Milli Eğitim Temel Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Her çocuğun yaşam becerileri kazanma, gelişme, kapasitesini güçlendirme, insan hakları değerleri ile desteklenmiş bir şekilde eğitim alma hakkı vardır. Bu hakkın karşılanabilmesi için ve tam olarak yaşama geçebilmesi için her çocuğun koşullarının eşit olması gerekmektedir. Bu koşullar eşit değilse koşulların devletçe karşılanması gerekir.

2024-2025 eğitim öğretim yılı açılırken milyonlarca öğrenci yeni eğitim öğretim yılına git gide ağırlaşan yoksulluk, artan pahalılık ve yükselen enflasyon koşullarında başlamıştır. Hane gelirleri düşen, pahalılık karşısında koşulları ağırlaşan anne ve babalar çocuklarının temel gereksinimlerini karşılamakta zorlanmaktadır. Çocuk yoksulluğu bu ağır kriz koşullarının ciddi bir sonucu olarak ortaya çıkmaktadır.

2024 yılı itibariyle ülkemizde neredeyse 5,5 milyon çocuk, çocuk yoksulluk sınırının altında yaşamaktadır. Bu rakam Türkiye'deki çocuk nüfusunun dörtte birine denk gelmektedir. Yoksulluk yalnızca maddi ihtiyaçların karşılanamaması değil aynı zamanda birçok ruhsal/zihinsel ihtiyacın da karşılanamaması anlamına gelmektedir. Beslenme sorunu beraberinde akademik başarısızlıklar ve ruhsal bozukluklar da getirmektedir.

TÜİK verilerine göre, Türkiye'de okul çağındaki çocukların yüzde 8,5'i yetersiz kiloda olup söz konusu çocukların yüzde 6'sı aşırı zayıflık sorunu yaşamaktadır.

Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikası'nın (Eğitim-Sen) 2024-2025 Eğitim Öğretim Yılı Başında Eğitimin Durumu başlıklı raporuna göre, 2024 yılı verileri baz alındığında, yaklaşık 6,5 milyon çocuğun gıda güvencesizliği nedeniyle yeterli ve dengeli beslenemediği ifade edilmiştir. Bu durum, çocukların fiziksel ve zihinsel gelişimlerini olumsuz etkilerken, özellikle protein ağırlıklı gıdalara erişimlerinin oldukça kısıtlıdır. Raporda atıf yapılan OECD verilerine göre, Türkiye'de çocuk yoksulluğu oranı yüzde 22.4 ile en yüksek seviyelerdedir. Bu oran, OECD ortalaması olan yüzde 12,4"ün oldukça üzerindedir. Bu durumun, çocukların eğitimden kopma ve erken yaşta çalışmaya zorlanma riskini arttırdığı ifade edilmiştir. TÜİK verilerine göre, 9-17 yaş grubundaki yaklaşık 720 bin çocuk ekonomik faaliyetlerde çalışıyor. Ancak, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi'ne göre, bu sayı yaz aylarında 5 milyona kadar çıkmaktadır. Yine Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikası'nın adı geçen raporunda, yetersiz beslenen çocukların, yeterli beslenen yaşıtlarına göre 20 puana kadar daha düşük JO oranlarına sahip olabileceğine ilişkin bilimsel verilere yer verilmiştir. Bir başka çalışmanın da yetersiz beslenen çocukların okulda devamsızlık yapma ihtimallerinin yüzde 15 daha yüksek olduğunu ve bu çocukların mezun olma oranlarının da yüzde 25 oranında daha düşük olduğunu gösterdiği ifade edilmiştir.

2024-2025 eğitim öğretim yılı başındaki temel okul ihtiyaçları fiyatları geçen yılın aynı dönemine oranla ciddi bir biçimde artmıştır. 2023 yılının eylül ayından bugüne okul kıyafetleri yüzde 60 oranında, defterler yüzde 67 oranında, diğer kırtasiye ürünleri yüzde 50 oranında artış göstermiştir.