İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
KANUN TEKLİFİ · 2/3793 YASALAŞTI · 7595 SAYILI KANUN

Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi

367 milletvekilinin imzasıyla sunuldu · 12 madde

Kaynak göster

2/3793 esas numaralı kanun teklifi 5 Ağustos 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Abdulhamit Gül (AK Parti) ve 16 vekil; 367 imza. 10 Ağustos 2026 tarihinde TBMM Genel Kurulunda kabul edildi; 7595 sayılı Kanun, 18 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete (sayı 33344).

Abdulhamit Gül (AK Parti, Gaziantep) ve diğerleri. “Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/3793, 5 Ağustos 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-3793-milli-dayanisma-ve-toplumsal-butunlesmenin-guclendirilmesine-dair-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/3270cca3-ed00-434b-aa64-019fd1c2dd00

Sade metin (Markdown) →

SÜREÇ

Teklifin yolculuğu

Tarihler TBMM kaydından ve Resmî Gazete’den
  1. TBMM Başkanlığına sunuldu
    367 imza
  2. tarih kaydı yok
    Esas komisyona havale
    Adalet Komisyonu
  3. tarih kaydı yok
    Komisyon görüşmesi
    Komisyon raporu Genel Kurul’a sunuldu
  4. tarih kaydı yok
    Genel Kurul
    Görüşüldü
  5. 467 kabul · 87 ret · 7 çekimser · 7595 sayılı Kanun
  6. Resmî Gazete
    Sayı 33344 · 7595 sayılı Kanun
5 gün
Sunuluştan kabule
8 gün
Kabulden yayıma

OYLAMA · 125. BİRLEŞİM

Genel Kurul oylaması

Teklifin tümü · açık oylama · Kanunlaşmıştır

467 kabul · %83
87 ret · %16
7 çekimser · %1
31 katılmadı 592 ÜYEDEN

KULLANILAN OY 561 · MÜKERRER 2 (SAYILMADI)

Parti parti oylar

PartiKabulRet ÇekimserKatılmadı
AK Parti · 277 268 0 0 9
Yeni Parti · 91 35 54 0 2
DEM Parti · 56 55 0 0 1
MHP · 46 44 0 0 2
CHP · 45 29 2 0 14
İYİ Parti · 29 0 29 0 0
Yeni Yol · 20 16 0 3 1
Bağımsız · 10 7 1 0 2
HÜDA PAR · 4 4 0 0 0
Yeniden Refah Partisi · 4 0 0 4 0
TİP · 3 3 0 0 0
DBP · 2 2 0 0 0
EMEP · 2 2 0 0 0
Saadet Partisi · 1 1 0 0 0
DSP · 1 1 0 0 0
Demokrat Parti · 1 0 1 0 0

Parti, oylama günündeki partidir. Çubukta koyu gri: oy kullanmayan (katılmadı).

Bu teklifteki diğer açık oylamalar

  • Maddelerine geçilmesi 10 AĞU 2026 · 125. BİRLEŞİM
İsim isim oylar (592 milletvekili)İsim listesini kapat
Partiye göre süz

AK Parti 268 kabul · 9 katılmadı

Yeni Parti 35 kabul · 54 ret · 2 katılmadı

DEM Parti 55 kabul · 1 katılmadı

MHP 44 kabul · 2 katılmadı

CHP 29 kabul · 2 ret · 14 katılmadı

İYİ Parti 29 ret

Yeni Yol 16 kabul · 3 çekimser · 1 katılmadı

Bağımsız 7 kabul · 1 ret · 2 katılmadı

HÜDA PAR 4 kabul

Yeniden Refah Partisi 4 çekimser

TİP 3 kabul

DBP 2 kabul

EMEP 2 kabul

Saadet Partisi 1 kabul

DSP 1 kabul

Demokrat Parti 1 ret

Kesin sonuç ve isim isim oylar TBMM’nin açık oylama kaydından (TBMM açık oylama sonuçları ↗ (yeni sekmede açılır)). Oturumda okunan ilk sonuç, pusulalar ve mükerrer oylar ayıklanınca birkaç oy farklı olabilir.

TEKLİFİ İMZALAYANLAR

İmzacılar

367 İMZA

İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.

