Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi

Mevzuatta meslek hastalığının tanımı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 14'üncü maddesinin ilk fıkrasına göre meslek hastalığı, sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal engellilik hâlleridir.

Bir sosyal risk olarak meslek hastalığının diğer hastalıklardan ayırt edilebilmesi ve meslek hastalığının varlığından bâhsedilebilmesi için bir takım şartların bir arada bulunması gerekmektedir. Bu noktada hastalığın; bedensel veya tuhsal engellilik hâlinin yürütülen işin sonucu olarak ortaya çıkması yani uygun illiyet bağı bulunması şartı aranmaktadır. Ayrıca belirli bir zaman dilimi içerisinde oluşması hali de aranmaktadır.

Halihazırda DSÖ tarafından ilan edilen pandemi kapsamında çeşitli ülkelerde sağlık alanında çeşitli önlemler alınmakla beraber çalışanların haklarını da gözeten düzenlemeler yapılmıştır. Sosyal risk kapsamında yer alan salgın hastalığın bilhassa sağlık çalışanlarını olumsuz etkilemesi kaçınılmazdır. Sağlık alanında (hastane, aile sağlığı: birimi, işyeri hekimliği birimi, laboratuvar vb.) çalışanlar, yalnızca riskli bir iş yaptıklarında ya da riskli bir durumla karşılaştıklarında (maskesiz olan COVID-19 hastasıyla, maskesiz olarak 15 dakikadan fazla süre temas gibi) COVID-19 açısından yüksek riskli sayılmaktadır. Oysa sağlık çalışanları, ister hasta naklinde, ister birinci basamakta filyasyon çalışmalarında, aile hekimliği merkezlerinde hasta muayene ederken, ister hastanede hasta karşılama ve ayırma (triaj) alanlarında, ister test için sürüntü alma, ister laboratuvar analiz süreçlerinde, isterse salgın döneminde verilen eğitimlerde, fabrikalarda işçilerin peryodik muayenelerini gerçekleştirirken olsun; her an virüs ile enfekte olma riski belirgin şekilde artan en önemli risk grubudur. Kaldı ki gerçekleşen hekim ve sağlık çalışanlarının vefatı bu durumu doğrulamaktadır. Öte yandan işyeri hekimlerinin de bu risk nedeniyle yaşamını yitirdikleri bilinmektedir. Bu konuda kamuoyunda COVID-19*a yakalanmış olan sağlık çalışanlarının doğrudan meslek hastalığına yakalanmış sayılması için oluşmuş net bir talep mevcuttur. Ancak buna karşın SGK Başkanlığı tarafından yayınlanan 7 Mayıs 2020 tarih ve 2020/12 sayılı Genelgede, "Covid-19 virüsünün bulaşıcı bir hastalık olduğu dikkate alındığında; söz konusu salgına maruz kalan ve sağlık hizmeti sunucularına müracaat eden sigortalılara hastalık kapsamında provizyon alınması gerekmektedir" denilerek, daha önce benzer bir salgın hastalığa yakalanan çalışanların bu süreçleri iş kazası statüsüne sokan. uygulama, bu özel genelge ile iş kazası statüsünden çıkarılmıştır. Bu durumun açıkça SGK'nin üzerine düşen maddi külfetin azaltılması ve yine işveren sorumluluğunun kaldırılması anlamına geldiği açıktır. Oysa sağlık çalışanları doğrudan bir riske matuz kalarak görevlerini ifa etmekte ve bu hastalık nedeniyle yaşamlarını yitirmektedir. Geride kalanlara tazminat ödenmesi ve bir takım haklarının . sağlanması: gerekirken bu yükümlülükten . kaçınılacak uygulamaların devreye sokulması izaha muhtaçtır. Bu nedenle kanunda yapılacak bir değişiklik ile COVİD-19 meslek hastalığı statüsüne alınmalı ve çalışanların hakları güvence alüna alınmalıdır.