5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu ve Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi
1 milletvekilinin imzasıyla sunuldu · 7 madde
Kaynak göster
2/2360 esas numaralı kanun teklifi 22 Şubat 2022 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Süleyman Bülbül (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.
Süleyman Bülbül (CHP, Aydın). “5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu ve Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/2360, 22 Şubat 2022. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-2360-5237-sayili-turk-ceza-kanunu-ve-diger-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-kanun (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/bf94a9cb-4002-41a5-8b3d-01915b361b05
SÜREÇ
Teklifin yolculuğu
-
TBMM Başkanlığına sunuldu1 imza
-
tarih kaydı yokEsas komisyona havaleAdalet Komisyonu
-
tarih kaydı yokKomisyon görüşmesi (şu anki aşama)Komisyonda bekliyor
-
tarih kaydı yokGenel KurulHenüz gelmedi
-
tarih kaydı yokKabul edildiHenüz yok
-
tarih kaydı yokResmî GazeteHenüz yok
TEKLİFİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.
İLK İMZA
İlk imza sahibi
MADDELER
Neler düzenleniyor? — 7 madde
MADDE 126.09.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunun 85. maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir:
26.09.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunun 85. maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir:
"Yasadışı yollar ve koşullar ile üretim izni olmaksızın içki üreten, ihraç veya ithal eden, pazarlayan veya satan gerçek ve tüzel kişiler hakkında; işbu içki nedeniyle ölüme sebebiyet vermeleri halinde, TCK m. 21/2 hükmü uygulanır."
Gerekçe: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunun 85. maddesine eklenecek 3. fıkra ile birlikte, yasadışı yollar ve koşullar ile üretim izni olmaksızın içki üreten, ihraç veya ithal eden, pazarlayan veya satan gerçek ve tüzel kişiler hakkında; işbu içki nedeniyle ölüme sebebiyet vermeleri halinde, olası kastla öldürme eyleminde bulundukları gözetilerek ceza verilir.
MADDE 226.09.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunun 89. maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir:
26.09.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunun 89. maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir:
"Yasadışı yollar ve koşullar ile üretim izni olmaksızın içki üreten, ihraç veya ithal eden, pazarlayan veya satan gerçek ve tüzel kişiler hakkında; işbu içki nedeniyle yaralamaya sebebiyet vermeleri halinde, TCK m. 21/2 hükmü uygulanır."
Gerekçe: Metil alkolün kullanılmasıyla üretilen sahte içkinin tüketimiyle; karaciğer, böbrek, beyin, göz ve sinir sistemi üzerinde kalıcı ve ciddi hasarlar oluşmaktadır. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunun 89. maddesine eklenecek 6. fıkra ile birlikte, yasadışı yollar ve koşullar ile üretim izni olmaksızın içki üreten, ihraç veya ithal eden, pazarlayan veya satan gerçek ve tüzel kişiler hakkında; işbu içki nedeniyle yaralamaya sebebiyet vermeleri halinde olası kastla yaralama eyleminde bulundukları gözetilerek ceza verilir.
MADDE 325.10.1984 tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 28. Maddesine aşağıdaki fikra eklenmiştir:
25.10.1984 tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 28. Maddesine aşağıdaki fikra eklenmiştir:
"Birinci fıkrada belirtilen KDV oranı; kadın hijyenik ürünleri, alkollü içecekler, evcil hayvan mamaları, bebek mamaları ve bebek bezleri bakımından yüzde | olarak uygulanır."
Gerekçe: 3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanunun 28. maddesine eklenecek fıkra ile kadın hijyenik ürünlerinden, alkollü içeceklerden, evcil hayvan mamalarından, bebek mamalarından ve bebek bezlerinden alınacak KDV oranının yüzde 18"den yüzde 1'e indirilmesin amaçlanmaktadır.