İmzacıların tamamı (367)İmzacı listesini kapat
Abdulhamit Gül · ilk imza · GaziantepAbdullah Güler · ilk imza · SivasBahadır Nahit Yenişehirlioğlu · ilk imza · ManisaLeyla Şahin Usta · ilk imza · AnkaraMuhammet Emin Akbaşoğlu · ilk imza · ÇankırıNuman Kurtulmuş · ilk imza · İstanbulÖzlem Zengin · ilk imza · İstanbulGülüstan Kılıç Koçyiğit · ilk imza · KarsSezai Temelli · ilk imza · MuşTulay Hatımoğulları Oruç · ilk imza · AdanaTuncer Bakırhan · ilk imza · SiirtDevlet Bahçeli · ilk imza · OsmaniyeErkan Akçay · ilk imza · ManisaFiliz Kılıç · ilk imza · NevşehirFaik Öztrak · ilk imza · TekirdağRahmi Aşkın Türeli · ilk imza · İzmirSevda Erdan Kılıç · ilk imza · İzmirAbdulkadir Akgül · YozgatAbdulkadir Emin Önen · ŞanlıurfaAbdulkadir Özel · HatayAbdullah Ağralı · KonyaAbdullah Doğru · AdanaAbdurrahim Fırat · ErzurumAbdurrahman Babacan · MalatyaAbdürrahim Dusak · ŞanlıurfaAdem Çalkın · KarsAdem Korkmaz · BurdurAdem Yeşildal · HatayAdem Yıldırım · İstanbulAdil Biçer · KütahyaAdil Karaismailoğlu · TrabzonAhmet Büyükgümüş · YalovaAhmet Çolakoğlu · ZonguldakAhmet Ersagun Yücel · İstanbulAhmet Fethan Baykoç · AnkaraAhmet Gökhan Sarıçam · KırklareliAhmet Kılıç · BursaAhmet Mücahit Arınç · ManisaAhmet Salih Dal · KilisAli İnci · SakaryaAli Kıratlı · MersinAli Özkaya · AfyonkarahisarAli Şahin · GaziantepAli Taylan Öztaylan · BalıkesirAli Temür · GiresunArslan Tatar · ŞırnakAsuman Erdoğan · AnkaraAtay Uslu · AntalyaAyhan Gider · ÇanakkaleAyhan Salman · BursaAyşe Böhürler · KayseriAyşe Keşir · DüzceAyşen Gürcan · EskişehirAzmi Ekinci · İstanbulBayram Şenocak · İstanbulBehiye Eker · İstanbulBekir Bozdağ · ŞanlıurfaBelgin Uygur · BalıkesirBurhan Kayatürk · VanBülent Tüfenkci · MalatyaBünyamin Bozgeyik · GaziantepBüşra Paker · İstanbulCahit Özkan · DenizliCantürk Alagöz · IğdırCelalettin Köse · GümüşhaneCem Şahin · KarabükCemil Yaman · KocaeliCengiz Aydoğdu · AksarayCevahir Asuman Yazmacı · ŞanlıurfaCevahir Uzkurt · NiğdeCeyda Bölünmez Çankırı · İzmirCüneyt Aldemir · TokatCüneyt Yüksel · İstanbulÇiğdem Erdoğan · SakaryaÇiğdem Karaaslan · SamsunÇiğdem Koncagül · TekirdağDerya Ayaydın · İstanbulDerya Bakbak · GaziantepDerya Yanık · OsmaniyeDurmuş Ali Keskinkılıç · KarabükDursun Ataş · KayseriEfkan Ala · BursaEjder Açıkkapı · ElazığEmel Gözükara Durmaz · BursaEmine Yavuz Gözgeç · BursaEmre Çalışkan · NevşehirErcan Öztürk · DüzceErkan Kandemir · İstanbulErol Keleş · ElazığErsan Aksu · SamsunErsin Beyaz · İstanbulErtuğrul Kocacık · SakaryaEyyüp Kadir İnan · İzmirFahrettin Tuğrul · UşakFaruk Aytek · AdanaFaruk Çelik · ArtvinFaruk Kılıç · MardinFatih Dönmez · EskişehirFatma Aksal · EdirneFatma Öncü · ErzurumFatma Serap Ekmekci · KastamonuFehmi Alpay Özalan · İzmirFerhat Nasıroğlu · BatmanFeyzi Berdibek · BingölFuat Oktay · AnkaraGökhan Diktaş · TekirdağHakan Aksu · SivasHalil Eldemir · BilecikHalil Uluay · KastamonuHalis Dalkılıç · İstanbulHalit Yerebakan · İstanbulHaluk İpek · AmasyaHarun Mertoğlu · RizeHasan Arslan · AfyonkarahisarHasan Çilez · AmasyaHasan Ekici · KonyaHasan Turan · İstanbulHasan Ufuk Çakır · MersinHavva Sibel Söylemez · MersinHikmet Başak · ŞanlıurfaHulusi Akar · KayseriHulusi Şentürk · İstanbulHüseyin Altınsoy · AksarayHüseyin Özhan · AdıyamanHüseyin Yayman · Hatayİbrahim Ethem Taş · Antalyaİbrahim Eyyüpoğlu · Şanlıurfaİbrahim Ufuk Kaynak · Orduİbrahim Yurdunuseven · Afyonkarahisarİdris Nebi Hatipoğlu · Eskişehirİhsan Koca · Malatyaİnanç Siraç Kara Ölmeztoprak · Malatyaİrfan Çelikaslan · Gaziantepİrfan Karatutlu · Kahramanmaraşİsa Mesih Şahin · İstanbulİshak Şan · Adıyamanİsmail Çağlar Bayırcı · Kütahyaİsmail Emrah Karayel · İstanbulİsmail Erdem · İstanbulİsmail Güneş · Uşakİsmail Ok · BalıkesirJülide Sarıeroğlu · AnkaraKaan Koç · ArdahanKadem Mete · MuğlaKayhan Türkmenoğlu · VanKemal Çelik · AntalyaKemal Karahan · HatayKurtcan Çelebi · AnkaraKürşad Zorlu · AnkaraLatif Selvi · KonyaLütfi Bayraktar · SakaryaLütfiye Selva Çam · AnkaraMahmut Atilla Kaya · İzmirMahmut Özer · OrduMahmut Rıdvan Nazırlı · ElazığMehmet Akif Yılmaz · KocaeliMehmet Ali Cevheri · ŞanlıurfaMehmet Ali Çelebi · İzmirMehmet Baykan · KonyaMehmet Demir · KütahyaMehmet Emin Öz · ErzurumMehmet Emin Şimşek · MuşMehmet Eyup Özkeçeci · GaziantepMehmet Faruk Pınarbaşı · ŞanlıurfaMehmet Galip Ensarioğlu · DiyarbakırMehmet Muharrem Kasapoğlu · İzmirMehmet Muş · SamsunMehmet Sait Yaz · DiyarbakırMehmet Selim Ensarioğlu · İstanbulMehmet Şahin · KahramanmaraşMehmet Uğur Gökgöz · IspartaMeliha Akyol · YalovaMervan Gül · SiirtMeryem Göka · KonyaMestan Özcan · TekirdağMesut Bozatlı · GaziantepMevlüt Çavuşoğlu · AntalyaMevlüt Kurt · KahramanmaraşMuammer Avcı · ZonguldakMuhammed Adak · MardinMuhammed Avcı · RizeMuhammet Müfit Aydın · BursaMurat Alparslan · AnkaraMurat Baybatur · ManisaMurat Cahid Cıngı · KayseriMurat Kaya · SakaryaMustafa Alkayış · AdıyamanMustafa Arslan · TokatMustafa Canbey · BalıkesirMustafa Demir · İstanbulMustafa Hakan Özer · KonyaMustafa Hamarat · OrduMustafa Hulki Cevizoğlu · İstanbulMustafa Kaplan · KırıkkaleMustafa Köse · AntalyaMustafa Nedim Yamalı · AnkaraMustafa Oğuz · BurdurMustafa Savaş · AydınMustafa Şen · TrabzonMustafa Varank · BursaMustafa Yavuz · BursaMüşerref Pervin Tuba Durgut · İstanbulNazım Elmas · GiresunNazım Maviş · SinopNecmettin Erkan · KırşehirNilgün Ök · DenizliNilhan Ayan · İstanbulNimet Özdemir · İstanbulNureddin Nebati · MersinNurettin Alan · İstanbulOğuz Üçüncü · İstanbulOğuzhan Kaya · ÇorumOrhan Ateş · BayburtOrhan Erdem · KonyaOrhan Kırcalı · SamsunOrhan Yegin · AnkaraOsman Gökçek · AnkaraOsman Mesten · BursaOsman Sağlam · KaramanOsman Zabun · IspartaÖmer Çelik · AdanaÖmer İleri · AnkaraÖmer Oruç Bilal Debgici · KahramanmaraşÖmer Özmen · AydınRabia İlhan · İstanbulRadiye Sezer Katırcıoğlu · KocaeliRefik Özen · BursaResul Kurt · AdıyamanRuken Kilerci · AğrıRukiye Toy · SivasRümeysa Kadak · İstanbulSadettin Hülagü · KocaeliSaffet Bozkurt · ZonguldakSami Çakır · KocaeliSayın Bayar Özsoy · KayseriSeda Gören · İstanbulSeda Sarıbaş · AydınSelami Altınok · ErzurumSelman Oğuzhan Eser · KaramanSelman Özboyacı · KonyaSena Nur Çelik Kanat · İstanbulSerap Yazıcı Özbudun · AntalyaSerkan Bayram · İstanbulSevan Sıvacıoğlu · İstanbulSeydi Gülsoy · OsmaniyeSeyithan İzsiz · İstanbulSuat Pamukçu · İstanbulSuna Kepolu Ataman · DiyarbakırSunay Karamık · AdanaSüleyman Karaman · ErzincanSüleyman Özgün · NevşehirSüleyman Soylu · İstanbulSüleyman Şahan · YozgatŞaban Çopuroğlu · KayseriŞahin Tin · DenizliŞamil Ayrım · İstanbulŞebnem Bursalı Aksoy · İzmirŞengül Karslı · İstanbulTahir Akyürek · KonyaTamer Akkal · ManisaTuba Köksal · KahramanmaraşTuba Vural Çokal · AntalyaTuğba Işık Ercan · İstanbulTuran Bedirhanoğlu · BitlisÜmmügülşen Öztürk · İstanbulÜnal Karaman · KonyaVahit Kirişci · KahramanmaraşVedat Bilgin · AnkaraVehbi Koç · TrabzonVeysal Tipioğlu · KocaeliYahya Çelik · İstanbulYakup Otgöz · MuğlaYaşar Kırkpınar · İzmirYıldırım Tuğrul Türkeş · AnkaraYıldız Konal Süslü · İstanbulYılmaz Büyükaydın · TrabzonYusuf Ahlatcı · ÇorumYusuf Beyazıt · TokatYusuf Ziya Aldatmaz · BartınYusuf Ziya Yılmaz · SamsunYücel Arzen Hacıoğulları · İstanbulYüksel Coşkunyürek · BoluZafer Sırakaya · İstanbulZehranur Aydemir · AnkaraZeki Korkutata · BingölZeynep Yıldız · AnkaraZiya Altunyaldız · KonyaAyşegül Doğan · ŞırnakAyten Kordu · TunceliCelal Fırat · İstanbulCengiz Çiçek · İstanbulDilan Kunt Ayan · ŞanlıurfaGeorge Aslan · MardinHakkı Saruhan Oluç · AntalyaHalide Türkoğlu · Diyarbakırİbrahim Akın · İzmirMehmet Kamaç · DiyarbakırMehmet Rüştü Tiryaki · BatmanMeral Danış Beştaş · ErzurumMithat Sancar · ŞanlıurfaNevroz Uysal Aslan · ŞırnakOsman Cengiz Çandar · DiyarbakırÖmer Faruk Gergerlioğlu · KocaeliÖmer Faruk Hülakü · BingölÖmer Öcalan · ŞanlıurfaÖzgül Saki · İstanbulPervin Buldan · VanSerhat Eren · DiyarbakırSevilay Çelenk Özen · DiyarbakırVezir Coşkun Parlak · HakkariZülküf Uçar · VanAbdurrahman Başkan · AntalyaAhmet Erbaş · KütahyaAhmet Özyürek · SivasAyşe Sibel Ersoy · AdanaCelal Adan · İstanbulCumali İnce · NiğdeEdip Semih Yalçın · İstanbulEkrem Gökay Yüksel · BalıkesirErtuğrul Gazi Konal · GiresunFeti Yıldız · İstanbulFevzi Zırhlıoğlu · BursaHalil Öztürk · KırıkkaleHilmi Durgun · Antalyaİbrahim Ethem Sedef · Yozgatİbrahim Özyavuz · Şanlıurfaİlyas Topsakal · Samsunİsmail Faruk Aksu · İstanbulİsmail Özdemir · Kayseriİsmet Büyükataman · BursaKamil Aydın · ErzurumKonur Alp Koçak · KonyaLevent Uysal · MersinLütfi Kaşıkçı · HatayMehmet Celal Fendoğlu · MalatyaMehmet Taytak · AfyonkarahisarMevlüt Karakaya · AnkaraMuhammed Levent Bülbül · SakaryaMuharrem Varlı · AdanaMusa Küçük · GümüşhaneMustafa Baki Ersoy · KayseriMustafa Kalaycı · KonyaNaci Şanlıtürk · OrduPelin Yılık · ÇankırıSadir Durmaz · AnkaraSaffet Sancaklı · KocaeliSemih Işıkver · ElazığSermet Atay · GaziantepTamer Osmanağaoğlu · İzmirVahit Kayrıcı · ÇorumYaşar Yıldırım · AnkaraYücel Bulut · TokatZuhal Karakoç · Kahramanmaraşİnan Akgün Alp · KarsCemalettin Kani Torun · BursaErtuğrul Kaya · GaziantepMustafa Bilici · İzmirFaruk Dinç · MersinSerkan Ramanlı · BatmanŞahzade Demir · GaziantepZekeriya Yapıcıoğlu · İstanbulÇiğdem Kılıçgün Uçar · İstanbulKeskin Bayındır · BatmanMehmet Önder Aksakal · İstanbulAhmet Zenbilci · AdanaMustafa Yeneroğlu · İstanbulSelim Temurci · İstanbul

