5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 12. Maddesi, Türk vatandaşlığının kazanılmasında istisnai halleri düzenlemekte ve yabancıların Bakanlar Kurulunun kararı ile Türk vatandaşlığı kazanabileceğini durumları belirtmektedir. 11 Şubat 2010 tarihli ve 2010/139 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 20. Maddesinin (c) bendi, en az 400.000 Amerikan doları veya karşılığı döviz tutarındaki taşınmazı tapu kayıtlarına üç yıl satılmaması şerhi koyulmak şartıyla satın aldığı tespit edilen yabancıların istisnai olarak Türk vatandaşlığını kazanabileceğini düzenlemektedir.

Yönetmelikte asgari değer olarak 1.000.000 Amerikan doları belirlenmesine rağmen, 18 Eylül 2018 tarih ve 106 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bu değer 250.000 Amerikan dolarına düşürülmüştür. 6 Ocak 2022 tarihinde yayınlanan 5072 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ise bu değeri 400.000 Amerikan dolarına yükseltmiştir.

ABD'de yürürlükte olan yasal mevzuata göre şirket kuran veya belirli bölgelere yatırım yapan iş adamları, vatandaşlık almak için beş yıl bekleme süresini tamamlamak zorundadır. İngiltere'de yatırım yoluyla vatandaşlık hakkı kazanabilmek için de beş yıllık bekleme süresi şartı bulunmaktadır. Almanya'da gayrimenkul yatırımı yapan yabancılara önce üç yıllık oturum izni verilmekte, 6 yılın ardından Almanca dilini iyi düzeyde konuştuğunu belgeleyenlere vatandaşlık başvurusu yapma imkânı sağlanmaktadır. Fransa?da taşınmaz yatırımı yoluyla önce 4 yıllık ikamet kartı almak, ardından 5 yıllık ikamet süresini tamamlayarak Fransa vatandaşı olmak mümkündür. Yunanistan'da ise gayrimenkul yatırımı yapan yabancıların 7 yıl ülkede ikamet ettikten sonra, temel düzeyde Yunanca bilgisi gibi belirli şartlar altında vatandaşlık başvurusu yapmasına imkân sağlanmaktadır.

Dünyadaki uygulamalara bakıldığında genel eğilimin, en az 5 yıllık bekleme süresi ve dil öğrenimi koşullarını sağlayan yabancılara gayrimenkul satışı karşılığında vatandaşlık verilmesi yönünde olduğu görülmektedir. Yapılan bu düzenlemeyle, Türk vatandaşlığının kazanılması için öngörülmüş olan bekleme süresinin dünyadaki genel eğilime uygun olarak 5 yıla çıkartılması, sadece temel düzeyde Türkçe bilgisi kazananların vatandaşlık başvurusu yapmasına olanak sağlanması öngörülmektedir.

Düzenlemeyle ayrıca gayrimenkul ve döviz piyasasındaki istikrarsızlığı önlemek ve daha güçlü vatandaşlık bağları tesis edilmesini sağlamak amacıyla, taşınmazın en az 10 yıl süreyle devir ve terkini yapılmayacağı taahhüdünün tapu siciline şerh edilmesi şartı getirilmektedir.