Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Ülkemiz sosyal bir hukuk devletidir. Sosyal devlet anlayışına göre devlet, ekonomik ve sosyal yaşama müdahale yoluyla, toplumdaki sınıf çatışmalarını yumuşatarak, ulusal bütünleşmeyi sağlamayı hedeflemelidir. Dolayısıyla sosyal devlet anlayışı çerçevesinde öncelikli olarak toplumun güçsüz kesimlerine ve elbette herkese insan onuruna yaraşır bir şekilde yaşam seviyesinin sağlanması gerekmektedir. Ayrıca Anayasamızın "Sosyal Güvenlik Hakkı" başlıklı 60. maddesi: "Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Devlet, bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilatı kurar." hükmüne havidir. Devletimizin sosyal güvenliği sağlayacak tedbirleri alma yükümlülüğü Anayasamızdan kaynaklanan bir yükümlülüktür.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hem uzun hem de kısa vadeli sigorta kollarında, sigortalılar bakımından birçok ayrıma gitmiştir. Bu ayrımlardan bazıları pratikte gerekli olmakla birlikte bazıları ise adaletsiz ve hakkaniyetsiz uygulamalara neden olmaktadır.

Örneğin kanunun 4*ncü maddesi (b) bendini oluşturan gruplardan biri olan esnaf ve zanaatkarların birçok sektörde haftanın 7 günü dükkânı açık tuttuğu, çalışılmayan gün sayısı bakımından belki de en az olanağa sahip grup olduğu gerçeği karşısında aynı maddenin (a) bendi kapsamında çalışanlardan 1.800 gün daha fazla prim ödeyerek emeklilik hakkı elde etmeleri hakkaniyetli bir durum değildir.

Yine bir başka haksızlık olarak esnaf ve zanaatkarlar başta olmak üzere kendi sigorta primini kendi yatırmak durumunda bulunan 4 (b) statüsündeki kimselerin kuruma daha önceden borcu bulunması halinde hak ettikleri geçici iş göremezlik ücretlerini alamamalarıdır. Öte yandan kırsal kalkınmanın yegâne anahtarı olan çiftçilerimiz, tarım Bağ-Kur primini ödemekte zorlanmakta, tarımsal girdi fiyatlarındaki artışlar ve ürünlerin çiftçilere kazandırmaması gibi sebeplerden dolayı tarımsal üretim faaliyetini sonlandırmak durumunda dahi kalmaktadır. Bu denli önemli bir konunun siyaset üstü bir yaklaşımla ele alınması ve çiftçilerimizin bu zor durumdan kurtarılabilmesi amacıyla her alanda iyileştirmeler yapılması gerektiği kabul edilmelidir.

Yukarıda bahsedilen durumlar hem Anayasamızın eşitlik ilkesine hem de "Devlet, esnaf ve sanatkarı koruyucu ve destekleyici tedbirleri alır." diyen Anayasa'nın 173*ncü maddesine aykırılık teşkil etmektedir. Zira devletin asli görevi Anayasasında bahsedildiği gibi esnaf ve sanatkarını koruyucu tedbirler almaktır. Bu kanun teklifi ile ekonomik hayatımızın büyük bölümünü oluşturan esnaf ve zanaatkarlarımız, köy ve mahalle muhtarları ile tarımsal faaliyette bulunan çiftçilerimiz gibi toplumun birçok kesiminin emeklilik haklarını güvence altına almak, emeklilik hayatlarını kolaylaştırmak hedeflenmektedir. Sosyal adaletin tesis edilmesi amacıyla, haksız bir biçimde 9000 gün olarak belirlenen Bağ-Kur priminin 7200 güne düşürülmesi uygun görülerek işbu kanun teklifinin verilmesi gerekliliği hasıl olmuştur.