MADDE 406.06.2002 tarihli 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun 12. Maddesinin 2. Fıkrasının (b) bendinde yer…
06.06.2002 tarihli 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun 12. Maddesinin 2. Fıkrasının (b) bendinde yer alan "(A) cetvelindeki mallar için dört katına" ve "(A) cetvelindeki mallar için iki katına" ibareleri madde metninden çıkarılmıştır.
Gerekçe: 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun 12. Maddesinin 2. Fıkrasının (b) bendinde yer alan "(A) cetvelindeki mallar için dört katına" ve "(A) cetvelindeki mallar için iki katına" ibareleri madde metninden çıkarılmıştır.
MADDE 54760 sayılı Kanunun ekinde yer alan (III) Sayılı Listenin (A) Cetveli, ekli (1) sayılı cetvelde gösterildiği…
4760 sayılı Kanunun ekinde yer alan (III) Sayılı Listenin (A) Cetveli, ekli (1) sayılı cetvelde gösterildiği şekilde değiştirilmiştir.
Gerekçe: 4760 sayılı Kanunun ekinde yer alan (III) Sayılı Listenin (A) Cetveli, ekli (1) sayılı cetvelde gösterildiği şekilde değiştirilmiştir.
MADDE 6Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Gerekçe: Yürürlük maddesidir.
MADDE 7Bu kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
Bu kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
(3) Sayılı Cetvel () SAYILILİSTE (4) CETVELİ
G.T.İ.P. NO
Mal İsmi
Vergi Oranı
Asgari Maktu Vergi Tutarı
20.09
Meyva suları (üzüm şırası dahil) ve sebze suları (fermente edilmemiş ve alkol katılmamış), ilave şeker veya diğer tatlandırıcı maddeler katılmış olsun olmasın (Yalnız ambalajlanmış olanlar ve/veya toptan teslime konu edilenler) (Sebze suları ve Türk Gıda Kodeksine göre 6 100 meyve suyu sayılanlar hariç)
22.02
Sular (mineral sular ve gazlı sular dahil) (ilave şeker veya diğer tatlandırıcı maddeler katılmış veya aromalandırılmış) ve alkolsüz diğer içecekler (20.09 pozisyonundaki meyve ve sebze suları hariç) (Yalnız ambalajlanmış olanlar ve/veya toptan teslime konu edilenler) (Doğal mineralli doğal maden suyu ile üretilmiş, tatlandırılmış, aromalandırılmış meyveli gazlı içecekler; şalgam suyu; Türk Gıda Kodeksine göre çeşnili ve aromal/aromalandırılmış içme sütleri, bebek ve devam sütleri sayılanlar ile 2202.10.00.00.11, 2202.10.00.00.12, 2202.10.00.00.13, 2202.91.00.00.00 hariç)
2202.10.00.00.11
Sade gazozlar
2202.10.00.00.12
Meyvalı gazozlar
2202.10.00.00.13
Kolalı gazozlar
2202.91.00.00.00
Alkolsüz binalar
2203.00
Malttan üretilen binalar
22.04
Taze üzüm şarabı (kuvvetlendirilmiş şaraplar dahil); üzüm şırası (20.09 pozisyonunda yer alanlar hariç)
(2204.10 köpüklü şaraplar ve 2204.30 diğer üzüm şıraları hariç)
2204.10
Köpüklü şaraplar
22.05
Vermut ve diğer taze üzüm şarapları (bitkiler veya kokulu maddelerle aromalandırılmış) (2205.10.10.00.00, 2205.10.90.00.12 hariç)
2205.10.10.00.00
Alkol derecesi hacim itibariyle "e 18 veya daha az olanlar
2205.10.90.00.12
Alkol derecesi hacim itibariyle "e 22 ve fazla olanlar
2206.00