İLK İMZA

İlk imza sahipleri

ve 9 ilk imza sahibi daha

MADDELER

Neler düzenleniyor? — 12 madde

Tam metin (PDF) ↗ (yeni sekmede açılır)
MADDE 1Amaç ve kapsam

(1) Bu Kanunun amacı, PKK/KCK terör örgütünün ve bununla bağlantılı her türlü oluşumun fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete"de yayımlanmasını müteakip, yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar ile verilen mahkumiyet hükümlerinin infazının ertelenmesi işlemlerinin ve yapılacak diğer işlemlerin belirlenmesidir.

(2) Bu Kanun hükümleri, PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, örgüte üye olma veya bilerek ve isteyerek yardım etme ve örgütün propagandasını yapma suçları ile bu örgütün faaliyeti kapsamında işlenen suçları ve bu örgüt lehine işlenen 7/2/2013 tarihli ve 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanunda düzenlenen suçları kapsar.

Gerekçe: Maddeyle, Kanunun hazırlanma amacı ve kapsamı belirlenmektedir. Maddenin birinci fıkrasıyla, Kanunun amacının, PKK/KCK terör örgütünün ve bununla bağlantılı her türlü oluşumun fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakip, yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar ile verilen mahkumiyet hükümlerinin infazının ertelenmesi işlemlerinin ve yapılacak diğer işlemlerin olduğu kabul edilmektedir. Maddenin ikinci fikrasıyla, Kanun hükümlerinin, PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, örgüte üye olma veya bilerek ve isteyerek yardım etme ve örgütün propagandasını yapma suçları ile bu örgütün faaliyeti kapsamında işlenen suçları ve bu örgüt lehine işlenen 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanunda düzenlenen suçları kapsadığı hüküm altına alınmaktadır. Böylelikle Kanunun kapsamı, yalnızca PKK/KCK terör örgütünün faaliyetiyle ilgili olarak maddede yer alan suçlarla sınırlandırılmaktadır.

MADDE 2Tanımlar

(1) Bu Kanunda geçen;

a) Örgüt: PKK/KCK terör örgütünü ve bağlı bütün oluşumlarını,

b) Kurul: Bu Kanunun 7 nci maddesi uyarınca oluşturulacak Kurulu, ifade eder.

Gerekçe: Maddeyle, tanımlar maddesi düzenlenmektedir.

