Afet Sigortaları Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

6305 Sayılı Afet Sigortaları Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin n Teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. i

Cem AYSAL Mehmel Eh im (Şi ilah Kak

N i ç vel fi.

Te MHiledelike | Meran Millaveli Adana AA rlİveki V

Feiprul KAYA | Sedo MA Ve0) Han Kame ie Nemek " aj Şan m

Bayındırlık, İmar,

Tali Komisyon Ulaştırma ve Turizm

Esas Komisyon |Plan ve Bütçe

Tarih: 27-12-2024 İEsas No:2/2832 GENEL GEREKÇE

6 Şubat 2025 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasında Doğal Afet Sigortaları Kurumu (DASK). zorunlu deprem sigortası kapsamında sigortalı konutlara tazminat ödemeleri yapmıştır. Ancak bu ödemeler, 25 Kasım 2022 tarihli ve 32024 sayılı Resmi Gazete" de yayımlanan yeni tarife hükümleri yerine eski tarife üzerinden gerçekleştirilmiştir. Teminat tutarlarının artırılmasına rağmen yapılan ödemelerin eski tarifeye dayandırılması. binlerce depremzede vatandaşımızın mağduriyetine yol açmıştır.

Söz konusu mağduriyetin temelinde. 25 Kasım 2022 tarihli Zorunlu Deprem Sigortası Tarife ve Talimat Tebliği'nde sigorta sahiplerinin hak ve yükümlülükleri konusunda açık bir bilgilendirme yapılmaması yatmaktadır. Tebliğde. vatandaşların teminat artışından yararlanabilmesi için bir zeyilname düzenlenmesi gerektiğine dair herhangi bir hüküm veya açıklama yer almamaktadır. Bu durum, sigorta sahiplerinin lehine olan değişikliklerin doğrudan uygulanması gerektiğini öngören Türk Ticaret Kanunu'nun 1425. Maddesi ile sigorta şirketlerinin aydınlatma yükümlülüğünü düzenleven 1423. Maddesine açıkça aykırıdır.

Daha önce yayımlanan 27 Aralık 2019, 19 Ocak 2021 ve 17 Kasım 2021 tarihli tarifelerde ve yine depremden sonra yayımlanan 28 Aralık 2023 tarihli tarifede herhangi bir işlem yapılmaksızın güncel teminat tutarlarının otomatik olarak uygulanacağı düzenlenmişken, 25 Kasım 2022 tarihli Tebliğ'de bu geçici maddeye yer verilmemiştir. Bu durum. düzenlemeler arasında tutarsızlık yaratmış. uygulamada birlikteliği bozmuş ve vatandaşlar nezdinde güven kaybına neden olmuştur. Hukuk devleti ilkesi. idarenin öngörülebilir ve tutarlı hareket etmesini zorunlu kılmaktadır. Ancak bu tebliğle ortaya çıkan uygulama, hukuki belirlilik ve öngörülebilirlik ilkeleriyle bağdaşmamaktadır.

DASK ve sigorta şirketleri, sözleşmedeki değişiklikleri sigortalıya usule uygun bir şekilde bildirme yükümlülüğünü yerine getirmemiştir. Ayrıca ilgili mevzuatta, zeyilname düzenlenmesinin zorunluluğunu açıkça hükme bağlayan bir düzenleme de bulunmamaktadır.

DASK'ın faaliyet amacı, 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu'nun genel gerekçesinde de belirtildiği üzere, sigortalıların maddi kayıplarını hızlı bir şekilde telafi etmek ve devletin mali yükünü azaltmaktır. Ancak. 25 Kasım 2022 tarihli Tebliğ'deki düzenlemenin eksikliği nedeniyle DASK 'ın uygulaması bu amaca ters düşmektedir. Depremzede vatandaşların maddi kayıplarının tam anlamıyla giderilebilmesi için güncel teminat tutarlarının hiçbir ek işlem gerektirmeksizin uygulanması gerekmektedir.

Bu kanun teklifi ile DASK tarafından tazminat ödemelerinde yaşanan mağduriyetlerin ortadan kaldırılması, düzenlemeler arasındaki tutarsızlıkların giderilmesi ve sigorta sahiplerinin haklarının güvence altına alınması amaçlanmaktadır. Deprem gibi olağanüstü durumlarda sigorta sahiplerinin aleyhine sonuç doğurabilecek uygulamaların önüne geçilerek. hukuki güvenliğin ve sosyal adaletin sağlanması hedeflenmektedir. Ayrıca, sigorta şirketlerinin aydınlatma yükümlülüğünü açık ve net şekilde yerine getirmeleri sağlanacak; vatandaşların hak kayıplarının önlenmesi için gerekli düzenlemeler hayata geçirilecektir.

Bu gerekçeler ışığında, sunulan yasa teklifi ile Zorunlu Deprem Sigortası kapsamında teminat artışlarının sigortalılara yazılı bildirim zorunluluğunun getirilmesi ve yazılı bildirim yapılmamışsa teminat artışının otomatik olarak uygulanması hükmünün getirilmesi öngörülmektedir.

Sonuç olarak bu düzenleme ile. hukuki belirlilik ve öngörülebilirlik ilkeleri güvence altına alınırken benzer sorunların tekrarının önlenmesi, sigorta sistemine duyulan güvenin yeniden tesis edilmesi. depremzede vatandaşlarımızın mağduriyetlerinin giderilmesi ve DASK'ın faaliyetlerinin sosyal adaleti sağlayacak şekilde düzenlenmesi amaçlanmaktadır.