Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkındaki Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi
1 milletvekilinin imzasıyla sunuldu · 6 madde
Kaynak göster
2/2242 esas numaralı kanun teklifi 26 Haziran 2024 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Zülküf Uçar (DEM Parti); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.
Zülküf Uçar (DEM Parti, Van). “Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkındaki Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/2242, 26 Haziran 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-2242-ceza-ve-guvenlik-tedbirlerinin-infazi-hakkindaki-kanunda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/377ad706-9b08-4320-9443-019054e623ed
SÜREÇ
Teklifin yolculuğu
-
TBMM Başkanlığına sunuldu1 imza
-
tarih kaydı yokEsas komisyona havaleAdalet Komisyonu
-
tarih kaydı yokKomisyon görüşmesi (şu anki aşama)Komisyonda bekliyor
-
tarih kaydı yokGenel KurulHenüz gelmedi
-
tarih kaydı yokKabul edildiHenüz yok
-
tarih kaydı yokResmî GazeteHenüz yok
TEKLİFİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.
İLK İMZA
İlk imza sahibi
MADDELER
Neler düzenleniyor? — 6 madde
MADDE 113/12/2004 tarih ve 5275 Sayılı Ceza Ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 16. Maddesinin 6…
13/12/2004 tarih ve 5275 Sayılı Ceza Ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 16. Maddesinin 6. Fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Maruz kaldığı ağır bir hastalık veya engellilik nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız idame ettiremeyen mahkumun cezasının infazı üçüncü fıkrada belirlenen usule göre iyileşinceye kadar geri bırakılır. "
Gerekçe: Madde ile 13/12/2004 tarih ve 5275 Sayılı Ceza Ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 16. Maddesinin 6. Fıkrasında yer alan ve muğlak muhtevası sebebiyle uygulamada keyfi kararlara yol açan düzenlemenin belirlilik ve öngörülebilirlik ilkesine uygun hale getirilmesi amaçlanmaktadır.
MADDE 213/12/2004 tarih ve 5275 Sayılı Ceza Ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 17. Maddesinin 6…
13/12/2004 tarih ve 5275 Sayılı Ceza Ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 17. Maddesinin 6. Fıkrasının "a" bendinde geçen "Terör suçları, örgüt faaliyetleri çerçevesinde işlenen suçlar ve" ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
Gerekçe: Madde ile 13/12/2004 tarih ve 5275 Sayılı Ceza Ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 17. Maddesinin 6. Fıkrasının "a" bendinde düzenlenen istisnalar kaldırılmakta ve hapis cezasının ertelenmesi usulünde adil ve eşitlikçi bir mevzuat öngörülmektedir.
MADDE 313/12/2004 tarih ve 5275 Sayılı Ceza Ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında
13/12/2004 tarih ve 5275 Sayılı Ceza Ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında
Kanunun 25. Maddesinin 1. Fıkrasının "1" bendi madde metninden çıkarılmıştır.
Gerekçe: Madde ile 13/12/2004 tarih ve 5275 Sayılı Ceza Ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 25. maddesinin 1. fıkrasının "1" bendi ile düzenlenen ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası almış mahpusların yaşam ve sağlık hakkına dönük büyük riskler yaratan düzenlemenin kaldırılması ve infaz uygulamasında temel insan haklarına uygun, adil ilkelere ulaşılması amaçlanmaktadır
MADDE 413/12/2004 tarih ve 5275 Sayılı Ceza Ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 105/A maddesinin 3…
13/12/2004 tarih ve 5275 Sayılı Ceza Ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 105/A maddesinin 3. Fıkrasının "b? bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"b) Maruz kaldıkları ağır bir hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatlarını yalnız idame ettiremeyen ve koşullu salıverilmesine üç yıl veya daha az süre kalan hükümlüler de yararlanabilirler. Ağır hastalık, engellilik veya kocama hâli, Adli Tıp Kurumundan alınan veya tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenen bir raporla belgelendirilmelidir."