MADDE 3Soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesi

(1) Örgütün fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmış olması koşuluyla, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu ile 1/6/2005 tarihinden önce işlenen müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar hariç olmak üzere, 1 inci madde kapsamına giren ve üst sınırı onbeş yıl veya daha az cezayı gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar beş yıl, onbeş yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar on yıl süreyle ertelenir. Erteleme süresi içinde dava zamanaşımı işlemez. Bu suçlarla ilgili dosya ve suçun ispatına yarayan deliller, erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresince muhafaza edilir. Müsadereye konu eşya ve malvarlığı değerleri hakkında erteleme kararıyla birlikte tasfiye kararı verilir ve Hazineye irat kaydedilir. Karar, kanun yollarına başvurma hakkı bulunanlara tebliğ edilir. Kararda başvuru ve itiraz hakkı ile süresi ve mercii gösterilir.

(2) Birinci fikra uyarınca Cumhuriyet savcısı tarafından verilen kararlara karşı kanun yollarına başvurma hakkı bulunanlar iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine başvurabilir. Birinci fıkra uyarınca kovuşturmanın ertelenmesine ilişkin mahkeme tarafından verilen kararlara karşı da iki hafta içinde itiraz edilebilir.

(3) Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasından önce işlenmiş olup da 1 inci madde kapsamına giren suçlardan dolayı bu tarihten sonra başlatılacak soruşturmaların yapılması, Kurulun iznine bağlıdır.

Gerekçe: Maddeyle, soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesine ilişkin düzenleme kabul edilmektedir. Maddenin birinci fıkrasıyla, örgütün fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmış olması koşuluyla, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu ile yine bu örgütün faaliyeti çerçevesinde 1/6/2005 tarihinden önce işlenen müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar hariç olmak üzere, | inci madde uyarınca bu Kanun kapsamına giren ve üst sınırı onbeş yıl veya daha az cezayı gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmaların beş yıl, onbeş yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmaların ise on yıl süreyle ertelenmesi sağlanmaktadır. Belirtmek gerekir ki, erteleme süresi içinde dava zamanaşımı işlemeyecektir. Erteleme kararı verilen suçlarla ilgili dosya ve suçun ispatına yarayan deliller, erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresince muhafaza edilecektir. Düzenlemeyle, müsadereye konu eşya ve malvarlığı değerleri hakkında erteleme kararıyla birlikte tasfiye kararı verileceği ve bu değerlerin Hazineye irat kaydedileceği kabul edilmektedir. Ayrıca, bu fıkra uyarınca verilen kararın, kanun yollarına başvurma hakkı bulunanlara tebliğ edileceği ve kararda başvuru ve itiraz hakkı ile süresi ve merciinin gösterileceği de hükme bağlanmaktadır. Maddenin ikinci fikrasıyla, soruşturma evresinde Cumhuriyet savcısı tarafından verilen erteleme kararına karşı kanun yollarına başvurma hakkı bulunanların iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine başvurabileceği kabul edilmektedir. Kovuşturma evresinde mahkeme tarafından verilen erteleme kararına karşı da iki hafta içinde kanun yollarına başvurma hakkı bulunanlar tarafından itiraz yoluna başvurulabilecektir. Maddenin üçüncü fıkrasıyla, Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasından önce işlenmiş olup da 1 inci madde uyarınca bu Kanun kapsamına giren suçlardan dolayı bu Kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından sonra soruşturma başlatılması, Kurulun iznine bağlı kılınmaktadır.

MADDE 4Koruma tedbirleri ve kanun yolu incelemesinde bulunan dosyalar

(1) 3 üncü madde uyarınca erteleme kararı verilecek suçlardan dolayı verilmiş olan tutuklama ve adli kontrole ilişkin koruma tedbirleri, soruşturma veya kovuşturmanın bulunduğu evredeki yetkili hâkim veya mahkeme ile bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay ilgili ceza dairesi tarafından değerlendirilir ve koşullarının bulunması halinde bu tedbirlerin kaldırılmasına karar verilir. i

(2) 3 üncü madde uyarınca erteleme kararı verilecek suçlarla ilgili istinaf veya temyiz kanun yolu incelemesinde bulunan dosyalar hakkında bozma kararı verilir.

Gerekçe: Maddeyle, koruma tedbirleri ve kanun yolu incelemesinde bulunan dosyalarla ilgili yapılacak adli işlemlere yönelik düzenleme kabul edilmektedir. Maddenin birinci fıkrasıyla, soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesine ilişkin 3 üncü madde uyarınca erteleme kararı verilecek suçlardan dolayı verilmiş olan tutuklama ve adli kontrole ilişkin koruma tedbirlerinin, soruşturma veya kovuşturmanın bulunduğu evredeki yetkili hâkim veya mahkeme ile bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay ilgili ceza dairesi tarafından değerlendirileceği ve koşullarının bulunması halinde bu tedbirlerin kaldırılmasına karar verileceği düzenlenmektedir. Böylelikle, ilgili mercii tarafından hızlı bir şekilde koruma tedbirleri hakkında karar verilmesi sağlanmaktadır. Maddenin ikinci fıkrasıyla, 3 üncü madde uyarınca erteleme kararı verilecek suçlarla ilgili istinaf veya temyiz kanun yolu incelemesinde bulunan dosyalar hakkında bozma kararı verileceği kabul edilmektedir. Belirtmek gerekir ki, bu maddenin uygulanması bakımından 1 inci maddede belirtilen Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanması ve 9 uncu maddede belirtilen yazılı başvurunun gerçekleşmiş olması gerekmektedir. Dolayısıyla Kanunun Resmi Gazete'de yayımlanması nedeniyle re'sen bu madde hükümlerine göre işlem yapılması söz konusu olamayacaktır. Diğer yandan, beraat veya zamanaşımı nedeniyle verilen düşme kararları gibi kişinin daha lehine olan durumlar bakımından istinaf veya temyiz kanun yolundaki dosyalar hakkında bozma kararı verilmeksizin esastan inceleme yapılmak suretiyle o yargılamanın neticelendirilmesi yoluna gidilecektir.

MADDE 5Erteleme kararlarının kaydedilmesi ve yeniden suç işlenmesi

(1) 3 üncü madde uyarınca verilen erteleme kararları, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi halinde, ikinci fıkrada belirtilen amaç için kullanılabilir.

(2) Erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresi içinde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde, erteleme kararı kaldırılarak soruşturma ve kovuşturmaya devam olunur. Mahkumiyet halinde verilen cezanın infazı, 6 ncı madde uyarınca ertelenmez ve mahkumiyet hükümlerinin tüm sonuçları doğar. Belirtilen süre suç işlenmeksizin geçirildiği takdirde kovuşturma yapılmasına yer olmadığı veya düşme kararı verilir.

