Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi

Türkiye'de ilk kez 28 Mart 2004 yılında kullanılan seçim mürekkebi yani parmak boyası, 29 Mart 2009 yerel yönetim seçimlerinden sonra, çağ dışı bir uygulama olduğu ve ekonomik yönden tasarruf sağlanacağı gerekçeleriyle kaldırılmıştır.

Ülkemizde son yıllarda yapılan seçimlerde hile yapıldığı, sandıklarda oy çalındığı, listelerde usulsüzlükler olduğu yönündeki türlü iddia ve söylentiler nedeniyle yurttaşlarımızın özgür iradesiyle oylarını kullanacakları güvenli bir seçim ortamına dair endişeleri artmaktadır.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 79. maddesi; "Seçimlerin başlamasından bitimine kadar, seçimin düzen içinde yönetimi ve dürüstlüğü ile ilgili bütün işlemleri yapma ve yaptırma" görevi Yüksek Seçim Kuruluna verilmiştir. Ancak siyasi parti temsilcilerinin seçim güvenliğine dair endişeler doğrultusunda parmak boyası kullanılması yönündeki başvuruları Yüksek Seçim Kurulu tarafından "Yasal düzenleme gerektiğinden işlem yapılmasına yer olmadığına" şeklinde ret kararı vermiştir.

Türkiye'de, geçmişteki seçimlerde olduğu gibi mükerrer oy kullanımıyla ilgili şikayetler ve iddialar, 14 Mayıs seçimlerinde de gündeme gelmiştir. Seçim günü görevlendirilen kolluk güçleri, ulaşım görevlileri, bina sorumluları gibi kişilere ilçe seçim kurulları tarafından verilen ve bu kişilere kendi sandığı dışında oy kullanma hakkı veren 'Örnek 142' adlı görev belgesiyle mükerrer oy kullanımı girişiminde bulunduğu iddia edilmektedir.

İzmir Barosu'nun, 14 Mayıs seçimleriyle ilgili sandık güvenliği açısından yaşanan sorunlar hakkında hazırladığı raporda mükerrer oy konusuna da yer verilmiştir. Raporda, 142 No'lu belgesi olmayan birçok kişi ve görevlinin istedikleri sandıkta oy kullanabildiği, bunların bir kısmının tespit edildiği ancak kimi kolluk kuvvetinin 142 No'lu belge verilmediğini söyleyerek oy kullanabildiği tespitine de yer verilmiştir. Raporda, bu duruma usule aykırı bir uygulama olduğu ve birçok polis memurunun bu şekilde oy kullandığı belirtilmiştir.

Seçimlerde parmak boyası kullanılması, mükerrer oy kullanmanın engellenmesi ve sandık güvenliği açısından kritik öneme sahiptir. Önümüzdeki yerel seçimlerden itibaren sağlıklı sonuç alınması, en azından mükerrer oy kullanılabileceği yolundaki şüphelerin giderilmesi için parmak boyama sistemine geri dönülmesi gerekmektedir.