Gerekçe: Madde ile 13/12/2004 tarih ve 5275 Sayılı Ceza Ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 105/A maddesinin 3. Fıkrasının *b" bendinde düzenlenen ve mahpuslar arasında ayrımcı uygulamalara sebep olan şartların kaldırılması ve tahliye sürecini yavaşlatan sağlık raporu prosedürünün sadeleştirilmesi suretiyle hızlandırılması amaçlanmaktadır.
MADDE 5Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Gerekçe: Yürürlük maddesidir.
MADDE 6Bu kanun hükümlerini cumhurbaşkanı yürütür.
Bu kanun hükümlerini cumhurbaşkanı yürütür.
Gerekçe: Yürütme maddesidir.
Genel gerekçeyi oku (4 paragraf)Genel gerekçeyi kapat
Türkiye'de infaz mevzuatı ve uygulamasına hakim olan ayrımcı kimi normlar sebebiyle, sağlık hakkı ve yaşam hakkı başta olmak üzere birçok hak ihlali yaşanmaktadır. Eşitlik ilkesine aykırı normların başlıca sebebi her kuralın muhtevasına istisnaların yerleştirilmesi olmaktadır. Buna göre yaşlı ve hasta birçok mahpus, tahliye imkanı yaratan kimi kuralların dışında bırakılmakta ve kendi yaşamlarını idame ettirememelerine rağmen hapishanede tutulmaktadır.
Eşitlik ilkesi; tüm insanların özgür ve eşit olarak doğduğu gerçeği ile tüm bireylerin haklara sahip olduğunu, aynı düzeyde saygıyı hak ettiğini kabul etmektedir. Toplumda yaşayan herkesin eşit muamele görme hakkı vardır. Anayasanın 10. maddesine göre "Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.(...)". Çoğu zaman birbiri yerine ve aynı şeyi ifade etmek için kullanılan eşitlik ilkesi ve ayrımcılık yasağı, aynı ve benzer durumdaki kişiler için aynı muamelede bulunmayı, aynı durum ve koşullar altında olmayanlar için ise farklı muamelede bulunmayı ifade etmektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), ayrımcılığı, objektif ve makul bir neden olmaksızın, aynı durumdaki kişilere farklı muamelede bulunmak olarak tanımlanmıştır (Willis v. Birleşik Krallık, para. 48, Okpisz v. Almanya, para. 33).
İnfaz sisteminde yaşanan birçok hak ihlalinin merkezinde yer alan Adli Tıp Kurumunun da yeniden dizayn edilmesi, adil ve bilimsel raporlara erişim bakımından elzemdir. Adli Tıp Kurumu, Adalet Bakanlığına bağlı bir yapı olması sebebiyle özünde yürütme erkinin siyasi stratejisinin etkisi altındadır. Başka bir açıdan ifade etmek gerekirse; yargı sisteminin doğrudan parçası değildir. Dolayısıyla Adli Tıp Kurumu raporlarının esas alındığı mahkeme kararları veya cezaevi idaresi kararlarının adil yargılanma ve hukuki güvenlik ilkesi ile uyarlı olmayacağı açıktır. Bu sebeplerle, hasta mahpusların tahliyesine veya cezaevinde kalabileceğine ilişkin raporların oluşturulmasında esas alınan Adli Tıp Kurumunun tekel yetkisinin bilimsel ve hukuki esaslara göre yeniden düzenlenmesi gerekmektedir.
Aktarılan içtihatlar ve anayasal düzenlemeler ile AİHM kararları doğrultusunda öncelikle atılması gereken ilk adım, infaz mevzuatında yer verilen istisnaların ortadan kaldırılması ve suç farkı gözetilmeksizin yaşamını hapishane koşullarında idame ettiremeyen bütün hasta ve yaşlı mahpusların tahliyesinin sağlanmasıdır. Bu bağlamda infaz sisteminde adil ve eşit bir uygulamanın şartlarını oluşturmak için aşağıda sıralamış bulunduğumuz mevzuat değişiklikleri yaşamsal önem taşımaktadır.
Madde metinleri teklifin TBMM’ye sunulan metninden (PDF) yazıya döküldü.
İLGİLİ KAYITLAR