Gerekçe: Maddeyle, erteleme kararlarının kaydedilmesi ve erteleme süresi içinde yeniden suç işlenmesi halinde yapılacak adli işlemlere ilişkin düzenleme yapılmaktadır. Maddenin birinci fıkrasıyla, soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesine ilişkin 3 üncü madde uyarınca verilen erteleme kararlarının, bunlara mahsus bir sisteme kaydedileceği düzenlenmektedir. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi halinde ikinci fıkrada belirtilen amaç için kullanılabilecektir. Maddenin ikinci fıkrasıyla, erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresi içinde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde, erteleme kararının kaldırılarak soruşturma ve kovuşturmaya devam olunacağı, bu suretle yürütülen soruşturma veya kovuşturma sonucunda kişi hakkında mahkumiyet kararı verilmesi halinde ise verilen cezanın infazının, 6 ncı madde uyarınca ertelenmeyeceği ve mahkumiyet hükümlerinin tüm sonuçlarıyla cari olacağı düzenlenmektedir. Ayrıca, erteleme süresi içinde terör suçu işlenmemesi halinde kişi hakkında soruşturma evresindeki dosyalar bakımından kovuşturma yapılmasına yer olmadığı, kovuşturma evresindeki dosyalar bakımından ise düşme kararı verileceği kabul edilmektedir.

MADDE 6Mahkumiyet hükümlerinin infazının ertelenmesi

(1) Örgütün fili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmış olması koşuluyla, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçundan mahkum olanlar ile 1/6/2005 tarihinden önce işlenen suçlar nedeniyle müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olanlar hariç olmak üzere, 1 inci madde kapsamına giren suçlardan;

a) Toplam onbeş yıl veya daha az hapis cezasına mahkum olan hükümlülerin cezalarının infazı beş yıl süreyle,

b) Toplam onbeş yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olan hükümlülerin cezalarının infazı on yıl süreyle, infaz hâkiminin kararıyla ertelenir. Bu fikranın uygulanması, müsadere kararlarının yerine getirilmesini engellemez. Erteleme süresi içinde ceza zamanaşımı işlemez.

(2) Birinci fıkra uyarınca infaz hâkimi tarafından verilen erteleme kararlarına karşı itiraz edilebilir.

(3) Birinci fıkra uyarınca verilen erteleme kararları, 5 inci maddenin birinci fıkrasına göre oluşturulan sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi halinde, dördüncü fıkrada belirtilen amaç için kullanılabilir.

(4) Erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresi içinde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde, infaz hâkimi tarafından erteleme kararı kaldırılarak cezanın infazının devamına karar verilir. Belirtilen süre suç işlenmeksizin geçirildiği takdirde verilen ceza infaz edilmiş sayılır. Erteleme kararlarının takibi Cumhuriyet başsavcılıklarınca yapılır.

Gerekçe: Maddeyle, mahkumiyet hükümlerinin infazının ertelenmesine ilişkin düzenleme kabul edilmektedir. Maddenin birinci fıkrasıyla, örgütün fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmış olması koşuluyla, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçundan mahkum olanlar ile yine bu örgütün faaliyeti çerçevesinde 1/6/2005 tarihinden önce işlenen suçlar nedeniyle müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olanlar hariç olmak üzere, İ inci madde uyarınca bu Kanun kapsamına giren suçlardan toplam onbeş yıl veya daha az hapis cezasına mahkum olan hükümlülerin cezalarının infazının beş yıl süreyle, toplam onbeş yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olan hükümlülerin cezalarının infazının ise on yıl süreyle infaz hâkiminin kararıyla erteleneceği düzenlenmektedir. Bu fikra uyarınca verilen erteleme kararları, müsadere kararlarının yerine getirilmesini engellemeyecektir. Ayrıca, erteleme süresi içinde ceza zamanaşımı da işlemeyecektir. Maddenin ikinci fıkrasıyla, birinci fikra uyarınca infaz hâkimi tarafından verilen erteleme kararlarına itiraz edilebileceği hükme bağlanmaktadır. Maddenin üçüncü fıkrasıyla, birinci fıkra kapsamında verilen erteleme kararlarının 5 inci maddede belirtilen mahsus sisteme kaydedileceği düzenlenmektedir. Belirtmek gerekir ki bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi halinde dördüncü fıkrada belirtilen amaç için kullanılabilecektir. Maddenin dördüncü fikrasıyla, erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresi içinde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde, infaz hâkimi tarafından erteleme kararının kaldırılarak cezanın infazının devamına karar verileceği kabul edilmektedir. Belirtilen erteleme süresi terör suçu işlenmeksizin geçirildiği takdirde verilen ceza infaz edilmiş sayılacaktır. Ayrıca, erteleme kararlarının takibinin Cumhuriyet başsavcılıklarınca yerine getirilmesi öngörülmektedir.

MADDE 7Takip, koordinasyon ve uygulama

(1) Bu Kanun kapsamındaki faaliyetlerin uygulanmasının takibi ve değerlendirilmesi; Kanunun Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakiben, Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterinden müteşekkil Kurul tarafından yapılır. İhtiyaç halinde Kurul tarafından; alt komisyonlar oluşturulabilir, bakanlık, kurum ve kuruluşların temsilcileri ile gerekli görülen kişiler Kurul ve komisyon toplantılarına davet edilebilir.

(2) Kurul tarafından, sürecin örgüt nezdindeki ilerlemesini sağlamak üzere alt komisyonlarda görevlendirme yapılabilir.

(3) 1 inci maddede belirtilen Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakiben bu Kanunun amacı ve kapsamı doğrultusunda; örgütün tamamen tasfiyesi ve bu duruma ilişkin gözlem raporları uyarınca dönemsel olarak Kurul tarafından değerlendirme yapılabilir. Kurulun gerekli görmesi halinde adli, idari ve yasal düzenlemeler konusunda talepte bulunulur.

(4) Bu Kanun uyarınca verilen erteleme kararları, İ inci maddede belirtilen Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakiben dönemsel olarak Kurul tarafından değerlendirilir ve gerekli görülmesi halinde;

a) Soruşturma ve kovuşturmalar nedeniyle doğan hak yoksunluğunun tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılması, sulh ceza hâkimliğinden veya mahkemesinden,

b) Mahkumiyet hükümleri nedeniyle doğan hak yoksunluğunun tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılması, infaz hâkimliğinden,

Kurul tarafından talep edilir. Talep hakkında ilgili mercii tarafından karar verilir. Bu kararlara karşı itiraz edilebilir. Bu fıkranın (b) bendi uyarınca talepte bulunulabilmesi için beş yıl olarak verilen erteleme kararları bakımından kararın verildiği tarihten itibaren iki yıl, on yıl olarak verilen erteleme kararları bakımından ise üç yıl geçmiş olması gerekir.

(5) Kurul, çalışmaları hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisini düzenli olarak bilgilendirir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığınca bu Kanun kapsamındaki faaliyetleri izlemek üzere İzleme Komisyonu kurulur. İzleme Komisyonu, bu Kanun kapsamındaki faaliyetleri izler ve tavsiyelerde bulunabilir.

(6) Kurulun sekreterya hizmetleri Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından yerine getirilir.