Fermente edilmiş diğer içecekler (elma şarabı, armut şarabı, bal şarabı, sake gibi), tarifenin başka yerinde belirtilmeyen veya yer almayan fermente edilmiş içeceklerin karışımları ve fermente edilmiş içeceklerle alkolsüz içeceklerin karışımları
2207.20
Alkol derecesi ne olursa olsun tağyir (denatüre) edilmiş etil alkol ve damıtım yoluyla elde edilen diğer alkollü içkiler |A ikol derecesi ne olursa olsun tağyir (denatüre) edilmiş etil alkol hariç
22.08
Alkol derecesi hacim itibariyle o 80'den az olan tağyir (denatüre) edilmemiş etil alkol; damıtım yoluyla elde edilen alkollü içkiler, likörler ve diğer alkollü içecekler ((2208.90.91; 2208.90.99) Alkol derecesi hacim itibariyle "6 80'den az olan tağyir (denatüre) edilmemiş etil alkol hariç, (2208.20; 2208.50; 2208.60; 2208.70 ve 2208.90 hariç))
2208.20
Üzüm şarabı veya üzüm cibresinin damıtılması yolu ile elde edilen alkollü içkiler
2208.50
Cin ve Geneva
2208.60 Votka (2208.60.91.00.00, 2208.60.99.00.00 hariç) 10 57,2 2208.60.91.00.00 (Muhtevası 2 litreyi geçmeyen kaplarda olanlar 10 85,8 (Alkol derecesi hacim itibariyle W 45.4'den fazla olanlar)
2208.60.99.00.00 (Muhtevası 2 litreyi geçen kaplarda olanlar (Alkol 10 85,8 derecesi hacim itibariyle " 45.4'den fazla olanlar)
2208.70 Likörler 10 78,65
2208.90 Diğerleri (2208.90.48.00.11, 2208.90.71.00.11 10 85,8 hariç)
2208.90.48.00.11 |Rakı (Muhtevası 2 litreyi geçmeyen kaplarda 10 51,48 olanlar)
2208.90.71.00.11 (Rakı (Muhtevası 2 litreyi geçen kaplarda olanlar) 10 51,8
Gerekçe: Yürütme maddesidir.
Genel gerekçeyi oku (12 paragraf)Genel gerekçeyi kapat
Ülkemizde yaşanan ekonomik kriz giderek derinleşirken yurttaşlar yoksullaşmaktadır. Kur karşısında günbegün eriyen asgari ücret ile birlikte temel yaşam ihtiyaçları başta olmak üzere birçok ürün ve hizmetin daha ucuz muadiline yönelim artmaktadır.
Son yıllarda giderek artan sahte içki kaynaklı ölümler, ülkedeki ekonomik kriz nedeniyle; vatandaşın güvenli koşullarda üretilen içki dışındaki ucuz seçeneklere yönelmek zorunda kaldığının bir göstergesidir.
Güvenlik birimlerinin sahte içkiye yönelik yaptığı operasyonlarda özellikle son 5 yılda toplanan şişe sayısı ve kapatılan imalathane sayısı artmıştır.
Emniyet Genel Müdürlüğü Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Dairesi Başkanlığı'nın alkollü içki kaçakçılığına yönelik 2018'de yapılan operasyonlarla 184 imalathane kapatılmış 712 bin 883 şişe ele geçirilmiştir. Jandarma Genel Müdürlüğü verilerine göre 2019 yılının son 9 ayında toplam İ milyon 422 bin 291 litre kaçak alkollü içki ele geçirilirken, 2020 yılının ilk 9 ayında toplam 248 bin 729 litre kaçak alkollü içki ele geçirilmiştir.
Sahte içkinin başını çektiği sahte rakının yıllara göre nasıl arttığının da başka bir göstergesi ise Tarım ve Orman Bakanlığı Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığının verileriyle ortaya konulmaktadır. Buna göre, 2011 yılında 48 milyon 810 bin litre rakı iç piyasaya sunulmuşken, bu sayı her yıl düşmüş ve son olarak 2020 yılında 30 milyon 379 bin litre olmuştur.
