Yargılamalarda Makul Süreye İlişkin Şikayetlerin Tazminat Ödenmek Suretiyle Çözümüne Dair Kanun Teklifi

(1) Bu Kanunun amacı, yargılamalardaki makul süre şikayetlerin ve Anayasa Mahkemesine yapılmış bazı başvuruların tazminat ödenmek suretiyle çözümüne dair esas ve usullerin belirlenmesidir.

Gerekçe: Kanunun amacı açıklanmıştır.

(1) Bu Kanun;

a) Ceza hukuku kapsamındaki soruşturma ve kovuşturmalar ile özel hukuk ve idare hukuku kapsamındaki yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı,

b) Mahkeme kararlarının geç veya eksik icra edildiği ya da hiç icra edilmediği iddiaları ile başvuruları kapsar.

(2) Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Türkiye'nin taraf olduğu ek protokoller kapsamında korunan haklara ilişkin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin ve Anayasa Mahkemesi?nin yerleşik içtihatları doğrultusunda ülkemiz aleyhine verilen ihlal kararlarının yoğunluğu dikkate alınmak. suretiyle, diğer ihlal alanları bakımından da Cumhurbaşkanı kararıyla bu Kanun hükümleri uygulanabilir.

(3) İdari nitelikteki soruşturmalardan kaynaklanan başvurular hakkında bu Kanun hükümleri uygulanmaz.

Gerekçe: Kanunun kapsamı açıklanmıştır.

(1) Bu Kanunun uygulanmasında;

a) Bakanlık: Adalet Bakanlığını, v

b) Başvuran: Anayasa Mahkemesine başvurmuş olanları,

c) Başvuru: Anayasa Mahkemesine yapılmış'olan başvuruyu,

ç) Komisyon: Tazminat talebi hakkında karar vermek amacıyla kurulan Komisyonu,

d) Müracaat: Komisyona iletilen talebi,

e) Müracaat eden: Komisyondan tazminat talebinde bulunanları, ifade eder.

Gerekçe: Kanundaki ifadelerin tanımı yapılmıştır.

(1) Bu Kanun kapsamında yapılacak müracaatlar hakkında karar vermek üzere Bakanlığın merkez teşkilatı ile bağlı ve ilgili kuruluşlarında çalışan hâkim ve savcılar arasından Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından atanacak dokuz kişiden oluşan bir Komisyon kurulur. Komisyon Başkanı bu üyeler arasından Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenir. Komisyon, iş durumuna göre üç üyeden oluşan heyetler halinde de çalışabilir. Heyetlerin başkanları Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından; heyetlerin oluşumu ve yokluklarında birbirlerinin yerine bakacak üyeler ile iş bölümü Başkan tarafından belirlenir. Başkan, Komisyonun ve heyetlerin verimli ve uyumlu şekilde çalışmasından sorumludur.

(2) Komisyon üyelerine, müracaatlar sonuçlandırılıncaya kadar başka bir görev verilmez. (3) Komisyon asgari yedi üyeyle, heyetler üye tam sayısıyla toplanır; kararlar üye tam sayılarının salt çoğunluğuyla verilir.

(4) Komisyonun sekretarya hizmetleri Bakanlık tarafından yürütülür.

(5) Kamu kurum ve kuruluşları ile yargı mercileri, Komisyonun görevi kapsamında ihtiyaç duyduğu her türlü bilgi ve belgeyi gecikmeksizin Komisyona göndermek zorundadır.

Gerekçe: Komisyon ve çalışma esasları belirlenmiştir.

-(1) Komisyona müracaat, başvuru formu ve diğer ilgili bilgi ve belgelerle birlikte, müracaat edenin kimlik bilgilerini içeren imzalı bir dilekçeyle yapılır. Anayasa Mahkemesi'ne yapılmış olan başvurular yönünden Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvuruya ilişkin form, düşme kararı ve bu kararın tebliğine dair belge; karar henüz verilmemiş ise başvuru tarihini ve numarasını gösteren resmi kayıt kabul mektubu ve ihlal iddiasına ilişkin diğer bilgi ve belgeler eklenir.