Gerekçe: Maddeyle, sürecin takip edilmesi, koordinasyonunun sağlanması ve Kanun hükümlerinin uygulanmasına ilişkin olarak bir Kurul oluşturulması öngörülmektedir. Maddenin birinci fıkrasıyla, Kanun kapsamındaki faaliyetlerin uygulanmasının takibi ve değerlendirilmesinin, Kanunun Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakiben, Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterinden oluşan Kurul tarafından yapılacağı kabul edilmektedir. Ayrıca düzenlemeyle, ihtiyaç halinde Kurul tarafından alt komisyonlar oluşturulabilmesine, bakanlık, kurum ve kuruluşların temsilcileri ile gerekli görülen kişilerin Kurul ve komisyon toplantılarına davet edilebilmesine imkân tanınmaktadır. Maddenin ikinci fıkrasıyla, Kurul tarafından, sürecin örgüt nezdindeki ilerlemesini ve koordinasyonunu sağlamak üzere alt komisyonlarda görevlendirme yapılabileceği düzenlenmektedir. Maddenin üçüncü fıkrasıyla, 1 inci maddede belirtilen Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakiben bu Kanunun amacı ve kapsamı doğrultusunda; örgütün tamamen tasfiyesi ve bu duruma ilişkin gözlem raporları uyarınca dönemsel olarak Kurul tarafından değerlendirme yapılabileceği, Kurulun gerekli görmesi halinde adli, idari ve yasal düzenlemeler konusunda talepte bulunacağı kabul edilmektedir. Maddenin dördüncü fıkrasıyla, bu Kanun uyarınca verilen erteleme kararlarının, | inci maddede belirtilen Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakiben dönemsel olarak Kurul tarafından değerlendirileceği, gerekli görülmesi halinde hak yoksunluğunun tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasının talep edilebileceği ve talep hakkında da ilgili mercii tarafından karar verileceği düzenlenmektedir. Belirtmek gerekir ki, mahkumiyet hükümleri nedeniyle doğan hak yoksunluğunun ortadan kaldırılmasına yönelik talepte bulunulabilmesi için beş yıl olarak verilen erteleme kararları bakımından kararın verildiği tarihten itibaren iki yıl, on yıl olarak verilen erteleme kararları bakımından ise üç yıl geçmiş olması gerekmektedir. Maddenin beşinci fikrasıyla, Kurulun, çalışmaları hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisini düzenli olarak bilgilendireceği açıkça hükme bağlanmaktadır. Ayrıca düzenlemeyle, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığınca bu Kanun kapsamındaki faaliyetleri izlemek üzere İzleme Komisyonu kurulacağı kabul edilmektedir. Bu Komisyon, Kanun kapsamındaki faaliyetleri izleyecek ve tavsiyelerde bulunabilecektir. Maddenin altıncı fikrasıyla, Kurulun sekreterya hizmetlerinin Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından yerine getirileceği kabul edilmektedir.

MADDE 8Silah ve malzeme teslimi

(1) Bu Kanun kapsamındaki örgüt mensuplarının beraberinde getirdikleri yahut beyan ettikleri silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve her türlü malzeme kayıt altına alınır.

(2) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, güvenlik kurumlarının görüşü alınarak İçişleri Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenir.

Gerekçe: Maddeyle, silah ve malzeme teslimine ilişkin düzenleme yapılmaktadır. Maddenin birinci fıkrasıyla, Kanun kapsamındaki örgüt mensuplarının beraberinde getirdikleri yahut beyan ettikleri silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve her türlü malzemenin kayıt altına alınacağı kabul edilmektedir. Maddenin ikinci fıkrasıyla, kayıt altına alma işlemi ile kayıt altına alınan silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve her türlü malzeme hakkında uygulanacak usul ve esasların, güvenlik kurumlarının görüşü alınarak İçişleri Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirleneceği hükme bağlanmaktadır.

MADDE 9Süre

(1) Bu Kanun hükümleri, 1 inci maddede belirtilen Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakiben altı ay içinde bu Kanun hükümlerinden yararlanmak istediğini bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya Kurul tarafından görev verilen kurumlara yazılı olarak bildirenlere uygulanır.

Gerekçe: Maddeyle, 1 inci maddede belirtilen Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakiben altı ay içinde bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya Kurul tarafından görev verilen kurumlara, bu Kanun hükümlerinden yararlanmak istediğini yazılı olarak bildiren kişiler hakkında bu Kanun hükümlerinin uygulanabileceği düzenlenmektedir.

MADDE 10Görev ve sorumluluk

(1) Bu Kanun kapsamında verilen görevler, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca ivedilikle yerine getirilir.

(2) Bu Kanunun amaç ve faaliyetleri kapsamında verilen görevleri yerine getiren kişilerin bu görevleri nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluğu doğmaz.

Gerekçe: Maddeyle, görev ve sorumluluk düzenlemesi kabul edilmektedir. Maddenin birinci fıkrasıyla, Kanun kapsamında verilen görevlerin, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca ivedilikle yerine getirileceği düzenlenmektedir. Maddenin ikinci fıkrasıyla, bu Kanunun amaç ve faaliyetleri kapsamında verilen görevleri yerine getiren kişilerin bu görevleri nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluğunun doğmayacağı kabul edilmektedir. Düzenlemeyle, bu Kanunun amacını gerçekleştirmeye yönelik çalışmalar yürüten başta Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu üyeleri olmak üzere tüm görevliler bakımından yasal güvence sağlanmaktadır.

MADDE 11Yürürlük

(1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Gerekçe: Yürürlük maddesidir.

MADDE 12Yürütme

(1) Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

Gerekçe: Yürütme maddesidir.

Genel gerekçeyi oku (14 paragraf)Genel gerekçeyi kapat

Devletin temel amaç ve görevi; milletin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak; kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan engelleri kaldırmaya ve insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır. Bu yükümlülük, kamu düzeninin korunmasının yanı sıra toplumsal barışın güçlendirilmesini de Devletin asli görevlerinden biri hâline getirmektedir.

Cumhuriyetimizin ikinci yüzyılına girildiği bu dönemde Ülkemiz, güvenlik, demokrasi ve hukuk devleti ilkelerini birbirini tamamlayan unsurlar olarak değerlendiren yeni bir perspektifle geleceğe yürümektedir. Nitekim bu yüzyıl, yalnızca yeni bir zaman dilimini değil; aynı zamanda devletin demokratik hukuk devleti niteliğini daha da güçlendirecek, milli birlik ve beraberliği tahkim edecek, toplumsal huzuru kalıcı hâle getirecek ve milletimizin ortak geleceğini güvence altına alacak bir vizyonu ifade etmektedir. Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğü, milli egemenlik ilkesi ve ortak vatandaşlık bilinci etrafında şekillenen bu vizyon; yalnızca kamu düzeninin korunmasını değil, aynı zamanda toplumsal bütünleşmenin güçlendirilmesini ve ortak geleceğin daha sağlam temeller üzerinde inşa edilmesini de gerekli kılmaktadır.