Bunun yanında 2013 yılından itibaren özellikle evsel ve tıbbi kullanım amaçlı etil alkol kullanılarak yapılan yasadışı alkollü içki üretiminde önemli artış yaşandığı izlenmektedir. Arz fazlasının, merdiven altı tesislerde üretilen ve bandrolsüz olarak veya sahte ya da usulsüz bandrol kullanılarak piyasaya sürülen sahte ürünlerin ve tüketicilerin şahsi tüketimleri için evlerinde ürettikleri alkotilü içkilerin yapımında kullanıldığı değerlendirilmektedir.
Özel Tüketim Vergisi ve Katma Değer Vergisi nedeniyle artan alkollü içki fiyatları sahte içkinin yolunu açmaktadır. Alkollü içkilerden alınan vergi içki fiyatının yaklaşık yüzde 70.2'sidir. 2019 yılında alkollü içkilerden 14,7 milyar TL, 2020 yılında 16,5 milyar TL, 2021 yılının ilk 11 ayında ise 20 milyar TL Özel Tüketim Vergisi tahsil edilmiştir. 2022 yılına dair alkollü içkilerden elde edilecek Özel Tüketim Vergisi'nin 26,2 milyar olması beklenmektedir. 2021 yılında yurttaşlardan tahsil edilen ÖTV, pek çok bakanlığın kabul edilen 2022 yılı bütçelerini geride bırakmaktadır.
Anayasanın, 56/3 maddesindeki hükme göre "Devlet, herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı caydırıcı hükümler ile önlenmesi, vatandaşların ucuz olması nedeniyle sahte içkiye değil de güvenli koşullarda üretilmiş içkiye yönelmesi için fiyatın erişebilir kılınması zorunludur.
Sahte içki nedeniyle ölüme sebebiyet verme ve yaralama hususundaki yargılamalarda, yeknesaklık söz konusu değildir. "Olası kast" hükümlerinin uygulandığı yargı kararlarının yanı sıra "bilinçli taksir" hükümlerinin uygulanarak daha alt sınırdan cezaların uygulandığı kararlar da bulunmaktadır. Toplum sağlığını tehdit eden bir hale gelen sahte içki nedeniyle ölümlere sebebiyet verme ve kalıcı hasarlara neden olma; taksirli bir eylem halinde değerlendirilemez bir boyuta ulaşmıştır.
Gelişen teknoloji ve iletişim ağı sayesinde; merdiven altı sahte içki üretiminin, özen ve dikkat yükümlülüğüne aykırılık barındırdığı, ölüme veyahut yaralamaya sebebiyet olacağı herkesçe bilinmektedir. Ölümün veya yaralamanın olacağı göze alınarak, kazanç elde etmek amacıyla üretim izni olmayan sahte içki üretimi yapılmaktadır.
Bu kapsamda; işbu kanun değişikliği talebi ile, sahte içkiden kaynaklanan ölümlerin ve yaralamaların kast hükümleri bağlamında yargılanmasını ve alkolü içeceklerden alınan Özel Tüketim Vergisinin ve Katma Değer Vergisi'nin düşürülmesi önerilmektedir.
Artan döviz kuru; menstüral dönemlerinde kadınların hijyenik ürünlere erişimini zorlaştırmakta, bebek maması ve bebek bezinin fiyatını erişilebilir olmaktan uzaklaştırmaktadır. Kedi, köpek, kuş ve balık gibi evcil hayvanların mamalarından ve yemlerinden, "lüks tüketim" olduğu anlayışı ile yüzde 18 oranında KDV alınmaktadır. Ancak evcil hayvan yemleri, hayvanların yaşam hakkı için zorunlu ürünlerden olup; lüks tüketim ürünlerinden değildir. Aynı zamanda; ürünlerden sosyal devlet anlayışı gereğince yüksek KDV alınması hatalıdır.
Madde metinleri teklifin TBMM’ye sunulan metninden (PDF) yazıya döküldü.
İLGİLİ KAYITLAR