Irak'ta Kürt Halkına Yönelik Gerçekleştirilen Enfal Katliamı'nın "Kürt Soykırımı" Olarak Tanınması Hakkında Kanun Teklifi

Gülcan KAÇMAZ SAYYİĞİT Van Milletvekili Tali Komisyot Dışişleri Esas Komisyon İçişleri Tarih: 16-4-2024 Esas No:2/2106

16 Kisan 72024 pm amam sem A ame a aaa NN e: AM OS9N

Dünyanın farklı köşelerinde insanlığın hafızasına kazınan birçok katliam yaşanmıştır. Irak'ta yaşayan Kürtlere yönelik sistematik katliamlar da bunların başında gelmektedir. Çünkü 1986 — 1989 yıllarında Baas rejiminin Irak Kürdistan Bölgesi"ne yönelik saldırılarıyla birçok insan katledilmiştir. Enfal Harekatı adı verilen katliam neticesinde binlerce köy yakılıp yıkılmış; kadın, erkek, çocuk, genç ve yaşlı demeden herkes hedef alınmıştır. İnsanların diri diri gömülmesi, toplu şekilde infaz edilmesi ve kimyasal silahların kullanılmasıyla birlikte en az 182 bin Kürt'ün yaşamını yitirdiği belirtilmektedir.

Yine Enfal Harekatı'nda camii, hastane, kilise ve okullar da olmak üzere en az 4 bin 500 köy yakılıp yıkılırken 1 milyonu aşkın insan zorla yerinden edilmiştir. Kürdistan Bölgesi'ne yönelik en büyük saldırı ise 16 Mart 1988 yılında Halepçe*ye yönelik kimyasal silah saldırısıdır. Halepçe?"de kimyasal silahlarla toplu bir şekilde 5 binden fazla sivil katledilmiş ve 10 binden fazla kişi ise yaralanmıştır. Halepçe'ye atılan kimyasal maddelerden dolayı bugüne kadar 43 bin 733 kişinin öldüğü, 61 bin 200 kişinin de sakat kaldığı raporlarda yer almıştır.

Kürt yerleşim yerlerinde sivil yaşamın tümden yok edilerek insansızlaştırmasını esas alan katliamlar, insanlık dışı şartları barındıran toplama kampları ve işkence ile tecavüzler düşünüldüğünde apaçık bir soykırım örneği ortaya çıkmaktadır. Kürtlerin karşı karşıya kaldığı bu katliam, Birleşmiş Milletler (BM) Soykırımın Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi ile Uluslararası Ceza Mahkemesinin Roma Statüsü'nün yaptığı soykırım tanımıyla da bağdaşmaktadır. Halihazırda Enfal'ın bir parçası olan Halepçe Katliamı, I Mart 2010 yılında Irak Yüksek Ceza Mahkemesi tarafından "Soykırım" olarak tanınmıştır.

Yine Irak Parlamentosu ve Irak Kürdistan Bölgesi Parlamentosu da Halepçe katliamını soykırım olarak kabul etmiştir. Aynı şekilde 13 Nisan 2017'de de Irak Parlamentosu Enfal Katliamı ile ilgili resmi özür yayınlayarak benzer katliamların bir daha yaşanmaması için, katliamda yaşanan insanlık suçlarını ders kitaplarına eklemiştir. Bunun tanında çeşitli dünya ülkeleri de katliama bigane kalmazken Britanya, İsveç ve Norveç parlamentoları da bunu "Kürt Soykırımı" olarak kayıt altına almışlardır.

Bugün de dünyanın farklı ülkelerinde yaşayan Kürtler, her yıl 14 Nisan'da katliamın kurbanlarını çeşitli etkinliklerle anmaktadırlar. Federe Kürdistan'da katledilenlerin naaşlarını arama çalışmaları bugün de devam etmektedir. Katliamın kurbanlarının Türkiye'de yaşayan Kürtlerle akrabalığı düşünüldüğünde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin buna kayıtsız kalması anlaşılmaz bir durumdur. Oysaki farklı coğrafyalarda yaşayan Kürtlerle sağlıklı ilişkilerin en önemli sınaması Zor zamanlarda gerçekleşmektedir. Bu anlamda Enfal Soykırımı'na ilişkin tutum, Federe Kürdistan'la kurulan ticari ve siyasi ilişkilerde de bir samimiyet testi olmaktadır. Irak'ta Kürt Halkına Yönelik gerçekleştirilen Enfal Katliamı'nın "Kürt Soykırımı" Olarak Tanınması Hakkında Kanun Teklifi