Terörün tamamen sona erdiği bir Türkiye; güvenlik, demokrasi, ekonomik kalkınma ve hukuk devleti bakımından daha güçlü bir geleceği vaat etmektedir. Güvenlik için ayrılan kaynakların eğitime, bilime, teknolojiye, üretime, altyapıya ve sosyal kalkınmaya yönlendirilebilmesi, Ülkenin her köşesinde huzur ortamının güçlenmesine ve gelecek nesillerin şiddetin etkisinden uzak, güven içerisinde yaşayabilmelerine önemli katkı sağlayacaktır.

Belirtmek gerekir ki, uzun yıllara yayılan mücadele sürecinde yalnızca güvenlik tedbirleriyle yetinilmemiş; ekonomik, sosyal ve demokratik nitelikte çok yönlü politikalar hayata geçirilmiştir. Zira bu sorun, sadece güvenlik temelli değerlendirilmemiş, tüm boyutlarıyla ele alınarak bütüncül bir yaklaşım sergilenmiştir. Nitekim, özellikle 2002 yılından itibaren temel hak ve hürriyetlerin güçlendirilmesi, devlet ile millet arasındaki bağın kuvvetlendirilmesi ve demokratik standartların yükseltilmesi amacıyla kapsamlı reformlar gerçekleştirilmiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisince kabul edilen ve milletimiz tarafından onaylanan anayasa değişiklikleri ve diğer kanuni düzenlemeler sayesinde hukuk devleti ve demokratikleşme alanında önemli ilerlemeler sağlanmıştır.

Bu anlayış doğrultusunda; Türkiye Cumhuriyeti'nin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğü, hukuk devleti ilkesi, demokratik siyasal düzen ve kamu güvenliği esas alınarak, toplumsal huzurun kalıcı biçimde tesisi amaçlanmaktadır. Bu yaklaşımın özü, silahlı yapılanmaların ortadan kaldırılması ve demokratik siyaset alanının güçlendirilmesi suretiyle toplumsal bütünleşmenin sağlanması ve milletimizin ortak değerlerinin korunmasıdır.

Bu kapsamda Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu, farklı siyasi görüşlerin, toplumsal beklentilerin ve hukuki değerlendirmelerin ortak bir zeminde ele alınmasına katkı sunan önemli bir istişare ve değerlendirme merkezi olarak görev ifa etmiştir. Komisyon çalışmaları; ortaya çıkan sorunların bütün yönleriyle değerlendirilmesine, mağduriyetlerin tespitine, toplumsal uzlaşının güçlendirilmesine ve ihtiyaç duyulan yasal düzenlemelerin kapsamlı şekilde ele alınmasına imkân sağlamıştır. Böylelikle, millet iradesinin tecelligâhı olan Türkiye Büyük Millet Meclisinin toplumsal sorunların çözümünde üstlendiği anayasal sorumluluk bir kez daha somut biçimde ortaya konulmuştur.

Hukuk devleti, yalnızca suçların cezalandırılmasını esas alan bir sistem değildir. Hukuk devleti, adaletin sağlanmasını, kamu güvenliğinin korunmasını, toplumsal huzurun güçlendirilmesini ve suç işleyen bireylerin yeniden topluma kazandırılmasını da gözeten çok boyutlu bir anlayışı ifade etmektedir. Bu yaklaşım doğrultusunda ceza adalet sistemi, yalnızca geçmişte işlenmiş suçlara karşılık verme amacını taşımamakta, kamu düzeni ve güvenliğinin sağlanması, yeniden suç işlenmesinin önlenmesi, hükümlünün hukuk kurallarına saygılı bir birey olarak yaşam sürmesinin teşvik edilmesi ile toplumsal barışın güçlendirilmesine hizmet etmektedir.

Süreçte ulaşılan mevcut aşamanın kalıcı hâle getirilebilmesi, güvenlik tedbirlerinin etkin şekilde sürdürülmesinin yanında ceza adalet sisteminin de kamu güvenliğini uzun vadede destekleyecek şekilde geliştirilmesini gerekli kılmaktadır. Bu çerçevede hazırlanan Teklifle; gelecekte benzer acıların yaşanmasının önlenmesi, elde edilen kazanımların kalıcı hâle getirilmesi, kamu güvenliğinin daha güçlü biçimde tesis edilmesi, ceza adalet sisteminin geliştirilmesi ve belirli şartların oluşması halinde ilgili kişilerin hukuk düzenine bağlı bireyler olarak toplumla bütünleşmesi amaçlanmaktadır.

Kanun koyucunun ceza ve infaz politikalarını belirleme konusundaki takdir yetkisi, hukuk devleti ilkesinin çizdiği sınırlar içinde kamu yararını gerçekleştirmeye yönelik anayasal bir yetkidir. Toplumsal şartların değişmesi, güvenlik politikalarının ulaştığı seviye, ceza adalet sisteminin uygulama sonuçları ve kamu düzeninin ihtiyaçları dikkate alınarak ceza adalet sisteminde yeni düzenlemeler yapılması, çağdaş hukuk devletlerinde yasama organının doğal ve anayasal görevlerinden biridir.

Teklif, mahkumiyet hükümlerini ortadan kaldıran, suçların hukuki niteliğini değiştiren veya ceza sorumluluğunu sona erdiren bir düzenleme niteliğinde değildir. Devam eden soruşturma ve kovuşturma süreçleri ile kesinleşmiş mahkumiyet hükümleri bütün hukuki sonuçlarıyla varlığını korumakta; suçun vasfına, mahkumiyet kararına veya ceza sorumluluğuna ilişkin herhangi bir değişiklik öngörülmemektedir. Bu yönüyle Teklif, hukuki niteliği itibarıyla ceza adalet sistemi ile infaz hukukuna ilişkin sınırlı ve koşullu bir kanuni düzenleme niteliği taşımaktadır.

"Terörsüz Türkiye" sürecinin sağlıklı, gerçekçi ve sürdürülebilir bir zemine oturtulabilmesi açısından uluslararası tecrübeler de değerlendirilmiştir. Kırk yılı aşan mücadele birikimi dikkate alınarak Ülkemizin kendi tecrübesi, toplumsal gerçekliği ve devlet geleneğiyle şekillenen özgün bir "Türkiye Modeli" oluşturulmuştur.

Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunca ortak aklı ve asgari müşterekleri önceleyen bir yaklaşımla ortaya çıkan rapor doğrultusunda hazırlanan Teklif, süreç kapsamında öngörülen hukuki düzenlemelerin ilk adımını teşkil eden temel bir çerçeve oluşturmaktadır. Sürecin dinamik yapısı dikkate alındığında, uygulama sırasında ortaya çıkabilecek ihtiyaçlar, elde edilecek tecrübeler ve değişen şartlar ile gereklilikler doğrultusunda, sürecin hedefine uygun şekilde ilerlemesini sağlamak amacıyla yasama organının takdiri çerçevesinde ilgili mevzuatta ilave değişiklikler yapılması veya yeni kanuni düzenlemelerin ihdas edilmesi söz konusu olabilecektir.

