Muhafazasına Lüzum Kalmayan Evrak ve Malzemenin Yok Edilmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

28/9/1988 tarihli ve 3473 sayılı Muhafazasına Lüzum Kalmayan Evrak ve Malzemenin Yok Edilmesi Hakkında Kanun Hükmünde Karamamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanununa aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

"GEÇİCİ MADDE 1- 3473 sayılı Kanunun 3 ncü maddesi kapsamına giren ve Dersim olaylarıyla ilgili arşivlik malzeme niteliğindeki her türlü bilgi ve belge bulunduran kamu kurum ve kuruluşları, gerçek kişiler, tüzel kişiler, üniversiteler, sivil toplum örgütleri ellerinde bulundurdukları arşivlik malzemesini her türlü zararlı tesir ve unsurlardan korumak, yıpranmasını önlemek, varsa gizlilik kararını kaldırmak asli düzenlerine göre tasnif edip Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına teslim etmek zorundadırlar.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Dersim ile ilgili arşiv malzemesini ve arşivlik malzemenin korunması ve tasnifi ile ilgili her türlü tedbiri alır. Adı geçen arşiv malzemesi ve arşivlik malzeme temliki tasarruflar amacıyla kullanılamaz, tahrip ve tahrif edilemez. Tahrif ve tahrip işlemi yapanlar hakkında gerekli işlem yapılır.

Bu madde kapsamında Dersim olayları hakkındaki arşiv malzemesi niteliğindeki her türlü bilgi ve belgenin en geç altı ay içerisinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına devredilmesi gerekir. Nezdinde konuya ilişkin arşiv bulunup da öngörülen süre içerisinde devir etmekten kaçınan kamu kurum ve kuruluşları yöneticileri hakkında idari işlem ve Türk Ceza Kanunu kapsamında da adli soruşturma yapılır.

Gerekçe: Dersim'de meydana gelen hadiseler, toplumun çok geniş bir bölümünü derinden etkilemiş ve olumsuz etkileri günümüze kadar devam eden travmatik bir olaydır. Bu olaylara ait gizli ve açık bütün arşivlerin konuya ilişkin olan tarafların bilgisine sunulması açık toplum olmanın, tartışmaların doğru bir düzlem üzerinde yapılması ve şeffaflığın bir gereğidir. Dersim olayları ile ilgili arşiv niteliğindeki bilgi ve belgeler birçok kamu kurum ve kuruluşunun nezdinde bulunmaktadır. Dersim arşivi ile ilgili olarak araştırma yapmak isteyen siyasetçiler, bilim adamları, araştırmacılar birçok zorlukla karşılaşmaktadır. Dersim konusu ile ilgili araştırma yapmak isteyen bir araştırmacı yirmiyi aşkın kamu kurum ve kuruşuna başvurması gerekmektedir. Ayrıca, Dersim belgeleri olarak bilinen arşivler, Devlet kamu kurum ve kuruluşları dışında, 1926, 1937, 1938 hareketlerinde görev almış olaylara tanıklık etmiş sivil ve askeri yöneticilerin/kişilerin günlükleri, hatıratları, özel arşivleri, fotoğrafları vb. ile sivil toplum örgütlerinin elinde bulunan belgelerin de bu kapsamda değerlendirilmesi gerekmektedir. Kanuna eklenen geçici maddeyle, Dersim konusu ile ilgili kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum örgütleri, üniversiteler, olaya tanıklık etmiş kişilerin; asker ve sivil yöneticiler ile olaydan etkilenen mağdurların, sürgüne gönderilenlerinin veya onların akrabalarının elinde bulunan arşivlik malzeme niteliğindeki her türlü bilgi ve belgelerinin tek çatı altında toplanması amaçlanmıştır. Bu teklifle, dağınık halde bulunan Dersim olayları ile ilgili kamuoyuna açık veya gizliliği devam eden her türlü bilgi, belgenin Türkiye Büyük Millet Meclisine taşınması için çalışmalar yapılması amaçlanmıştır. Söz konusu arşivin yerli ve yabancı araştırmacıların hizmetine sunulması için Türkiye Büyük Büyük Millet Meclisine taşınması amaçlanmıştır. Konu ile ilgili bilgi ve belge vermekten kaçınanlar hakkında idari ve adli işlem yapılacağı belirtilmiştir.

Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Gerekçe: Yürürlük maddesidir.

Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

Gerekçe: Yürütme maddesidir. MUHAFAZASINA LÜZUM KALMAYAN EVRAK VE MALZEMENİN YOK EDİLMESİ HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN DEĞİŞTİRİLEREK KABULÜ HAKKINDA KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