(©) Müracaat evrakındaki eksikliğin giderilmesi için müracaat edene on beş günü geçmemek üzere süre verilir. Bu süre içinde, geçerli bir mazeret olmaksızın eksikliğin tamamlanmaması hâlinde müracaat reddedilir.

(3) Başvuran, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde Komisyona müracaat edebilir. Bu süre içinde müracaatta bulunmayanlar Anayasa Mahkemesi'nin düşme kararının kendilerine tebliğinderi itibaren bir ay içinde de Komisyona müracaat edebilirler.

(4) Müracaatın Cumhuriyet başsavcılıkları aracılığıyla da yapılması mümkündür. Cumhuriyet başsavcılığı, müracaat evrakını derbal Komisyona gönderir. Bu durumda Cumhuriyet başsavcılığına yapılan müracaat tarihi esas alınır.

(5) Müracaatlara ilişkin düzenlenecek kâğıtlar damga vergisinden, yapılacak işlemler harçlardan müstesnadır.

Gerekçe: Komisyona müracaatın şekli ve süresi açıklanmıştır.

(1) Komisyon;

a) Müracaat konusu başvurunun, Anayasa Mahkemesince öngörülen iç hukuk yollarının tüketilmesi koşulu dışındaki diğer kabul edilebilirlik şartlarını taşımadığını,

b) Komisyona süresinde müracaat edilmediğini,

©) Müracaat edenin hukuki menfaati olmadığını,

ç) Müracaatın 2 nci madde kapsamına girmediğini, tespit ederse müracaatı reddeder.

Gerekçe: Komisyona müracaatın reddi açıklanmıştır.

(1) Komisyon, müracaat hakkında altı ay içinde karar vermek zorundadır.

(2) Komisyon, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin ve Anayasa Mahkemesinin emsal kararlarını da gözetmek suretiyle müracaat konusunda gerekçeli olarak karar verir.

(3) Komisyon kararlarına karşı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Komisyon aracılığıyla Ankara Bölge İdare Mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz dilekçesi müracaata ilişkin diğer tüm belgelerle birlikte derhal itiraz merciine gönderilir. Bu itiraz öncelikli işlerden sayılarak üç ay içinde karara bağlanır. Mahkeme tarafından Komisyon kararı yerinde görülmezse işin esası hakkında karar verilir. İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir.

(4) Ödenmesine karar verilen tazminat, kararın kesinleşmesinden itibaren üç ay içinde Bakanlık tarafından ödenir. Ödemeye ilişkin düzenlenecek kâğıtlar damga vergisinden, yapılacak işlemler harçlardan müstesnadır.

Gerekçe: Komisyona yapılan müracaat hakkında körar ve itiraz usulü açıklanmıştır.

(1) Komisyona yapılan müracaat sonucunda Komisyonun kesinleşen kararlarının bir örneği müracaata konu işlemin yapıldığı adli veya idari mercie gönderilir.

(2) Müracaata konu işlem henüz sonuçlandırılmamışsa ilgili adli veya idari merci tarafından bu işlem ivedilikle sonuçlandırılır.

GEÇİCİ MADDE 1 — (1) Komisyon üyeleri, bu Kanunun yayımlandığı tarihten itibaren en geç bir ay içinde atanır.

GEÇİCİ MADDE 2 —(1) Bu Kanun, ikinci madde kapsamında olup da 09/03/2023 tarihinden itibaren Anayasa Mahkemesine yapılmış ve henüz sonuçlanmamış veya hakkında düşme kararı verilmiş başvuruları da kapsar.

Gerekçe: Kararın ilgili adli veya idari mercie bildirimi açıklanmıştır. GEÇİCİ MADDE 1 — Komisyonun ne zaman kurulacağı belirlenmiştir. GEÇİCİ MADDE 2 — Anayasa Mahkemesi'nde derdest olan bazı başvurular da kapsama alınmıştır.

(1) Bu Kanunun;

a) 5 inci maddesi yayımı tarihinden itibaren bir ay sonra,

b) Diğer maddeleri yayımı tarihinde, N yürürlüğe girer.

Gerekçe: Yürürlük maddesidir.

(1) Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkant yürütür.

Gerekçe: Yürütme maddesidir.