Belirtmek gerekir ki süreç, yalnızca Ülkemizde değil, Ülkemizin de içinde bulunduğu tüm coğrafyada barış ve kardeşliği yeniden oluşturmaya yöneliktir. Bu kapsamda örgütün feshi ve silahların bırakılmasıyla başlayan süreç, ihtiyaç duyulan yasal düzenlemelerin yürürlüğe konulmasıyla artık milletin eseri olacaktır.

Teklif, yukarıda açıklanan gerekçelerle hazırlanmıştır.

Madde metinleri teklifin TBMM’ye sunulan metninden (PDF) yazıya döküldü; kanunlaşan hâli komisyon ve Genel Kurul değişiklikleriyle farklı olabilir, yürürlükteki metin Resmî Gazete’dedir.

GÖRÜŞMELER

Komisyonda ve Genel Kurul’da söz alanlar

GENEL KURUL

Genel Kurul · 120. Birleşim

“Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Türkiye Cumhuriyeti'nin 2'nci asrını yani Türkiye Yüzyılı'nı inşa ederken ülkemizin istikbalini, toplumsal huzurunu ve ebedî kardeşliğini güçlendirecek tarihî bir devlet vizyonunu, Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan ve Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Sayın Devlet Bahçeli liderliğinde ortaya konulan…”

Konuşmanın tamamı →TBMM tutanağı ↗ (yeni sekmede açılır)

Filiz Kılıç MHP · Nevşehir
GENEL KURUL

Genel Kurul · 120. Birleşim

“Teşekkür ederim Sayın Başkan. Değerli milletvekilleri, ekranları başında bizleri takip eden aziz Türk milleti; tarihin şaşmaz terazisi çok şükür ki milliyetçi hareketi ve bilge liderimizi her defasında bir kez daha haklı çıkarmıştır.”

Konuşmanın tamamı →TBMM tutanağı ↗ (yeni sekmede açılır)

Özlem Zengin AK Parti · İstanbul
GENEL KURUL

Genel Kurul · 123. Birleşim

“Önce, tabii, Türkiye'de küçük ya da büyük bir mesele yok. Vatandaşlarımıza, insanımıza dair her meselenin, hatta tabiata dair her meselenin bizim meselemiz olduğunu düşünerek birkaç farklı başlıkta grubumuz adına fikirlerimizi ifade etmek istiyorum. Evlerde yoğun bir heyecan var.”

Konuşmanın tamamı →TBMM tutanağı ↗ (yeni sekmede açılır)

Mehmet Emin Ekmen Yeni Yol · Mersin
GENEL KURUL

Genel Kurul · 125. Birleşim

“Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; YENİ YOL Grubu olarak bu yola çıkışın kendini meşru ve doğru bir çaba olarak gördük. Muhalefetin farklı görüşlerine, düşüncelerine, önerilerine, toplumun vicdanına, toplumdan gelen itirazlara ve beklentilere daha fazla önem verilmesi gerektiğini her aşamada dile getirdik; sürece destek kadar doğrudan karşıtlığın, kaygı…”

Konuşmanın tamamı →TBMM tutanağı ↗ (yeni sekmede açılır)

Hakan Şeref Olgun İYİ Parti · Afyonkarahisar
GENEL KURUL· 2 SÖZ

Genel Kurul · 125. Birleşim

“Huzurdaki çerçevenin mucidi olan Cumhur İttifakı yıllarca ve son olarak 2023 genel seçimlerinde seçim kampanyasında "terörle mücadele" "millî birlik" "beka" diyerek, muhalefetin PKK'yla iş birliği yaptığı ve teröristbaşı Abdullah Öcalan'ı dışarıya çıkaracağı algısı yaratmaya çalışarak milletten oy istemiş ve vatandaş da bu yüzden oy vermiştir.”

Konuşmanın tamamı →Bu teklifteki 2 sözü →TBMM tutanağı ↗ (yeni sekmede açılır)

Hasan Arslan AK Parti · Afyonkarahisar
GENEL KURUL

Genel Kurul · 125. Birleşim

“Teşekkür ederim Sayın Başkanım. Kırk yılı aşkın süredir memleketimizin, milletimizin, devletimizin belası olan terör, çok şükür, herkes sözünde durursa bu yasayla bitme noktasına gelmiş olacaktır inşallah; aksi hâlde, zaten kaybedecek bir şeyimiz yok.”

Konuşmanın tamamı →TBMM tutanağı ↗ (yeni sekmede açılır)

Turan Yaldır İYİ Parti · Aksaray
GENEL KURUL

Genel Kurul · 125. Birleşim

“Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugün bu salondaki çoğunluğa göre tarihî ve güzel bir gün olabilir, bize göre ise Gazi Meclis tarihimizin belki de en utanç verici günlerinden birini yaşıyoruz. Bizler İYİ PARTİ olarak tarihin doğru tarafında ve bir avuç inanmış Türk olarak buradayız.”

Konuşmanın tamamı →TBMM tutanağı ↗ (yeni sekmede açılır)

Murat Emir Yeni Parti · Ankara
GENEL KURUL

Genel Kurul · 125. Birleşim

“Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. Tarihî bir günde Türkiye'nin, ülkemizin elli yıldır çektiği, ağır bedeller ödediği, şehit kanıyla, canıyla, gazilerimizin organlarıyla koluyla, bacağıyla bedel ödediğimiz terör belasını bitirmek üzere bir kapı aralanmış ve bu kapının doğru, olması gerektiği gibi, ortak akılla sonuç…”

Konuşmanın tamamı →TBMM tutanağı ↗ (yeni sekmede açılır)

Sadullah Ergin Yeni Yol · Ankara
GENEL KURUL

Genel Kurul · 125. Birleşim

“Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; heyetinizi saygıyla selamlıyorum. Bugün, Türkiye açısından son derece önemli bir kanun teklifini görüşüyoruz. Sözlerime başlarken şunun altını çizmek istiyorum: Ekim 2024 tarihinde Sayın Devlet Bahçeli'nin gündeme taşıdığı bu konuya ilk desteği veren DEVA Partisi ve onun Genel Başkanı Sayın Ali Babacan oldu.”

Konuşmanın tamamı →TBMM tutanağı ↗ (yeni sekmede açılır)

Yüksel Arslan İYİ Parti · Ankara
GENEL KURUL

Genel Kurul · 125. Birleşim

“Bu ülkede her Türk vatandaşı kanun önünde eşittir. Yüz yıl önce cumhuriyetimizin çözdüğü bu sorunu kaşımak önce toplumu, sonra devleti böler. Etnik azınlık vurgusuyla yapılan her düzenleme ve mağduriyet söylemi bölücülüktür. Terör bitmişken buna neden ihtiyaç duydunuz? Bu talep milletimizin talebi değildir. Kim sizi bu duruma zorladı?”

Konuşmanın tamamı →TBMM tutanağı ↗ (yeni sekmede açılır)

Bu teklifle ilgili 78 konuşmanın tamamı →

Konusunda bu teklifin esas numarası (2/3793) geçen konuşmalar; tarih sırasıyla, aynı gün aynı vekilin sözleri bir satırda. Parti, konuşma tarihindeki partidir.

İLGİLİ KAYITLAR

Bağlam