile gelirinin büyük bir kısmını buralara harcadığı için derin yoksulluk yaşamakta ve ailelerine ciddi maddi külfet yaratmaktadır. Özellikle ailesinin bulunduğu şehirden başka bir şehre eğitim amacıyla göç etmek zorunda kalan öğrenciler için beslenme ve barınma yıkıcı bir sorun haline gelmiştir, 2022 ve 2023 yıllarında maddi sıkıntıları nedeniyle üniversiteyi kazandığı halde kayıt yaptırmayan veya eğitimini yarıda bırakan öğrenci sayısı endişe verici düzeyde artış göstermektedir. Eğitimine devam eden öğrenciler ise yoksulluk nedeniyle ya ailesinden destek almakta ya ek iş yaparak beslenme ve barınma masraflarını karşılamaya çalışmaktadır. Bu durum öğrencilerin akademik performansını da olumsuz etkilemektedir.

2023 yılında konut kiralarında ve özel yurtlarda yüzde 300'e varan artışlar nedeniyle yurda yerleşemeyen öğrenciler adeta bir yaşam savaşı vermektedir. Bu yönüyle "sosyal devlet" en temel hak ve ihtiyaç olan barınma ve ücretsiz eğitim hakkını sağlamakla mükelleftir.

Yurt kapasitelerinin yetersizliği, emlak piyasasında özellikle konut kiralarındaki orantısız artış ve ülkemizin içinde bulunduğu zor yaşam koşulları dikkate alınarak öğrencilerimize sosyal yardım yapılmalıdır. İşbu Kanun Teklifiyle başvuru yapmasına rağmen yurda yerleştirilmeyen öğrencilere burs verilmesi amaçlanmaktadır. Devletin öğrencilere sunacağı bu yaşamsal destek aynı zamanda ülke için büyük tehlike arz eden çeşitli tarikat/cemaatlerin yoksul ailelerin evlatlarının istismar etmesini de engelleyecektir.