Pasaport Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Sağlık Bakanlığı'nın Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde sunduğu 2024 Plan ve Bütçe Komisyonu sunumunda Kasım 2023 verilerine göre Sağlık Bakanlığı'nda çalışmakta olan uzman hekim sayısı 55.923, Üniversitelerde görev yapan uzman hekim sayısı 16.500 ve özel sektörde görev yapan uzman hekim sayısı 31.284 olarak verilmiştir. Toplam uzman hekim sayımızın 130.707 olduğu ve özel sektördeki uzman hekim sayısının toplamın neredeyse "25'i olduğu görülmektedir.

Sayın Bakan'ın sunduğu resmi verilerde de rahatlıkla görüleceği üzere, Türkiye'deki sağlık hizmetleri başta olmak üzere toplum sağlığının korunması, bu alandaki çalışmaların gelişmesi ve ilerlemesi için Sağlık Bakanlığı ve Üniversitelerimizin yanı sıra özel sektörde görev yapan hekimlerimizin de rolü oldukça büyüktür. Aynı sunumun "Sağlık Diplomasisi" başlında Sağlık Bakanlığı'nın anlaşma yaptığı ülke ve uluslararası kuruluş sayısının 98, toplam anlaşma sayısının 282 olduğu belirtilmiş, sağlık profesyonellerinin yurt dışındaki sağlık personelleriyle gerçekleştireceği eğitim faaliyetlerinin de önemine değinilmiştir.

Sağlık Bakanlığı?nın verilerine göre Uluslararası çalışmalar ve gelişmeleri takip etmek oldukça önemli ve gerekliyken; 2022 istatistiklerine göre, Türkiye'den Avrupa ülkelerine geçici seyahat için yapılan Schengen başvurularında alınan ret oranı, son 5 yılda 2 katına ulaşmış, diğer yandan yapılan başvurular da son 5 yıl içinde önemli ölçüde artmıştır. 2017'de Türkiye'den yapılan Schengen vizesi başvurularından "6,5'i reddedilirken, 2022'de bu oran 3 kat artarak 9015,7?ye yükselmiştir. Son üç yıldır en çok Schengen vizesi başvurusunda bulunan ilk 5 ülke arasında yer alan Türkiye'nin ret oranının, uzun bir süredir en sık başvuru yapan ülke olan ve güncel olarak ambargo uygulanan Rusya'nın aldığı ret oranından fazla olması dikkat çekmektedir.

Hususi pasaportlara Avrupa'da ve Dünya ülkelerinde uygulanan vize prosedürleri vatandaşlarımız için oldukça önemlidir. Londra merkezli bir yatırım ve vatandaşlık danışmanlığı şirketi olan Henley & Partners tarafından 17 yıllık bir veriden beslenerek hazırlanan *Henley Pasaport Endeksi? hangi ülke pasaportunun ne kadar güçlü olduğuna dair bir referans noktası oluşturan bir veri yayınlamaktadır. Bir ülke pasaportunun tabi olduğu vize prosedürleri baz alınarak oluşturulan endeks, bir vatandaşın ne kadar çok seyahat noktasına vizesiz ya da kolay vize prosedürleri ile seyahat edebildiğine odaklanmaktadır. Endeksin 2022 yıl sonu raporuna göre, dünyadaki en güçlü pasaport 193 vize serbestisi puanıyla Japonya pasaportu olurken, en zayıf pasaport da 27 puanla Afganistan pasaportu olmuştur. Türkiye ise bu endekste 110 puan ile 199 ülke arasında 54. sırada yer almaktadır. Türkiye'nin endeksteki yerinin ele alınan son 5 yılda pek fazla değişmediği, 50. ve 55. sıralar arasında konumlandığı gözlemlenmektedir.

Kamuoyunda *Yeşil Pasaport" olarak bilinen hususi pasaport konusunda maalesef hekimlerimiz arasında ülkemizdeki sağlık çalışmalarının ilerlenmesi için gerekli olan ve eşitlenmesi gereken bir durum söz konusudur.

Kanun Teklifi ile üzerinde değişiklik öngörülen 5682 sayılı Pasaport Kanunun 14, maddesinin (A) fıkrasının birinci paragrafı aşağıdaki gibidir:

"Türkiye Büyük Millet Meclisi eski üyeleri, eski bakanlar ile birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan veya bu kadrolar karşılık gösterilmek veya T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilip emekli kesenekleri bu derecelerden kesilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalıştırılan Devlet memurları ve diğer kamu görevlilerine; diplomatik pasaport verilmesini gerektiren vazifelerden başka herhangi bir resmi vazife ile veya kendi hesaplarına yabancı ülkelere gittikleri zaman verilir. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu ve Tasarruf Mevduatı Sigoria-Fanu, EN Kurulu üyeleri için, T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilme ve emekli keseneklerinin bu derecelerden kesilmesi şartı aranmaz. "

İlgili hüküm uyarınca Sağlık Bakanlığı ve üniversitelerde sağlık hizmeti sunan hekimlerimiz gerekli şartları yerine getirdiği zaman hususi damgalı pasaport alma ve kullanma hakkı kazanırken, aynı görevi yapan özel sektör hekimlerimiz bu haktan mahrum kalmaktadır. Bu durum özellikle; eğitim, konferans, sempozyum, kongre, proje ve benzeri bilimsel etkinlikler için yurtdışına gitmesi ülkemiz adına olumlu olacak doktorlar için büyük bir problem yaratmaktadır. Hekimlerin kendilerini geliştirmesi, uluslararası bilimsel toplantılara her yıl katılım sağlaması, yeni araştırmaları takip etmesi, dünyadaki çalışmaları yerinde gözlemlemesi, yetkin kişilerden edindiği bilgileri Türkiye'deki meslektaşlarıyla paylaşması, ortak araştırma projelerine paydaş olması ve yeni iş birlikleri için çalışmalar yapması hem hekimlerimiz hem de ülkemiz adına çok yararlı girişimler ve çalışmalardır.

Gerekçesi ve belirtilen tüm neticeler çerçevesinde özel sektörde çalışan hekimlerimizin belirtilen şartları sağlaması halinde yurtdışına hususi pasaport ile seyahat edebilmeleri elzemdir. Sunulan kanun teklifinin amacı, bu gerekçe ile "Tabip Odası'na kayıtlı olup en az 15 yıl kıdemi bulunan hekimlere, hususi damgalı pasaport verilebilir" hükmünü getirmektedir. MADDE GEREKÇELERİ